— Гражданін, вы прадаўжаеце нарушаць абшчэственны парадак у нашым горадзе. Немедленна астаўце наш горад!
Ён зняў руку з майго пляча, адышоў крыху ўбок — чакаў, што я буду рабіць далей. А я яшчэ колькі разоў ударыў каменем вакол слупа, занёс камень назад пад агароджу, узяў сумку і пайшоў праз шашу на маю марксісцкую вуліцу. Я хутка ішоў гэтай вуліцай — міма аддзела «маёй» міліцыі, міма шумлівага натоўпу ля сталоўкі, міма хатаў: вечнай камсамолкі Тамары, хворага, затурканага Юры, добрых дзядзькі Антона і цёткі Любы, міма гасцініцы на месцы нашай былой хаты. Я прыйшоў за мост, на бераг рэчкі, да свайго каменя. Ля каменя стаяла з ганарліва ўзнятымі ўгору вушамі сучка — можа, матка Паэта. Яна панюхала сумку, нешта ў ёй пачула носам, чмыхнула і пабегла за мост, па вуліцы.
Я падышоў да адзінага тут, недалёка ад берага, куста алешыны, зямля пад ім была чорная і мяккая, выкапаў рукамі неглыбокую ямку, заслаў яе дно травой з жоўтымі кветкамі кураслепу, паклаў у ямку Паэта — ён быў ужо халодны, засыпаў зямлёй. Знайшоў востры камень, падрэзаў ім і ададраў рукамі ад зямлі некалькі палосак дзірвану, уклаў ім зямлю над Паэтам — хай зарасце пагорачак травой, хай ніхто не ведае, што тут пахаваны Паэт.
Вярнуўся да свайго каменя, доўга сядзеў на ім, перада мной у рэчцы калыхалася ўжо нізкае чырвонае сонца. Па мосце прагрукацелі за белым канём калёсы. Мужчына ў пыльнай кашулі звесіў босыя ногі з драбінаў сказаў мне:
—Добры вечар!
— Вечар добры!
Ад калёсаў дыхнула пахам дзёгцю, канюшыны, свежага аеру.
Сядзеў на камені і казаў сам сабе: пойдзеш берагам гэтай рэчкі, будзеш ісці, ісці па траве між вадой і тарфянікамі, полем, алешнікам, лесам — прыйдзеш разам з гэтай вадой у Шчару, там будзе жалезабетонны мосцік, пойдзеш берагам Шчары, зноў між вадой і тарфянікам, лесам, а можа яшчэ і балотцам — прыйдзеш да Выганаўскага возера, з яго берага махнеш рукой, паклічаш рыбаловаў з маторкі, яны перавязуць цябе на паўднёвы бераг, а там, праз Выганашчы і Целяханы пойдзеш берагам зарослага высокай травой, чаротам, аерам, зацягнутага раскай Агінскага канала — да Ясельды; і далей будзеш ісці, ісці і ля Белага возера звернеш, праз палі і канавы, на Чорнае возера, там станеш пад старой высокай і шырокай таполяй ля брамы і будзеш чакаць — самога сябе малога і хлопцаў свайго пасляваеннага дзяцінства, і вы ўсе пабежыце ў старавечны панскі парк, але ты на нядоўга пакінеш хлопцаў, звернеш на глухую, за спіртзаводам, сцежку, сарвеш кветку, падбяжыш да веснічак бухгалтаравай хаты і кінеш тую кветку, ды ўжо не на комін, як некалі, а проста на падворак, дагоніш хлопцаў, у парку сустрэнеце палонных немцаў, і ты — зноў ударыш рукой Эрыху ў жывот, ці — ужо не ўдарыш? Бо ты ж так і не знайшоў за сорак гадоў, не «вылічыў» таго немца, каторы параніў тваю маці, каб пасля паліцыянты закапалі яе, яшчэ жывую, у зямлю... 3 таго далёкага, як за туманамі, азёрамі-рэкамі, дня ты больш нікога ніколі не ўдарыў. А ўвогуле яшчэ доўга пасля вайны нашыя людзі не білі адзін аднаго, не біліся ні на вуліцы, ні за вутлом: наваяваліся ў вайну, набачыліся чалавечага болю, дык доўга ўсім балюча было нават пры ўспаміне... Але потым, як боль прытупіўся, забыўся, сталі сварыцца, біцца — і сусед з суседам, і брат з братам, але начальства чапаць баяліся, і ўладу не чапалі — хаця тыя часта і былі вінаватымі ў людскіх сварках.
I біцца людзі навучыліся адмыслова, і ты неаднойчы хацеў, збіраўся пабіцца, але... Але ты біцца ніколі не ўмеў і не ўмееш і, мусіць, не будзеш умець. А трэба было б... Бо й ты ўжо прызабыўся на даўні боль. А пачварны час, як хіжая, тупая, жалезная машына, нахабна прэцца на цябе, падмінае пад сябе, і ты павінен бы, павінен пабіцца з пачварай, але ты не ўмееш, аднымі кулакамі не зможаш нікога й нічога... А цябе сёння так умела набілі, і знакаў няма — а шыя баліць, у жываце ломіць... Не, пад таполю твае хлопцы ўжо ніколі не прыйдуць — і іх пасля час пабіў і пакалечыў...