На дварэ ўжо пачало цямнець, і святло ад полымя свечак, што стаялі ў прыгожым падсвечніку сярод выплаўленых залатых руж, адбівалася чароўным бляскам на рудых косах дзяўчыны. Катажына скінула з плячэй хустку, апусцілася каля люстэрка на зэдлік, абцягнуты конскім воласам. З люстэрка на яе глядзела дзяўчына, чые няправільныя, але выразныя рысы твару прыцягвалі ўвагу. Вусны малінавага колеру вабілі, ды толькі строгі позірк яе зялёных вачэй перасцерагаў, што калючыя шыпы ў малінніка. Катажына дастала грабеньчык з куфэрка. Ён быў зроблены з косткі, і майстар узорам ад першага да апошняга зубчыка працягнуў нітачку чорнага плюшчу з кветкамі чырвонай лілеі. Дзяўчына распляла валасы і пачала расчэсваць іх. Раптам дзверы зарыпелі, і прасунулася галава служкі.
— Да вас панна Багдана.
— Добра, Глэся, зараз спушчуся. А хаця... няхай адразу ідзе сюды.
Глэся кіўнула і збіралася ісці, але Катажына гукнула яе:
— Глэся...
— Чаго?
— Не "чаго", а "слухаю"!
— Слухаю, панна.
— Прынясі сюды тую тканіну, што мы купілі ўчора ў краме.
— Угу.
— Глэся!
— Слухаю, панна!
Дзверы зачыніліся, і яна пачула павольную хаду служкі, а праз некаторы час у пакой увайшла дзяўчына.
***
Знешне яна нагадвала ляльку: невысокага росту, з кароценькімі пухленькімі ручкамі і круглым тварам, абсыпаны рабаціннем носік. Але было ў агульным вобразе паненкі нешта няўлоўнае, што згладжвала першае ўражанне дзіцячай абыякавасці. Магчыма, бляск вялікіх шэрых вачэй, у якіх танчылі ў шалёным карагодзе гарэзлівыя агеньчыкі. Дзяўчына нецерпяліва крывіла вусны і чакала, пакуль сяброўка выкажа сваё меркаванне наконт яе новай сукенкі.
— Падабаецца? — не вытрымала яна. — Ну, чаму нічога не гаворыш? Табе першай паказваю.
Катажына пакруціла галавой. Яна перахапіла погляд Глэсі, якая так і хацела ляпнуць: "Колькі б качка ні мудрылася, а лебедзем не будзе". Панна звяла бровы, і Глэся зразумела, што дорага ёй абыдзецца прымаўка, калі не стрымае язычок.
— Не, не падабаецца.
— Я рада, што ты так сказала.
Катажына кінула на яе здзіўлены позірк.
— Праўда?
Багдана грацыёзна прайшла ўздоўж пакоя, спынілася каля люстэрка і павярнулася на абцасах аксамітных чаравічак.
— Я ведала, што менавіта гэтак і адкажаш.
Шляхцянка, асцярожна прытрымліваючы пышныя складкі сукенкі, уселася на зэдлік і зноў прамуркатала:
— Значыць, добрая сукенка. Я была ўпэўнена, што табе не спадабаецца.
Раптам яна схамянулася:
— Не пакрыўдзілася?
— Не.
Багдана адмоўна пакруціла галавой, прымружыла вочы і засмяялася:
— Але ўсё ж крыўдуеш.
— Не звяртай увагі.
— Вось гэта я і хацела пачуць.
Катажына здзіўлена падняла вочы. Па выглядзе сяброўкі яна зразумела, што тая і не думала жартаваць.
— Значыць, табе не будзе непрыемна, калі скажу, што яна занадта адкрытая?
— Дык жа не ў касцёл збіраюся!
Яна закаціла вочкі і ўтаропілася ў акно, але вусны не змаглі стрымаць усмешкі, якую не хацела паказваць.
— Едзеш на баль?
— Так. Сам пан Жывіцкі прыехаў, каб выказаць прыхільнасць. Бацька запэўніў, што наша фамілія абавязкова з’явіцца. Затым паабяцаў панам Збрацэвічу і Звяхоўскаму.
Катажына ўсміхнулася.
— Пры думцы пра баль у цябе вочы пачынаюць гарэць і шчокі пунсавеюць.
Багдана апусціла павекі і прашчабятала:
— Гараць! А як інакш? Я б на цябе паглядзела, калі б ты даведалася, хто там будзе!
Катажына абыякава паціснула плячамі.
— Станіслаў Жывіцкі. Ён толькі прыехаў з Венецыі і, напэўна, не праміне магчымасці павесяліцца.
— Якая ты злосная! Гэта ж Станіслаў! Божа, Станіслаў!
Яна падскочыла з крэсла, абняла рукамі плечы і закружылася пасярод пакою.
— Апроч цябе, за ім яшчэ палюе з дзясятак паненак са сваімі матухнамі, якія мараць выдаць дачок за такога багатага жаніха, — пакпіла яна. — На жаль, гэты жаночы ліслівец акрамя "Bardzo przyjemnie, droga panna-jaskotka" nic nie wie!
Багдана надзьмулася.
— А што, можа, зманіла? Вось чаму ў нядзелю на балі ў Войнаў пана Якава пакрыўдзіла?
— Ат, дурасць! Ну, што яшчэ не так зрабіла? Нават з маёнткам і халопамі ён не будзе лепшым кандыдатам для мяне.
— Адкуль ведаеш? Чорны мак, ды смачны, белая рэдзька, ды горкая.
— Не патрэбны і ўсё! Ды... — яна супынілася, — мой бацька ўсё роўна бізуном выдасць за таго, каго сам выбера. Тут ужо як ні круці...
Яна ўздыхнула і прысела.
— Ах, каб пан Станіслаў прапанаваў збегчы з ім хоць за мора, то не стала б і думаць — паляцела б! Але ж не ўсе тыя жэняцца, што любяць і кахаюць. Вось скажы, якія чары патрэбны, каб сэрца ператварылася ў лёд? І птушцы адной нудна, а ты ні на каго і не глядзіш, нікому не ўсміхаешся, танчыш рэдка. Не пашанцуе твайму нарачонаму. Дарэчы, хоць што-небудзь пра яго ведаеш?