Нечаканасць зрабіла сваё: шпік адстаў, а пасля, як убачыў ён ужо з-за сцяны пад'езда, замітусіўся па Прэабражэнскай вуліцы, варочаючы туды-сюды галавою.
Міхайлаў, прыхінуўшыся да муру, пастаяў колькі хвілін. Паблізу, у двары, у сонечным зацішку, брала сваё вясна: снег тут асеў, пазярніўся i счарнеў, a паблізу чорнай скрыні, куды, мусіць, выкідалі смецце, сабралася вада. Яе абступіў галубіны гурт. Япы пілі, мыліся талаю вадой. Пасярод лужынкі блішчэла сонца, калыхалася, а то i плавала, калі птушкі заходзілі ў ваду з нагамі.
Палюбаваўся гэтым гарадскім вясновым малюначкам i рушыў далей. Неўзабаве перайшоў перакідны драўляны мосцік на гістарычнай, але, як кажуць, на пачатку гэтага стагоддзя чамусьці абмялелай Нямізе, што цякла ручаём, лічы, пасярод вуліцы. Апынуўся непадалёку невысокай вабнай Петрапаўлаўскай царквы, дзе яны, падпольшчыкі, часта сустракаліся, але сёння тут не затрымаўся, адразу падаўся да блізкага двухпавярховага, з чырвонай цэглы i пад чарапіцаю дома — на канспіратыўную кватэру, пра якую ведаў толькі ён адзін.
На другім паверсе, як i было дамоўлена, спачатку паглядзеў у калідорнае акно, ці не зайшоў «хвост» за ім у двор, а пасля костачкаю пальца пастукаў пяць разоў у драўляныя дзверы. Тут жа ix i адчынілі. За парогам — як i трэба, Роза Кацеліна. Дачка яго старэйшага сябрука-масквіча, высакаватая, чарнявая дзяўчына ў чорнай спадніцы i белым пінжачку, у вабнай чорнай шапачцы з белаю ружай. Роза прыязджала ў Мінск ужо не раз, так што яны былі не толькі добра знаёмыя, але i таварышы. Не трэба было ні пароля гаварыць, ні тайных знакаў паказваць.
— I на дварэ хораша, i ты маладая ды прыгожая! — усміхнуўся, як толькі зачыніў за сабой дзверы.
— Дык любаванне хараством затрымала цябе аж на тры хвіліны? — аджартавала i яна, падаючы маленькую руку для сяброўскага поціску.
— Вясна, Роза, вясна ва ўсім вінаватая...
— Ясна,— прамовіла яна i з цемнаватага калідора павяла яго ў светлую гасцёўню, дзе вісела электрычная люстра, стаяла грувасткая, з чырвонага дрэва камода, а на ёй высіўся бронзавы сямісвечнік — гаспадар дома быў мінскі ювелір Лазар Рабіновіч.
Калі селі амаль побач на канапе, Міхайлаў заўважыў: сёння Роза нашмат бялейшая, чым была на тым тыдні. Няўжо i яна хворая на неадчэпную для рэвалюцыянераў хваробу — сухоты, што прылепліваюцца ад нягод, нястач, турмаў? Яна ж яшчэ зусім маладая — гадоў дваццаць пяць ёй, не больш. Вучылася ва універсітэце, незамужняя.
Роза збянтэжылася, нават крышачку запунсавела, што ён так пільна яе разглядае.
— У цябе сапраўды вясновы настрой, Міша,— усміхнулася.
— A хіба гэта кепска, Роза? — адказаў таксама з усмешкаю.
— Добра, Міша. I тое, што настрой бадзёры, i тое, што ідзе вясна. Як кажуць, вясна, выпакутаваная за стагоддзі... Але, на жаль, мусім адкінуць лірыку, будзем зямнымі рэалістамі. Праз пару гадзін я павінна знікаць з гэтага старажытнага Мінска.
Каб не бянтэжыць дзяўчыну, Міхайлаў адвёў вочы i пачаў слухаць, не пазіраючы на яе. Але ўсё роўна адчуваў: сёння яму вельмі прыемна чуць мяккі жаночы голас.
Роза перадала яму апошнія петраградскія навіны, пісьмовыя зашыфраваныя інструкцыі ЦК РСДРП (б). Пасля ён аддаў ёй тое-сёе для ЦК — зашыфраваныя дакументы са штабоў Стаўкі i Заходняга фронту. Гэта перадалі яму таварышы, якія там працавалі.
— ЦК дзякуе за добрую інфармацыю, у тым ліку i за копіі царскіх загадаў, асабістых лістоў да царыцы,— сказала пасля Роза.— ЦК, Міша, просіць, нават загадвае: з сённяшняга вечара будзьце тут у баявой гатоўнасці № 1. Можа, i заўтра-паслязаўтра прыйдзецца вам тут в ы п л ы в а ц ь н а п а в е р х н ю, сутыкнуцца лоб у лоб з генераламі i ратаваць ад ix Петраград... I яшчэ: будзьце пільнейшыя. Нашы таварышы пачалі дабірацца да архіваў петраградскай i маскоўскай ахранак. Ужо цяпер відно: так, у вашу групу зноў пранік правакатар. I, мабыць, высокапрафесійны, а таму i вельмі засакрэчаны. Заўтра-паслязаўтра павінны выявіць калі не яго сапраўднае прозвішча, дык хоць яго псеўданімы i почырк.
Сказаўшы гэта, Роза таўханула яго локцем:
— Міша, ты чуеш мяне?
— Чую, добра чую, Роза,— усміхнуўся, зноў пазіраючы ёй у цёмныя вочы.
— Нейкі ты сёння зусім не той...— яна зноў збянтэжылася.— Нібы сонны альбо надзвычай летуценны. I нейкая вельмі дзіўная ў цябе ўсмешка.
— Я, здаецца, шчаслівы... Хіба дрэнна быць шчаслівым, Роза?
— Ці не закахаўся ты, Міша, у якую-небудзь белароску? — пажартавала, але не вольна ды лёгка, а з хваляваннем. Як ні стрымлівалася, ні глушыла ў сабе пачуцці (хоць i жанчына, але рэвалюцыянерка ж!) раптоўна памаркотнела — відаць, усё ж таксама хвалявала сваё, чалавечае, асабістае. Як ні тоіцца які ўжо час, якая ні строгая ды непадступная, але, здаецца, сімпатызуе яму, як у свой час сімпатызавала i сувязная Вольга Генкіна, жорстка закатаваная шпікамі i паліцыяй.