Мне было няўтульна, нават колка, нібыта маю шыю абвівала шыпшынавая галіна, і я, каб супакоіцца, мусіў быў спадзявацца на тое, што заўтра ўсё ж пракажу:
— Ты слаўная. Іншы напіша для цябе іншыя радкі, большн пранікнёныя і сур'ёзныя, і, магчыма, стане тваім каханым. Ведай, самыя лепшыя мужчыны — паэты...
I ў гэтую ж хвіліну на праспекце Скарыны ўбачыў мілаглядную красуню.
Калеку!
Яна ішла, кульгаючы, проста на мяне. Абязвечаная неферціці.
Адкрыты змест беспараднасці. Надламаная жалейка. Лебедзь на лёдзе...
Я не быў з ёю знаёмы, але ведаў пра яе ўсё (акрамя, вядома, яе любімага еўрапейскага места)!
Я выпусціў з душы нітку празаічнага часу, таму апынуўся ў той турэмнай прасторы, дзе размаўляць ільга толькі на мове пакутнага крыку.
I роўна столькі, колькі доўжыўся гэты крык, я не думаў пра цябе, пра твой нечаканы прыезд...
Уласнік рызыкоўных метафар, якія ўжо адвыклі ад звыклае прасодыі; збіральнік тэлефоннага шуму, якім поўная ракавіна стомленных нерваў; уладальнік сыпкае калекцыі журналісцкага пылу, які нават ад маленькае слязіны імгненна ператвараецца ў гразь...
Словам, ты нарэшце з'явіўся, затулены ў нейкі рыжы фінскі балахон.
Твая гаматная (зручная для дарогі!) апранаха сведчыла, што ты яшчэ й вандроўнік, які ўжо даволі надыхаўся страчаным спакоем.
Мы не бачыліся сем доўгіх месяцаў, а гэта ж не сем доўгіх дзён.
Каб не бачыліся нейкі там тыдзень, то, пэўна ж, я тут жа пачаў бы апавядаць пра шчаслівую гімназістку і кульгавую красуню.
I ты таксама ж загаварыў бы аб нечым падобным.
Аднак разлука далася-такі ў знакі: мы доўга не размаўлялі як паэты, таму гаворка наша адразу ж набыла паэтаграфічныя рысы:
...не трэба чытаць тыя кнігі, да старонак якіх прысохлі сцябліны, лісце, пялёсткі, бо такія кнігі пахнуць смерцю маленства...
...лепей за ўсё крыўдзіць саміх сябе, змалку шукаць тое золата, якога няма, і прачынацца там, дзе ніколі мы не жылі...
...дзякуй Богу, што мала пішам, што атрамант наш сухі і што пад нашымі заходне-беларускімі калыскамі ўсё яшчэ пацукі грызуць алфавіт...
3 лютага 2001
(«Літаратура і мастацтва»
27 ліпеня 2001, № 30)
ІІІ.
Месца нараджэння мае большы сэнсавы знак, чым год нараджэння, і таму Віфлеем велічнейшы за год нулявы, а, скажам, Вязынка — за 1882 год.
Месца нараджэння пераважна дамінуе над народжанымі ў яго межах людзьмі.
Зрэдку яно роўнае ім (прыклад: Фларэнцыя і Дантэ).
А часам ягоны маштаб зусім сціплы, і яно тады несувымернае з асобай народжанага: як той жа Віфлеем з Ісусам Хрыстом ці як тая ж Вязынка з Янкам Купалам.
У маім выпадку вяршэнства месца нараджэння відавочнае, бо год майго з'яўлення на свет, 1957-мы, гэтак жа небагата што значыць у параўнанні з Давыд-Гарадком, як небагата што значу і сам я ў параўнанні з тым жа Давыд-Гарадком.
* * *
Так, маё жыццё пачалося на Гарыні ў Гарадку Давыдавым, і не нейкая там запамінальная дата, гістарычная падзея, прыватнае здарэнне ці букет пачуццяў, а менавіта сам Давыд-Гарадок стаў маёй першароднай тэмай.