Выбрать главу
От, прыдумалі: У Бога ўсяго многа! Byнь у Бога Мех адзін!.. I той пусты...»
«Але ж нешта ёсць на донцы?.. Гэта ўсё-ткі мех мяхоў...»
Бог зірнуў у сховы схоў: «Што там?.. Пара верацёнцаў... Смецце... Пара бесемяроццяў — Адпушчэнне ўсіх грахоў».
Тут я выдаў нецярпенне, Бог адразу ў мех палез: «Не, няма ўжо з адпушчэннем, За стал i ся толькі без...»
«А на складзе?.. Дзесьці ў спраце?.. Недзе ў пыле?.. Патрасі Мех...» Як смерць, бялее маці, Ціха кажа: «Не прасі...
Ані каліва якога, Hi свайго i ні чужога, Як бы ты ні бедаваў, Не прасі ніколі ў Бога — Ён i так табе ўсё даў...
Калi Божа даў суму — Дзякуй за суму Яму.
Калі ў слёзы ты заплакаў — Богу ты за слёзы дзякуй.
Кожна просьба Богу ў вушы, Кожны дзякуй Богу ў душу».
Кажа Бог: «Я тут прыглух... Што ты папрасіў?.. Кажух?.. Гэтай просьбе дам я рады... На кажух... Насі на радасць..
I я бачу: зтой аўчыны... Той суседскі... з мертвячыны Мусіць, любіць Бог не ўсіх, Калi гэтак б'е пад дых...»
«Калі Твой я, Божа, госць, Калі я ўзляцеў на неба, Большай радасці нетрэба, Дзякуй той, якая ёсць».
Я вырастаў з дзіцячых апранах Хутчэй, чым травы ў лета вырасталі... Ды не ў дакор за рост не па гадах Абновы мне гады ў рады спраўлялі.
Ну што пашыеш злахманоў вайны? Якія ў вёсцы зрабаванай грошы? А дзед бухторыў: «Поліўка... бліны... Някепская яда — i рост харошы».
Як ні зіма — так звычная бяда: Што апрануць, каб халады агораць? Маўчаў я злосна: «Добрая яда! У Лёнькі вунь суседава не горай. Але ў мяне палаплены кажух, А Лёньку на зіму пашылі новы...»
Дзед уздыхаў, дзед пераводзіў дух, Казаў: «У Лёнькі бацька не вясковы. I старшыня. З тваім не параўнаць».
«Кіла ў яго! — злаваў я. — Сквапны. Хіжы. А старшыня — дык заўтра могуць зняць. Ён рыжы. П'е. У нас не любяць рыжых. Ім шчасце чорт варожыць на ражнах, Вядзьмак ліе алей ім у маслёнку...»
Патроны мы шукалі ў бліндажах — I тут лімонкай i забіла Лёньку.
Ягоны бацька з п'яных слёз апух, А вечарам, памінкамі дабіты, Прынёс да нас пад пахаю кажух I кінуў: «На!.. Хоць не табе пашыты». Я закрычаў. Я ўрос плячыма ў печ. Да кажуха баяўся дакрануцца. Сусед прасіў: «Вазьміце... Гэта ж рэч... Вазьміце, людцы! Ну вазьміце, людцы!..»
Знямеў мой крык. Паплыў у вочы змрок. «Ачуйся ты!» — суседа ў спіну білі. А ён сваё: «Харошы кажушок... Прымерайся... Навыраст Лёньку шылі... Тебе, бадай што, будзе ў самы раз, Ты ўзяўся ростам!.. Вунь які ты выйшаў!..»
I белы свет памерк, патух, пагас... Дзед плакаў ранкам: «Малайчына... Выжыў..
Хоць я радасны, як з крамы, Спеўны, як з вясны шпачок, — Бачыць Бог, што я таксама, Радасны такі, крамяны, Хітранькі беларусок.
«Ну... — пацёр ён патыліцу, — Калі так, тады пыліцца Больш мяшку няма чаго... Я завязваю яго?..»
Лёс мой папрасіць?.. Завяжа Мех вяроўкай... Не пакажа... Хітраздзівіцца... Маўляў, Даў усім — табе не даў?.. I цябе ад завірух Грэў-хаваў чужы кажух?..
Мех у Бога, бачу, новы... Тут адразу зырк сурова Бог на маці... З той кудзелі!.. З таго лёну!..
Ё-маё...
Дык ты во што, маці, прала, Дык ты во што, маці, ткала, Вось на што твая надзея I жыццё пайшло тваё...
Дык якога                  з твайго лёну, Мая маці,                 майго лёсу, — Што ў тваім у лоне вырас, Што на полі нашым высах: Лесу біту? Лесу драну? Абабрану? Абчасану? Перамяту? Перавіту? Лесу, скручанага ў ніты? Лесу, сплеценага ў сеці, Каб лавіць па свеце вецер? — Мне Убога Папрасіць?..
— Праз мяне акно пабіта. Мог бы Бог яго зашкліць?