— А нафіга ты бабахнуў па рэчцы?
Гусак побач са мной укладаў па ўсіх правілах сваю хэбэшку на ўслоне. Рота рыхтавалася да адбою. Гэтае ўкладаньне — адзін да аднаго, што робяць у якім-небудзь "Big Stary", дзе тавар павінен быць супэрпрэзэнтатыўны.
— А табе якая справа?
— Проста. Мне б і ў галаву такое не прыйшло. Блін, шандарахнуць з ракетніцы ў камандзіра на вачах. Добра яшчэ, што...
— Слухай, не чапай больш Красьніча.
Гусак па-гусачынаму паглядзеў на мяне — выцягнуўшы шыю.
— Красьніч твой зямляк, ты ў яго спытай, можа ў адным мікрараёне ў Менску жывяце, можа ў суседніх школах вучыліся.
— У труне я бачыў такога земляка.
Ясна, гэтаму пітэкантрапу цяжка было што патлумачыць. Такія разумеюць толькі мову вайсковай дыпляматыі.
— Ну тады наступная ракетніца можа трапіць табе ніжэй пояса.
Гусак выпрастаўся — у сто разоў прасаваных жаўнерскіх майцы і майтках ён быў падобны да сапраўднага нэандэртальца: доўгія рукі, нейкі непрапарцыйны чэрап і густое валасяное покрыва па ўсім целе. Карацей, ня з нашага часу.
— Ты такі сьмелы, што маеш землячка "замка".
Гусак, калі б захацеў, проста размазаў бы мяне
па казарме.
— Здагадлівы. Дабранач.
Я павярнуўся да яго сьпінай і пашыбаваў да свайго ложка. Праз некалькі крокаў спыніўся, павярнуўся і дадаў:
— У нашай мясцовасьці зямляк земляку брат. Дабранач!
Красьнічу лепш увогуле было не хадзіць у войска. Габрэйскай нацыянальнасьці. Маленькага росту. Са слабой фізычнай падрыхтоўкай. Зь недваровым выхаваньнем. Грымучая сумесь для маладога салдата. Да таго ж, ён быў падобны да сябрука Нязнайкі — Тарапышкі. Ад таго, што дужа стараўся, усё ў яго атрымлівалася наадварот. Калі ён зьбіраў аўтамат, мне заўжды здавалася, што зараз атрымаецца сенакасілка. Калі ўсе вымалі кляпан у супрацьгазе і вольна дыхалі паветрам, дык гэты старанны хлапец трэніраваўся з кляпанам, пакуль не губляў прытомнасьці. Або так адчайна бег на варожыя акопы, што пры гэтым абавязкова губляў магазін ад аўтамата. І тады ўся рота прачэсвала тактычны палігон, каб той магазін знайсьці.
Больш за ўсіх з Красьніча зьдзекваўся Гусак, але хапала і іншых ахвочых. Падобнае калектыўнае зьдзекваньне ператварала чалавека ў зацкаванага зьвярка, які кіруецца толькі інстынктамі і страхам. Проста жахліва было глядзець, як Красьніч есьць у сталоўцы — пасьпешна, похапкам, зь нейкімі шалёнымі вачыма, нібыта вось-вось нехта, дзеля зьдзеку, адбярэ місу з недаедзенай кашай.
Часам я і сам быў гатовы паставіць Красьніча да сьцяны, кляцнуць затворам і... Гэта была ўжо гу-манитарная катастрофа — трэба было яе разьвязваць.
Пра тое, што яны нас заатакуюць сёньня ўвечары, ведалі ўсе. З нашага боку поўным ходам ішла падрыхтоўка. Старшына на БТРы прывёз штабэль цынкаў з набоямі. Тое, на што не хапіла месца ў ражках, я пазапіхваў у кішэні. Кожным пятым набоем у мае магазіны лёг трасэр, ён дазваляў ня проста паліць у пэўны бок, а прыстрэльвацца, бачыць, куды ляцяць твае кулі. Я б узяў які дзягцяр, але цягаць такую жалязяку было не ў маёй камплекцыі. Аднак усё адно: кулямёты — мая слабасьць.
Раптам з нашых акопаў выскачыў Красьніч і, узьняўшы над галавой нейкую белую анучу, няўпэўненым крокам пашыбаваў у бок непрыяцеля.
— Стой, гандон, ты куды! Застрэлю, суку! — зароў Гусак, ускінуўшы свой "калаш".
Я ўдарыў рукой па рулі зьнізу і аўтаматная чарга прашыла воблака, якое вісела над нашымі пазыцыямі.
— А табе была каманда страляць?! — гэтак жа дзіка зароў я на Гусака. — Можа, так заплянавала камандваньне, каб падмануць ворага!
Гусак сумеўся. Ён апусьціў аўтамат руляю долу і нечакана даў яшчэ адну чаргу, сабе пад ногі. Пасьля чаго ён па-вар'яцку заскакаў нейкі рытуальны індзейскі танец, кінуўшы свой аўтамат на бруствэр акопа.
Пакуль усе ўтаймоўвалі Гусака, Красьніч зьнік з далягляду. Колькі я не ўзіраўся ў варожы бок, там не было відаць ніводнай чалавечай постаці.
— Ну што за дзень сёньня! — з горыччу сказаў Паддубскі, які трымаў Гусака за галаву.
Нэандэрталец ляжаў на траве за акопам, яго трымалі ў незварушным стане чалавек пяць.
— Трымайце, хлопцы, мацней, а то ён нас перастраляе ўсіх, — сказаў я байцам. І зноў пачаў узірацца ў варожы бок. Пачынала зьмяркацца. Задушлівы дзень канаў на вачах і нараджаў расплывістыя відзежы. Было ўсё больш складана што-кольвечы разгледзець.
— Ты глядзі, каб ён язык не прыкусіў, — сказаў я Паддубскаму і кляцнуў затворам.
— Ты што?! — варачыў вочы Паддубскі. — Ён не такі ўжо кепскі чувак! З кім не бывае!
— Пайду пагляджу, што там з Красьнічам. Толькі па мне не пальніце.