«Пайшоў па бабах», — кажа Аляксей.
Амаль што i ўгадаў... З нябёс дзявятых,
З-пад самага сузор'я Дзеў крылатых
Зляцела Кайса, лёгкая, як сон...
«Тады за Месяц!» — піва ўзняў Лявон.
«Цудадзейным мёдам Бога
Маці сына націрае,
Мажа косці па расчэпах,
Мяса мажа па разрэзах,
Мажа зверху, мажа знізу
I ў сярэдзіне, дзе будзе
Ажываць у ім жывое,
Каб стаў гэткім, як ранейшы,
За ранейшага стаўлепшым...»
«Як ранейшым лепшым стаць?..»
A Леммінкяйнен стаў ужо ўставаць,
Пацягваўся спрасонку, валацуга...
«Я з Хоканам сустрэўся!» — крыкнуў з луга
Лятучы гімназіст. За ім сястра
Мігцела, як жарынка ад кастра:
«Раздумала я дапрадаць кудзелю!
Павесяліцца лепей у нядзелю
На Міттумары!.. Кюллікі! Сто год
Не бачыліся! Кінь ты граблі-вілы!..»
Размашысты ў Фінляндыі народ.
Вясёлы. Аўсё кажуць, што панылы...
«Я здабыўлася Гардэчу,
Жарабя ўскілзаў Нязлоўцу,
Лебедзя злавіў Святыню», —
Як ранейшы i як лепшы,
Абудзіўся Леммінкяйнен,
Кюллікі сказала: «Кінь ты...»
«Ты падзякаваў бы Богу,
Мне i Кюллікі, i Кайсе,
I занёс дахаты граблі,
Зацягнуў дахаты вілы,
Каб ix зноў наступным разам
Не каваў мне Ільмарынен», —
Маці стомлена сказала,
Толькі лепшы Леммінкяйнен,
Не падзякаваўшы Богу,
Маці, Кюллікі i Кайсе,
Згледзеўшы, што ясны Месяц
Плыў усё далей ад цёмнай
Пох'ёлы, дзе валадарыць
I дачок гадуе Лоўхі,
Ды такіх, што ў ix са скроняў
Срэбрана святло ліецца,
А з грудзей сцякае сонца,
З плеч — Мядзведзіцы блісканне,
Ca спіны ўсіх зор зіхценне,
Скочыў з Месяца адчайна
Валацуга Леммінкяйнен,
Як стаяў, сторч галавою,
Пракрычаўшы: «Без двух пальцаў
Як цягнуць мне граблі-вілы?..»
«Што ж...» — тут Кюллікі сказала,
Узляцеўшы за сястрою
I лятучым гімназістам.
Было ў нябёсах велічна i чыста.
Мяне даўно ўжо ні адно з дзівос
I не здзіўляе, апрача нябёс.
Але стары здзіўляецца пчале
Таксама нездарма...
На поўні тле
Ляцелі мы, абняўшыся, да рэчкі,
Дзе, з вышыні падобныя на свечкі,
Кастры гарэлі — i каля кастроў
Скакалі, голыя, з капралам («Будзь здароў! —
Яму я крыкнуў) пад вянкамі дзевы...
— Тады ляцім да мора... — («Кайса! Дзе вы?» —
Скрозь полымя галёкаў нам капрал.) —
Там ложак у мяне. Марскі карал.
Калі не заканапіў, не затахтаў
Мой ложак Ахта.
— Ахта?.. Хто такі?
— Слуп вадзяны. Зялёны бог марскі.
Сустрэча сёння ў ix з азёрным богам
І богам рэк... Уся вада ў адну
Зліваецца ў Купалле...
— Дай мне сну, —
Праплёскаў Ахта. — Не будзі старога...
— Цябе пабудзіш... З дзевамі зноў спіш?
— Я так i думаў: сёння прыляціш.
Я спытаўся: «Хто з ім злева?»
«Удутар, туману дзева».
Я спытаўся: «Хто з ім справа?»
«Мар'ята, таксама дзева,
Што ад ягады зачала.»
«Як ад ягады зачала?»
«Так ад ягады зачала, —
Тут жа Кайса паказала:
Скокнула з зямлі брусніца
Ёй на чыстае калена,
З чыстага яе калена
На фальбону пад сукенку,
Скочыла вышэй на пояс,
С пояса на белы грудзі,
А з грудзей на падбародак,
З падбародка ўжо на губы...
З губу ротяна слізнула...»
Ахта мовіў: «Я раўную».
«Велламу раўнуй!..»
«Старую
Раўнаваць вады царыцу,
Што сама не паляніцца
Збегаць сёння ў ягады?..»
Цягнула золлю ад марской вады
I ў Кайсы трохі ацяжэлі крыльцы...
— Давай паспім хвілінку, хай прысніцца
Табе Айчына... Ты хлапчук малы...
Не мог заснуць я ў ложку для пчалы.
Раптам трое падыходзяць,
З імі — лепшы Леммінкяйнен:
«Будзеш спаць ты ўночы, Ахта,
Не падымеш шторм у моры,
Па якім нам плыць на Поўнач,
Каб забраць у Лоўхі Сампа?»
«Буду спаць я, Леммінкяйнен,
З дзевай левай, Ільмарынен,
З дзевай правай, Вяйнямёйнен,
I царыца шторм не ўздыме,
Ноччу ў ягады адбегла».
Гэта вешчы Вяйнямёйнен!
Векавечны Ільмарынен!
З імі лепшы Леммінкяйнен, —
I плывуць яны па Сампа,
За які мяне даставіць
Пчолка Кайса да Айчыны,
Дзе пачне куваць зязюля —
Золата ліецца з роту,
I сцякае медзь па пёрках
На далінкі ды пагоркі...