Каве развяла каленкі —
Воды як ліну—
ліся!..
«Ты з мяне — зусім маленькі,
А душа ў табе ўжо ўся».
Маці зноўку, нестрывайка:
«Вось разгадка-разгадайка».
Каве легла ўніз спіною,
Мяне клала ўверх спіною —
I круціла мае яйкі
Па-над прорваю пустою:
«Вы, млыны, мукою белай,
Дробнай соллю пасыпайце,
А вы, яйкі, прорву-бездань
Зорным смеццем засявайце».
Клала маці на палаткі
Мяне з жонкай маладою,
Маю жонку ўніз спіною,
Мяне мужа ўверх спіною —
I круціла мае яйкі
Жонка белаю рукою:
«Вы, млыны, мукою белай,
Дробнай соллю пасыпайце,
А вы, яйкі, прорву-бездань
Зорным смеццем засявайце».
Круціцца ў нябёсах яйка,
Пасыпайка-Засявайка:
Ваўчаня. Мядзведзік. Зайка...
Ходзіць Бог па сцяне
У чырвоным каптане:
Воўку — казка, Зайку — байка...
Як мне лепшым з лепшых стаць?..
Каб кахаць i быць каханым?
Можа, мне тарой паўстаць?
Можа, легчы мне туманам?
I, паклаўшы ў люльку-Неба,
Бог Зямлю закалыхаў:
«Каб каханым быць, дык трэба
Каб хто-небудзь пакахаў».
«А каб лепшым? Во на стулькі...» —
Мезенец я паказаў.
«Стулькі выпала ўжо з люлькі», —
Палец Бог у неба ўзняў.
Тут i ўцяміў крэўскі малец,
Не гapa i не туман:
Калі ў неба кажа палец,
Дык адзін баран на палец
Пазірае, як баран.
Мне міргнула
Неба вейкам!..
Падлавіў я цудам нейкім
I лябёдку, i лася...
Сам, як мезенец, маленькі,
А душа ўва мне — уся.
I ў яе —
Бы ў плаўкі горан —
Я з агнём i дымам горкім
Удыхнуў Сусвет-Святгор'е
I, як мог, з яго каваў
Лёгкае пяро лябёдкі,
Малако кароў няцельных,
Воўну доеных авечак
I ячменнае зярняці — ...
Калаўрот i Дуб скаваў,
Авадня, каб не кусаў...
Ды не змог скаваці маці.
Бог не даў.
...Я Богу ўсё перамаўчаў,
Як сіла слабла,
I кнігу шостую пачаў... —
Да д'ябла!
Ён спакусіў узняць кулак
На самым нізе —
I праступіў ягоны знак
На шостай кнізе.
Каб зноў я ў мораку начы
Глядзеў, здзіўлёны,
На строгія, як на мячы,
Пісьмёны.
Каб меч, які мне лес скаваў,
Я ўзяў — i рогам
Упёрся, i паспрабаваў
Пабіцца з Богам.
I калі Бог мяне зваліў,
Як Дуба вецер,
Душа мая пяяла: быў!..
Любіў на свеце.
Пакінуўшы свята на свяце,
Я выйшаў, адчуўшы спіной,
Як легка адразу за мной
І весела сталася ў хаце.
Цямрэча гусцела ў падворку,
А з вокнаў імжэла святло
Адтуль, дзе мяне не было,
Дзе кінуў я смех i гаворку.
I доўга на блізкіх i родных,
З якімі ў застоллі сядзеў,
Глядзеў я, гледзеў i глядзеў,
Прыпаўшы да шыбін халодных.
I плакаў амаль да відна.
На свяце жыццё сатанела.
Піло. Цалавалася. Ела.
I толькі жанчына адна
Адчула мой позірк сірочы,
Убачыла цень у акне
I глянула так на мяне,
Так вочы ўтаропіла ў вочы,
Нібыта яна распазнала
Ці вылюдка, ці ведзьмака —
I ў жаху застыла рука,
Якой на мяне паказала.
Так я памёр.
На яве.
Сапраўды.
Не піў ні самагонкі, ні вады.
Бог не даваў. Казаў:
«Папіў. Пабіўся».
I я ў яго пад пахай пасяліўся,
Дзе зоркі ўсе. I дзіўны сон мне сніўся:
На Дубе залатыя жалуды.
I думаў я:
Ну што ж... калі памру,
Збяру ўсе трэскі, лісце i кару
Сваёй душы — i занясу да Бога
Усе грахі майго жыцця зямнога
Да каліва ды пылу i трухі:
Даруй ты, Божа,
Мне
Свае грахі.
Бог мяне як гахне мехам! —
Смецце зорнае мне ўслед!..
А як яшчэ пакінуць гэты свет?..
Калі не так?..
Ca светласцю.
Ca смехам.