por neniu devigan. La sola, unufojon por ĉiam deviga por
ĉiuj esperantistoj, fundamento de la lingvo Esperanto estas
la verketo „Fundamento de Esperanto” en kiu neniu havas
la rajton fari (eĉ la plej malgrandan) ŝanĝon. Se iu dekliniĝas de la reguloj kaj modeloj donitaj en la dirita verko, li
neniam povas pravigi sin per la vortoj „tiel deziras aŭ konsilas la aŭtoro de ^Esperanto”. Ĉiun ideon, kiu ne povas
esti oportune esprim\ta per tiu materialo, kiu troviĝas en la
„Fundamento de Esperanto”, ĉiu esperantisto havas la rajton
esprimi en tia maniero, kiun li trovas la plej ĝusta, tiel same
kiel estas farate en ĉiu alia lingvo. Sed pro plena unueco
de la lingvo al ĉiuj esperantistoj estas rekomendate, imitadi
kiel eble plej multe tiun stilon, kiu troviĝas en la verkoj de
la kreinto de Esperanto, kiu la plej multe laboris por kaj en
Esperanto kaj la plej bone konas ĝian spiriton.
(5. Pri ĉiuj duboj, kiuj aperas ĉe la uzado de la lingvo
Esperanto, decidas ĉiam la Centra Komitato Esperantista, elekt -
ata de la esperantistoj de la tuta mondo en la internaciaj
kongresoj esperantistaj . Ĉiuj decidoj de la Centra Komitato,
tuŝantaj la dubajn demandojn de la lingvo estas devigaj por
ĉiuj uzantoj de la lingvo Esperanto ; ĉiuj decidoj, tuŝantaj la
manieron de praktika agado, estas devigaj nur por tiuj per -
sonoj, kiuj deziras aparteni al la aktiva organizacio esperant -
ista.)
5. (6\) Esperantisto estas nomata ĉiu persono, kiu scias kaj
uzas la lingvon Esperanto, tute egale por kiaj celoj li ĝin uzas.
238
aliaj gazetoj 1905, 1906. —r N-roj 114—116
Apartenado al ia aktiva Societo esperantista por ĉiu esperantisto estas rekomendinda, sed ne deviga.
(7. Por faciligi al la komencantaj esperantistoj la elekton
de fideblaj libroj kaj gardi ilin kontraŭ uzado de libroj, kiuj
instruas tute eraran lingvon, estas eldonita serio da libroj ,
kiuj portas sur si la aprobon de la aŭtoro de la lingvo . Tiu
ĉi aprobo tamen havas nur la signifon de konsilo por la
komencantoj , sed ĝi havas en si nenion devigan. Ĉiu es -
perantisto povas libere uzi ĉiun libron aŭ gazeton, kiun li
deziras.)
N-ro 115. Publika Danko al Michaux (kaj aliaj)
Wŭster: Mich
„Lingvo Internacia u X. 1905, n-ro 18, paĝ. 421.
En la dauro de mia vojaĝo al la kongreso kaj revojaĝo de la kongreso kaj tiom pli en la tuta tempo de la kongreso mem mi ricevadis
de ĉiuj flankoj tre multe da signoj de sincera amikeco, kiuj min tre
tuŝis kaj restos ĉiam en mia memoro. Krom la partoprenantoj en la
kongreso ankau grandega multo da forestantaj esperantistoj el plej
diversaj landoj kaj urboj esprimis al mi letere plej korajn bondezirojn
kaj plej entuziasmajn gratulojn k.t.p. Ne havante la eblon danki ĉiun
aparte, mi permesas al mi, esprimi per la gazetoj esperantistaj mian
komunan koran dankon al ĉiuj miaj amikoj.
Apartan dankon mi esprimas al la eminentuloj kaj reprezentantoj
de la urboj Parizo, Boulogne, Folkestone, Dover kaj Calais por la kora
kaj honoranta akcepto, kiun ili sub mia adreso faris al la afero esperanta.
Sed la plej grandan dankon mi esprimas, en mia nomo kaj sendube ankaŭ en la nomo de ĉiuj esperantistoj, al s-ro A. Michaux kaj
liaj helpantoj, al kies energia kaj senlaca laborado ni ŝuldas la tutan
kongreson kaj la ĝojojn kaj sukcesojn, kiujn ĝi alportis al ni.
Uzante la okazon, mi sciigas ankaŭ la amikojn-esperantistojn, ke
post kelka tempo eliros oficiala raporto pri la kongreso kaj tie estos
montritaj la adresoj, sub kiuj oni devas sin turni kun ĉio, kio koncernas
la „Provizoran Lingvan Komitaton u kaj la „Provizoran Komitaton de
Organizado“. La raporto ne povas esti pretigita tiel rapide, kiel ni
dezirus, kaj la esperantistoj volu pardoni la prokraston.
1906
N-ro 116. Klarigo (pri la Centra Oficejo)
VVŭster: CO
„Oficiala Gazeto u I. 1908/09, paĝ. 234—235.
„EsperantistaDokumentaro u , kajero dekunua (Febr. 1909), paĝ.9 — 10.
„The British Esperantist u II. 1906, paĝ. 34.
239
II. B. Gazetartikoloj el
E1 leteroj kaj gazetoj mi vidas, ke kelkaj esperantistoj ne
ĝuste komprenas la esencon de la Centra Oficejo kaj ili pensas, ke mi propravole fondis ian novan leĝdonantan komitaton.
Tial mi devas iom klarigi la aferon.
La Centra Oficejo ne estas ia leĝdonanta komitato, ĝi estas
simple oficejo, ĝi estas simple loko, en kiu koncentriĝas la
laboroj de la du komitatoj, kreitaj de la Bulonja kongreso. La
Kongreso kreis provizoran Lingvan Komitaton kaj provizoran
Organizan Komitaton, sed ĝi donis neniajn monajn rimedojn,
por ebligi al la ambaŭ komitatoj sukcesan laboradon; tiam
troviĝis sindonaj kaj malavaraj esperantistoj, kiuj el sia propra
poŝo donis (almenaŭ por la unua tempo) la necesan monon,
luis apartan loĝejon, en kiu povus koncentriĝi la laboroj de
la ambaŭ komitatoj, ĉiuj dokumentoj, ĉiuj leteroj, irantaj al la
diritaj komitatoj; ili ankaŭ difinis kelkan salajron por aparta
sekretario, kiu — kun konsento de la prezidantoj de ambaŭ
komitatoj — devas plenumadi la necesan korespondadon, re-gistradon k.t.p. Sekve la Centra Oficejo estas ne ia memstara
leĝdonanta institucio, sed nur simple helpa oficejo por la ambaŭ
komitatoj, kreita de Ia Kongreso.
Mi devas diri ankaŭ kelkajn vortojn pri mia persona rilato
al la ambaŭ komitatoj. Pro la nunaj cirkonstancoj en mia
patrujo, kiuj iafoje por longa tempo detranĉas min de la tuta
mondo esperantista, kaj parte ankaŭ pro la stato de mia sano,
kiu nun jam ne permesas al mi tiel multe labori eksterprofesie,
kiel antaŭe, mi ne povas nun aktive partoprenadi en la laboroj
de la ambaŭ komitatoj elektitaj de la kongreso, kaj tial mi
petas, ke kun ĉio koncernanta la agadon de la komitatoj oni
sin turnu ne al mi, sed al la prezidantoj de la diritaj komitatoj, nome:
a. Por la Lingva Komitato al s-ro rektoro Boirac;
b. por la Organiza Komitato al s-ro generalo Sebert.
Por konservado de bona ordo en la laboroj, estas utile,
ke ĉiuj leteroj al ambaŭ prezidantoj, laŭ ilia propra deziro,
estu direktataj al ili per la „Centra Oficejo a .
17. Februaro 1906.
N-ro 117. Pri Propaganda Artikolo
„Lingvaj Respondoj“ (Plena Kolekto), Esperantista Centra Librejo,
Paris. 1925, paĝ. 81 — 82.
(Ekzistas kelkaj „Lingvaj Respondoj“, kiuj ne rilatas lingvajn demandojn en la propra senco de Vvorto kaj estas de ĝenerala intereso. Ilin
mi pro tio akceptis en ĉi tiun libron. — Ke ili ne apartenas al la „Lingvaj
240
aliaj gazetoĵ 1906, 1907. — N-roj 116—118
Respondoj“ en la kutima senco de l x vorto, tion ankaŭ montras la „Plena
Kolekto u , kie ili troviĝas en aparta rubriko „Pri diversaj demandoj“.
Ilin kaj la du aliajn lingvajn respondojn, kiuj pritraktas la „Esperanto-Stilon“ kaj la „Plenan Vortaregon“, aperigi ankaŭ en ĉi tiu libro ŝajnas
nepre necese.)
La zorge ellaborita granda artikolo „Esenco kaj estonteco
de la ideo de lingvo internacia a (presita en la „Fundamenta
Krestomatio* paĝo 268) 1 estas verkita ne de s-ro L. de Beaufront, sed de alia persono, kiu deziras resti anonima. S-ro
de Beaufront nur legis eltiron el tiu ĉi artikolo (tradukitan
de li en lingvon francan) en la kongreso de 1’ „Association
Frangaise pour V Avancement des Sciences” en 1900. Li diris