Раззлаваўся Дзед-Мароз,
Скрыўдаваўся аж да слёз
I занёс ён сам-адзін
Касцяну нагу на млын.
Там змалоў яе ў муку,
Каб не бегала ў ляску
Hi лісіцай, ні ваўком,
Hi срабрыстым кажушком.
Кінуў мех з мукой на вецер,
Той панёс яго па свеце —
Рассыпаць на ўсе снягі
Костачкі Бабы-Ягі.
З тых часоў, як толькі вокам
Сонца гляне з-за аблокаў,
Тыя костачкі ўсе чыста
На снягах блішчаць срабрыста».
Казка ўся... Табе, мой Стася,
Гэта казка бабы Стасі,
Што ляжыць у руце-мяце
У магіле — вечнай хаце.
У зямным пчаліным гудзе,
Што гудзець не перастане —
I калі мяне не будзе,
I калі цябе не стане.
А яшчэ табе, мой Стася,
Пакідаю словы-веды,
Запавет ад дзеда Яся,
Ад твайго ўжо прапрадзеда.
Ён сказаў ix, як сабраўся
У шлях вечнанезваротны,
Як у доме ўсім прыбраўся,
Зачыніў усе вароты.
Ён адкрыў мне тайну гэту,
Мой ты Стасю, з таго свету:
«Прыйдзе час — душой пакойся.
Тут не цёмна... Ты не бойся...»
— Як ты плакаў, мой ты Воўка,
Па лісіцы i па воўку,
Ды па Бабе па Язе,
Касцяной яе назе.
I прасіў ты дзеда Яся,
Бабу не малоць Алімпу,
А яе — кажух не красці,
Каб мінула тое ліха.
I як зараз па ўсім свеце
Ты збіраеш мёд тугі,
Так збіраў ты па ўсім снезе
Костачкі Бабы-Ягі.
Каб сабраці яе цела,
Каб мяцеліцай ляцела,
Ці каб бегала цішком
Хоць лісіцай, хоць ваўком.
Каб душу яе зляпіці
З касцяной нагой уцэла
Серабрыста бела-чыста,
Серабрыста чыста-бела....
— Залаціста-залаціста, —
Мне пчала на вуха села.
— Ну як? — яна спытала. — Пацяплела
На скразняку?..
— Ты першай даляцела,
Дык як табе Святгорскі наш скразняк?
— Такі ж ён, як i ў нас... Хавалі так
I плакалі... без толку... толькі б плакаць...
Па скразняку
маю ганяла памяць
Да вежы Юткавай,
Літвінавай тары...
Стары ўжо Ютка... I памёр стары...
Яны як не былі тут маладымі...
Вунь ён сядзіць у вечаровым дыме
На вежы — за аблокамі амаль,
Глядзіць у высь i паглядае ў даль...
З далечыні да вежы крочыць Хведар:
«Ну што ты ў Бога, Ютка, сёння ўведаў?
Што новага ў нябеснае красе?
Як будзем жыць?..»
«Да смерці. Як i ўсе».
«То злазь тады. Карэньчыха нагнала
Атрутнай самагонкі. Запрашала...»
Яны на карабель удвух сядаюць,
Што на гары Літвінавай стаіць,
Карэньчыху бяруць... i адплываюць...
— Дык як?.. Пчала да Сонца даляціць? —
З-за карабля пытаюся я ў Кайсы. —
Даведаецца там, як будзем жыць?..
I Ютка кажа: «Ты ж ужо пытаўся...»
I Хведар кажа: «От жа звон стаіць
Які ў вушах... I ўсё адно i тое...
I ўсе з лайна. Хоць нешта б залатое...»
«Дык вунь!.. — крычыць Карэньчыха. — Зямля!
Не бачыце хіба? Пчалу!.. Чмяля!..»
«Атруту, — Хведар кажа, — як дап'ём,
Дык станем — хто пчалою, хто чмялём».
«А хто — лайном», — жартуе Ютка тонка.
Карэньчыха — у смех!.. Далёка-звонка
Спявае, што ў яе за самагонка...
Самагонку ведзьма гнала,
Каб ад кроплі — з ног збівала,
Ад паўкроплі — з ног валіла,
Як нячыста валіць сіла.
Кінула ў кацёл дзяўчыну,
Клык мядзведжы, хвост ваўчыны,
I курынага памёту,
Што набрала каля плоту.
I злавіла хлапчучка,
Адшчыкнула ад стручка.
Горка плача хлапчучок,
У катле кіпіць стручок.
Тры начы кацёл бурліў...
Воўча хлопчыка не збіў,
Не зваліў яго мядзведзь,
А памёт курыны — ледзь.,,
Налівае хлапчуку
Ведзьма дзеўчыну ў саку,
Тут яго нячыста сіла
На палаткі й паваліла.
A дзяўчына скок ды скок:
«Не кладзіся на бачок,
Прыйдзе шэранькі воўчок,
Адгрызе табе стручок.
A калі пакіне ледзь —
Прыйдзе буранькі мядзведзь
I парве цябе клыком,
Вырве душу са струком».