Вецер. Поле. Доля. Дым —
Скрозь пустое
у пустым.
Ты ў жыцці сваім зямным
Возьмеш толькі ў дыме дым.
Тое возьмеш ты ў агні,
Што сякера ў камяні».
Што аддасць сякеры камень?..
Нас кідаюць, мы кідаем —
Так i гэтак наліваем,
Мы інакш не ўмеем як,
Мы інакш ніяк не ўмем...
Я да ведзьмы — чмель, бядак...
Тут якраз Лявон з Ляксеем:
— Во!.. Здароў!.. А дзе ты быў?
Што на Месяцы рабіў?..
— Што рабіў?.. На Месяц лётаў!
— Амстранг... — Аляксея ўпотай
Душыць зайздрасці змяя...
Чалавек... Такі ж, як я...
Селі разам, без работы...
У Карэньчыхі пад плотам —
Самагонны родны кут...
Яно й добра... Ну, што ўпотай...
Каб адкрыта — пяць мінут
Ёй на ўсіх хапіла б тут,
Той змяі...
На граблі-вілы
Самагонка падымала!..
Першая, што воўк, не збіла...
Што мядзведзь — не разарвала...
Але ж ёсць нячыста сіла,
Што малойца ўпалявала,
Самагонны дух святы,
Што за душу — i ў кусты...
Ані хаты. Hi граша.
Голы, голая душа.
Ведзьма ўпотай шчыравала,
Дзеўка гола заскакала, —
Дык гары, што не прапала,
Што было, як не было:
Грошы! Вошы! Лес! Жытло!..
А мае жытло — дупло,
Дзе дрыготкае святло.
Вось што ў лесе, можа быць,
Не прап'ецца, не згарыць.
Дык яно i не згарэла...
Бо няма ў святле тым
цела,
Бо з дупла
адна душа
Льецца, як вада з каша...
Не туляецца пад плотам,
Дзе шчыруе ведзьма ўпотай, —
А да неба, а да Сонца,
А да Бога ў свет бясконцы!..
У Святгор'і, на высокіх могілках,
У буянні руты i гарквы,
У зямлі змаганай ды нязможанай
Дзед з бабуляй — вочы да царквы.
Іх жыццё падманамі i звадамі
Праплыло, як месяц па вадзе...
I ляжаць Іван з Алімпіядаю.
Дзе ix душы?.. Невядома дзе.
У хмурынках тых вунь?.. У тумане?..
На губе крывінку прыкушу.
Як твая душа, мой дзед Іване?
Ці знайшла Алімпіну душу?
Не збалела?.. Крылы не намуляла
Над царквой маўкліваю кружыць?..
Вымытай хусцінкаю бабулінай
Аблачынка сохне на крыжы.
Маці ў воблаку палошча,
Як у Алуэ ці ў Прошчы,
З вышыванкай ручнікі...
Бог пытае:
«Хто такі?..»
Маці кажа:
«Ды жураўку...»
Кліча хітры Бог Маланку:
«Хто такі?» — яе пытае.
«Ды жураўку...» — кажа тая.
I абедзве запяваюць,
Як адна адную знаюць:
«Ой жураўку, жураўку,
Чаго крычыш на ранку?..»
Ды хіба падманеш Бога?
Ён да Кайсы:
«Ты такoга
Ведаеш? З тваіх зямель?..»
Кайса кажа:
«Журавель...»
Там яшчэ адна жанчына,
Што сама, як аблачына,
Воддаль ад усіх плыве,
Бо няма імя ў яе,
Аніякяе не зваць...
Тых, каго ніяк не зваць,
Як пытаць?.. Пра што пытаць?..
Нават Бог таго не знае...
Аблачыну засцілае
Васільковым сінь-абрусам...
Можа, вып'е з беларусам?
Не, нічога на стале...
Але неба... Богале...
«Калі ты ўзляцеў да неба,
Калі ты ўжо Божы госць,
Папрасі ў Мяне, што трэба.
Ну, з таго, што ў Бога ёсць...»
«А чаго ж няма
У Бога?
Як жа нечага не быць
Можа ў Бога?..»
«Ат!.. Ніколі ўжо такога
I не меў я анічога!.. —
Бог давай мяне дурыць. —
Столькі траты, бронь ты Божа!..
Смерць сама
ужо не можа
Для касы купіць брусок!
«Дай, — прыпёрлася, — квіток!..»
«А які квіток?..»
«Дарожны...»
I я бачу: гэты Божа —
Хітранькі беларусок.
Ён далей мне гне ляшчыну:
«Цягне ўсіх на дармаўшчыну!
Бог не даў! Бог не пачуў!..
Каб я сам меў, што б я:
Сына
Не абуў, не апрануў?
А так што на ім? Нічога!
Голы ўвесь, як Дух Святы!..