Ат, а чаго хавацца. Не злодзей жа і не злачынца, каб хавацца. А бацькі... Ну, што там бацькі... Яны - адно, ён - другое...
Аднак ужо камень навальваўся з новаю сілаю.
- От, скажы ты...
Скуль ты ўзяўся? Як скінуць гэту чортаву навалу? Які ж то клас быў? Восьмы? Дзевяты? Ах, як рэзанула тады чыёсьці: «Пі. Племя алкашоўскае. Куды табе дзявацца: бацькі п'юць, і ты піць будзеш... Глядзіце, - звяртаўся той, ужо і забыўся, хто, да хлопцаў, - яшчэ і крывіцца». Гэта быў восьмы клас, хлопцы ўжо ладна выпівалі, а яго як адрэзала. Залёг за кнігі: не, я не здамся, я дакажу, дакажу. Збягаў да слабенькай ужо, добрай, аж салодкай, як каштэлі ў яе гародчыку, бабулі Хрысціны, і вучыў-вучыў. Тады ўжо дапяў, што іначай няма яму ходу ў белы свет. Заходзіў да бабы Хрысці і бацька, прасіў грошай, а яго, сына, нібы і не заўважаў. Сядзіць сабе за сталом, і хай сабе сядзіць. Акурат тады дайшло, які ён чужы ў сям'і, і камень налёг на сэрца ўсім сваім непераможным цяжарам.
І быў-ныў той камень доўга, аж пакуль не прызямліўся на брукаванку ў вялікім няродным горадзе. І цяжка было зрабіцца гэтаму гораду сваім. І не стаў ім, аднак там, між муроў і зіхоткасці людской, дзявочай, электрычнай і яшчэ невядома якой, неспазнанай, таямнічай, адпусціла - сэрца вольна лётала-гуляла па-над паднебнымі дахамі і шпілямі.
- От жа, эх-хе-хе...
Светлае адлятала, адлятала...
Смяяліся з яго і там. Смяяліся, як ён выгаворваў няправільна «шчыкалада», «цюкеркі»... Так яго і празвалі - «цюкерка». Няхай бы і смяяліся, абзывалі, але смяяліся дзяўчаты - здзекліва, пагардліва... Ну, і смяяліся, і добра... Затое камень... Пра камень у грудзях забыўся і не ўспамінаў. Эх-ге-хе, цюкерка-шчыкалада...
Пятрок падкінуў у топку апошнія шчэпкі.
- Кхэ-ге-е...
Варухнуў плячыма. Камень сядзеў. Ці то ў падплеччы, ці ў грудзіне. Аднекуль зверху ціснуў, і моцна ціснуў на сэрца. Ат, бляха... Памяняў слоік. Наліў з поўнага ў стограмоўку. «Ат, к чорту камень». Перакуліў. Занюхаў скарынкай. Пацяплела. Ат, гуляй, душа, згінь, камянюка праклятая. Выйшаў на двор. Вецер узяўся, кідаў вохлае лісце. Цёплы ветрык, як і не зімовы. Дуб, як ты там? Цямнела над узлескам цёмная пляма. «Эх, дуб ты мой, хата мая». Зачапіўся за нешта цвёрдае. «А-а, гэта ты, крэмень мой. Ну-ну». Бялеў, свяціўся белым, абцясаным волатам-векам, бокам, крэмень. Абняў яго. «Волат мой, зубр, зубрышча. Ану, пабораемся. Я зварухну, зварухну цябе». Крэмень, аднак, як урос. «Ух ты, вернідуб». Вярнуўся ў буданчык, пастаяў. «Ух-х». Перакуліў яшчэ стограмоўку. Занюхаў. Прыслухаўся. Не, камень сядзеў, як і сядзеў на сэрцы. Ціснуў, пракляты. Петрыку здалося, што калі ён зварухне, перакуліць крэмень пад сцяною, то скіне яго і з сэрца. «Ух-х. Я цябе...». Наліў яшчэ адну і зноў выпіў. «Ух-х, глядзі ў мяне...» Выйшаў, падчапіў рукамі з-пад нізу, напружыўся: «Гэ-эх-гэ-кхэ-гэ». Ну і камянюка, ну і глыба, халера. Адышоў. Агледзеў крэмень. «Во, цюкерка-шчыкалада». Прыгледзеўся. Уваччу плыло. Эге, ты не зубр, ты карта. Ну, як ёсць карта. Беларусь. Як на далоні. Во тут - тыцнуў пальцам пасярэдзіне - я вучыўся. А вось тут - тыцнуў крыху ніжэй - ганю самагон. Агледзеўся, хацеў да некага звярнуцца, каб пахваліцца адкрыццём, але вакол былі цемра і вецер. І чорнае лісце то ўзлятала, то апускалася долу, шамацела. Поўня зноў выйшла з-за хмар, і крэмень-карта, здалося, аж заблішчэў. Заімжыла. Твар пацёк халодным потам. Камень сядзеў на сэрцы, і так карцела яго зварухнуць, зараз жа, адным махам вылузнуцца з-пад цяжару. «Ну, цюкерка-шчыкалада, ух-х, я цябе...» Падчапіў крэмень рукамі і з новаю сілаю ўзяўся перакульваць-варушыць яго. Здалося, нават і зварухнуў, і так хацелася, каб хто памог, каб яшчэ хоць адзін чалавек. Ды не, няма нікога. «Ну, чакай, я зараз, ух, я цябе». Уварваўся ў буданчык, перакуліў яшчэ стограмоўку, выскачыў. Памуляў пад целагрэйкай. Не, камень сядзеў па-ранейшаму ёмка. Хоць ужо зрабілася горача. Мо і дарма піў. Цвярозаму лягчэй было б, з розумам падышоў бы. Крутануў галавою. І толькі паддзеў крэмень з-пад нізу, напружыўся, як нехта зусім блізка гукнуў:
- Хто тут?
Выпрастаўся. Стаяць ці то тры, ці чатыры постаці.
- Хто тут, што за звер?
Нечый голас, нібы рэха:
- Петрык? Ты? Ну, здароў, стары.
Нехта ёмка штурхануў ці то ў грудзі, ці ў плячо. Аж не ўстаяў, уплішчыўся ў шчыліну між крэменем і сцяною буданчыка.