Зрэшты, вернемся да гульні!
— Дзіцячы мат ужо не пройдзе, так? — спытаў я і рэзка прыўзняў бровы.
— Гэта факт! — упэўнена заявіла Аля, кусаючы губкі і паціраючы свае далонькі.
— Ну што ж, — адказаў я дзяўчыне. — Паспрабую паказаць іспанскую партыю, хоць я, шчыра кажучы, трымаю ў памяці толькі назву, што вось, маўляў, нешта там іспанскае ў гэтых шахматных дэбютах навостранае.
— Я магла б быць іспанкай, — прамовіла мая вясёлая партнёрка па шахматах.
— Іспанкі часцяком нейкія занадта шумныя, па меншай меры на мой густ, я хутчэй аматар цішыні, чым ляманту без прычыны. Ёсць час для шумных спраў, калі можна паслухаць метал, пастукаць ложкам, ці пакрычаць у лесе мянушку дадзеную шэфу, але цішыня, абсалютна дакладна, адна з выдатных рэчаў, дадзеных насельнікам гэтага дурнога мірка, — заявіў я, здымаючы з дошкі слана, якога прамаргала Альфа.
— М-м-м-м, ну-у-у-у вось, — жаласна прамычала дзяўчына і зрабіла сумную грымаску.
— Я не магу вяртаць фігуры, я ж выбудоўваў нейкую камбінацыю, каб ты пазяхнула свайго слоніка, ды і наогул, як можна выйграць, калі вечна паддавацца.
— Ну, дзеля мяне-е-е-е, — прашаптала Аля і склала ручкі на грудзях. — Я зраблю ўсё, што ты хочаш!
— З'еш пры мне банан? — спытаў я абсалютна сур'ёзна і крыху ўзвышана, як быццам чытаў пропаведзь у храме.
— Ты вось толькі гэтага хочаш? Рэальна? — удакладніла шахматыстка.
— На кухні ёсць звязак бананаў, — прабасіў я. — Па банане за вернутую фігуру, пешкі не лічацца.
— Дамовіліся! — тут жа пагадзілася апанентка.
Неўзабаве я прайграў, а пераможцы трэба было з'есці тры бананы.
— Дык чаму ты магла б быць іспанкай? — спытаў я, уважліва гледзячы на сваю музу, якая рыхтавалася з'есці пругкую, даўгаватую садавіну.
— Ты нарэшце навучыш мяне пісаць кнігі, «аль» не? — весела пацікавілася дзяўчына.
Я выдаў смяшок. Літаратура — сок жыцця, асабліва неабходны асобным юным розумам. Цяпер, калі нават смешны чалавечак, з адной звілінай у галаве, мае магчымасць даносіць светлыя думкі да шырокай аўдыторыі, асветніцкая функцыя літаратуры некалькі размыта. У другім тысячагоддзі знайсці добры новы раман, прыкладна, як знайсці сапраўдную жамчужыну сярод пластмасавай біжутэрыі. Чуеце? Гэта ўсё тое ж самае — пра часы, пра норавы. Раней было лепей. Старадаўняя, смешная песенька, паўтор з пакалення ў пакаленне. І ўсё ж, ніколі раней прыток літаратурных неафітаў, якія спакушаюць чытача хронікай паходу шаблонных да болю дам і кавалераў — ментальных блізнят кухонных літаратараў, не быў такім вялізным. Масы пісак, якія захламляюць эфір цяжкавагавымі, як рухавік самазвала, вырабамі, апанавалі інтэрнэт. Гэта гістарычная падзея!
— Ну так, — вымавіў я ціха, далікатным голасам. — Напішам разам кнігу, пра якое-небудзь падарожжа ў іншую рэальнасць, у якое можна адправіцца праз гарадскія парталы, карацей кажучы, нешта накшталт гарадскога фэнтэзі. Не суперарыгінальны сюжэт, але сыдзе.
— Я баюся аб'есціся трыма бананамі, я ж паснедала, — раптам абвясціў мой цудоўны гросмайстар.
Я манерна ўздыхнуў і пляснуў у ладкі.
— Ну што ж, — словы былі сказаны вельмі сумна, — не буду ж я пхаць у цябе бананы сілком. Можаш з'есці ўсяго адзін. Пачынайце, паненка.
З гэтымі словамі я падпёр падбародак кулаком і пільна ўгледзеўся ў твар смяшлівай кампаньёнкі.
Глава 2
Вясёлае цурчанне вады ў невялікіх вадаспадзіках… Даліна ручая нейкім дзіўным чынам апынулася ў самым цэнтры даволі вялікага горада (ва ўсякім разе большага, чым сталіца Швейцарыі). Людзі ўладкавалі гэтае зямное заглыбленне. Дарожкі, выбрукаваныя шурпатай пліткай, ажурныя борцікі парэнчаў, зняверна абцяжараныя «сямейнымі» замкамі (Марыя плюс Марэк = Разам назаўжды). Бронзавыя статуі. Палац васемнаццатага стагоддзя, з высокім, чарапічным дахам, які размясціўся непадалёк ад правалу даліны. Паміж палацам і адной з цэнтральных гарадскіх плошчаў — мост з вялікай аркай, якая як бы ўсмоктвала ў сябе ручай, пясчаныя беражочкі, звілістую дарожку з той самай пліткай з шорсткага бетону.
Ісці, шамацець каляровым лісцем, старацца не аблізваць вусны. Часцінкі дрэўнай мазаікі шчодра рассыпаюць клёны, якія высяцца па краях даліны, як гіганцкія брокалі. Газон — геаграфічная мапа. Незлічоныя, разнастайныя па форме і колеры, лятаючыя вандроўнікі, дзеці дрэўнай кроны, закрылі сабой паверхню зямлі, стварыўшы стракатую коўдру. Бракуе толькі мерыдыянаў з экватарам.