Маё кукурузнае поле пачыналася адразу за таполяй, за горкай. На ўскрайку поля, ля высокай, густой кукурузы стаяў невялікі буданчык, сплецены з кукурузных сцяблін. Я гучна кашлянуў. Цішыня. I ў гэтай цішыні чутно, як шалясціць пад лёгкім і цёплым ветрыкам сухое лісце кукурузы. Раблю азнаямляльны абход свайго ўчастка. Сустрэў суседа-вартаўніка. Гэта быў старэнькі, сухенькі дзядок. Левай рукой ён абапіраўся на кій, у правай трымаў чорны цацачны пісталет. Мы перакінуліся словам-другім, закурылі і разышліся...
Сцямнела. Я сядзеў на кучы сухіх кукурузных сцяблін ля буданчыка і глядзеў перад сабой у неба. Там, у паўночным небе, прамяніліся сінія зоркі. Яны гарэлі над далёкай маёй Беларуссю. Вунь тая яркая зорка, мусіць, стаіць проста над хатай майго вікоўскага дзеда, а тая, побач, таксама яркая, — над хатай майго ямнаўскага дзеда...
I тут пачуўся тупат ног — на гары, з боку Кіева. Цені сноўдалі па кукурузным полі, за плячыма ў іх матляліся пустыя мяшкі. Я кашлянуў. Недзе збоку слабенька пачулася хрыплівае «кхе-кхе» — дзядок-вартаўнік не меў сілы добра кашлянуць. Але цені не зважалі на маё кашляние і дзедава кхеканне. Яны расплываліся, знікалі ў высокай густой кукурузе, было чуваць толькі патрэскванне ды шалясценне. Я пайшоў краем поля. У баку ад яго было цёмна-цёмна, але сцябліны, высахлае лісце, тоўстыя, поўныя пачаткі кукурузы жаўцелі. Ад мяне, з краю ў кукурузную нетру, хіснулася некалькі ценяў з мяшкамі ў руках. Я пагрозліва і бадзёра кашлянуў.
— Может, таблетку от кашля дать? — пачуў я з кукурузы.
— Не трэба, — адказаў я, наколькі змог — басам. — Зараз страляць буду.
— А-а, Белоруссия родная, Украина золотая! А с чего ты стрелять будешь?
— 3 пісталета Калашнікава.
У кукурузе, нябачныя, зарагаталі мужчыны, і ўсё тым жа голасам нехта там скрозь смех сказаў:
— Хорошо. Только б не с автомата Калашникова.
Да мяне выйшлі пяцёра-шасцёра мужчын у шараварах і ватоўках, паставілі ля ног бухматыя мяшкі. Адзін з іх, з кароткай і тоўстай шыяй, сказаў:
— Иди-ка ты, парень, в свой терем спать, — і паднёс да носа шырокі кулак. Яны ўзялі ў рукі свае мяшкі і спакойна пайшлі назад у кукурузу.
Што мне рабіць? Біцца з імі не выпадае, крычаць на ўсё горла — сорамна, не па-мужчынску. Ай, кукуруза — украінская, людзі гэтыя жывуць у сталіцы Украіны, а я тут хто і адкуль?..
Я ўвайшоў у кукурузны зараснік і сказаў:
— Толькі не тапчыце...
Але кіяўляне, мусіць, былі ўжо далёка ў полі і мяне не чулі...
Раніцай аграном прынёс Лэсі — я бачыў праз акно — харчы ў вядры, з вядра ішла пара, у другой руцэ ён нёс ладны тэрмас. Потым аграном зайшоў да мяне. Я расказаў яму пра сваё першае дзяжурства і пра намер звольніцца з «пасады». Аграном рассмяяўся і чыста памагілёўску, нават па-быхаўску, сказаў:
— Не дурыця. Усё будзя добра. Хай яны лезуць у сярэдзіну... Абы па краях кукуруза глядзелася. А то начальства як паедзя са Святошына ці з Кіева... Панімаеця?
— Угу.
— Бывайця здаровыя.
Увесь дзень я чытаў Някрасава. Самотная кніжка. Відаць, пісаў яе такі ж самотны чалавек. Паранены франтавік вяртаецца дамоў у свой родны горад, але і тут ён адчувае адзіноту. Стала так шкада чалавека — героя аповесці дый самога самотнага аўтара, што й мне зрабілася самотна ды жаласліва, як і пасля прачытання трагедыйнай аповесці Купрына. Фільм пра каханне «вядзьмаркі» Алесі і заезджага чыноўніка не так развярэдзіў мне душу, бо рабіўся ён не на Палессі, не ў тых лясах і балотах, куды кінуўся, дзе блукаў журботны Купрын у пошуках «хаткі на курыных ножках», дзе ён мог сустрэць «вядзьмарак» — старую, злую, але мудрую Мануйліху і яе прыгажуню-ўнучку, разумную і добрую ад прыроды. Алеся жыла, дыхала, кахала ўнутры гэтай нерушнай прыроды.
I мне стала дзіўна з самога сябе: што я ў свае васемнаццаць гадоў ужо магу так думаць. I шкада, што ўжо так думаць магу...
На другую ноч я не спяшаўся на кукурузнае поле. Кіеўскія кукурузнікі прыбягаюць сюды позняй ноччу. Таму, хаця над Украінай стаяў вечар, я то сядзеў на саломе ў кабінеце, то на ганку, то хадзіў, так сабе, вакол клуба. У зале было цёмна. Можа, з Лэсяй дрэнна што? Я ўключыў у калідоры святло, шырока расчыніў дзверы ў залу. Лэся ляжала на баку, тварам да сцяны пад нацягнутай да шыі коўдрай. Пад ёй віднеўся край квятастага матраца, пасмы цёмных валасоў раскіданы па белай падушцы. Мабыць, аграном паклапаціўся... На тумбачцы стаяла некранутая вячэра. Я пайшоў да Лэсі ў яе куток. Як ні стараўся ступаць асцярожна, усё ж салома і сухое лісце кукурузы шамацелі пад маімі нагамі. Ды студэнтка, напэўна, моцна спала. Я падышоў бліжэй, схіліўся над Лэсяй. Яна дыхала то роўна і глыбока, то перарывіста, по-хапкам. Мусіць, тэмпературыла. Святло з калідора добра высвечвала яе твар. Я стаў перад ёй на калені. Мне хацелася дакрануцца даланёй да яе лба — ці гарачы ён? Але тады яна прачнецца і невядома, чым можа кончыцца мая спагада. Я ж помню той дзікунскі крык у вінаградніку і небяспечна высокі ўзлёт яе нагі на ганку... Можа, Лэся проста помсціць за нешта мужчынам, здзекуецца з іх за нейкае, прычыненае ёй зло? А можа, проста жартуе?