Было вельмі цёмна, здаецца, яшчэ цямней, чым у самалёце, і таму ён не стаў выбірацца з гэтае проймы, а вырашыў даседзець тут да відна, а калі пасвятлее, тады ён і разбярэцца, што да чаго.
Усеўшыся зручней на жалеззе, ён абмацаў сябе — канечне, падаючы, крыху пабіўся, але не надта балюча: і самалёт, мусіць, завіс нізка над жалезным ламаччам, і другі раз, калі вісеў на скафандры, падаць давялося не вельмі каб звысака.
Сядзець было холадна: і тое жалеззе, на якім прымасціўся, настыла марозіла седаўку, і холад ад таго, што грувасцілася ля яміны, лез у спіну і ў грудзі.
Радзім падняўся і, стоячы ў гэтай цемры і халадэчы, злаваўся на таля-маляў: то ж трэба — знайшлі злачынцу! Ды хоць бы пагаварылі па-чалавечы, як след разабраліся… Дык не — забойца, і ўсё. І вось сюды, на Хаос, саслалі… Не, праўду казалі зэмы: таля-малі страшныя, жорсткія, бязлітасныя людзі. І добра, што ў яго нічога не атрымалася з гэтымі дрэвамі. Самі знішчылі зямлю, самі няхай і жывяць яе… А то знайшлі дурня: падары ім дрэва… А гэта вы не бачылі! У злосці Радзім скруціў тры пальцы ў знаёмую камбінацыю і тут жа засаромеўся сваёй выхадкі.
Цяпер ён ненавідзеў таля-маляў і думаў, як бы гэта ім адпомсціць за знявагу і здзек. І адразу ж сумна пярэчыў самому сабе.
Адпомсціць? Гаворыш ты, хлопча, абы-што. Як вязень, асуджаны на смерць, можа адпомсціць, па сутнасці, недасяжным для яго ворагам? Да іх жа не дайсці, не даехаць… І твая крыўда застанецца вось тут — распятаю на гэтым Хаосе… І згніе, спарахнее разам з табою, і асыплецца тленам на твае ж косці…
Раптам уверсе, над галавою, пачуўся тонкі, назойлівы, як і ў самалёце, гук. Ён прыслухаўся. Гук быў аднастайны, надакучлівы. Ішоў, здаецца, са скафандра. «Муха!» — адразу падумаў ён. І тут жа ўсумніўся: «А можа, пчала?» Не, хутчэй за ўсё муха. Пчала, помніцца, гудзе крыху не так. Муха лятае ў яго скафандры!
Спачатку яму гэта спадабалася: усё ж не адзін, усё ж побач лятае нешта жывое. А потым, крыху падумаўшы, засмуціўся.
Дык вось якія яны нягоднікі, гэтыя таля-малі! Цяпер яму зразумела, навошта яны адвінчвалі скафандр і нешта ў ім поркаліся, папраўлялі. Яны запусцілі ў яго муху!
Чакай, чакай, а навошта? О, хлопча, хіба ты не разумееш? Муха — твой вораг! Твая смерць! Яна ж таксама дыхае і таксама забірае паветра. І хоць ёй, здаецца, гэтага паветра трэба не так ужо і многа, усё ж у цеснай, закрытай прасторы ўсялякае насякомае — твая смерць навырост: скафандр разлічаны толькі на адну асобу…
Муха пагула яшчэ крыху, пагула, а потым сцішылася. І той жа час ён адчуў, што яна ходзіць па галаве, блытаецца лапкамі ў валасах. Яму было казытліва, непрыемна — муха, мусіць, вялікая, — хацелася скінуць яе з валасоў, але як гэта зрабіць?
Адвінціць скафандр, вытрасці муху і зноў завінціць? Не, на такое ён не адважваўся, баяўся што-небудзь парушыць, не так зрабіць. Крый бог сапсуе сістэму жыццезабеспячэння. А скафандр жа не толькі невядома адкуль і невядома з чаго генерыруе паветра, а яшчэ і жывіць яго нейкай невядомай энергіяй, якая бог ведае адкуль бярэцца…
Ну і таля-малі, ну і шэльмы! Мала ім таго, што і так ужо саслалі хлопца на верную пагібель, дык яшчэ і паздзеквацца з яго захацелася — муху, бач, падсадзілі!
Муха ў валасах яго раздражняла, і ён пахітаў галавою. Насякомае ўзляцела, палятала крыху перад вачыма і села на вуха. Было шлакотна, ён зморшчыўся і ўжо хацеў паварушыць вухам, каб сагнаць яе, але перадумаў — трэба лепей, імгненна прыціснуўшы вуха да скафандра, паспрабаваць задушыць яе…
Ён рэзка матлянуў галавою, але муха той жа час загула ўжо з другога боку — ці то яна ўзляцела раней узмаху, ці то вуха так і не змагло дакрануцца да шкла. Толькі, ударыўшыся аб жалеза, трывожна зазвінеў скафандр, і Радзім, каб не разбіць яго, стараўся не рабіць зноў такіх рэзкіх рухаў.
Радзім разумеў, што не маючы магчымасці памагчы сабе рукамі, змагацца з насякомым яму давядзецца доўга і зацята, але ж ён таксама ведаў, што застацца ў скафандры павінен толькі адзін — на дваіх паветра не хопіць.
А муха, нібы ведаючы, што яна для чалавека недасягальная, здаецца, дражнілася з ім — гула ці то перад носам, ці то недзе за шыяй, ці то садзілася на вочы, хадзіла па вейках. У цемры ён зусім не бачыў яе і вызначаў, дзе яна, толькі па гудзенні ды яшчэ па лапках, што казыталі там, куды муха садзілася.