— Хто гэта? — палахліва шапчу я, шкадуючы, што згадзіўся прыйсці ў гэты хорам. Лоб у буйных кроплях поту. Страх вымушае хвалявацца.
— Не бойся, гэта надзейнае месца, небяспечнае, — падбадзёрвае мяне Фёца. Голас ціхі, загадкавы.
— Ні фіга сабе! Нейкі прытулак для нечысці! — абураюся я і выціраю лоб рукавом.
— Няма тут нікога, — пераконвае мяне Фёца. — Хіба што толькі гэтая манашка…
— Якая яшчэ манашка? — спыняюся я ў нерашучасці.
— Серафіма! — валяе дурня Фёца. — Не дрэйфі, яна бяскрыўдная.
— Шт-о-о?..
— Я яе зблізу не бачыў. Для таго каб яна з’явілася, трэба моцна захацець. Думкі, Віцёк, матэрыялізуюцца. А Серафіма — твор людскіх уяўленняў, прывід.
Размяшчаемся ў цесным пакойчыку. Фёца сцвярджае, што гэта келля.
Ён запальвае свечку, і цені палахліва разбягаюцца па яго жылістай шыі.
— У мяне ёсць усё неабходнае, нават цыгарэты, — часціць Фёца, — задымім, Віцёк, га?
Я моўчкі ківаю галавой.
— Вунь тваё месца, — паказвае на зацемнены кут Фёца. — Там сеннік і коўдра. Думаю, не змерзнем. Ночы яшчэ не халодныя.
Цішыня халодзіць нутро. Моташна і няўтульна. Пакорліва паўзу да нараў.
— Гэта не ў тваім лесе, — загадкава шэпча Фёца.
Маўчу, глытаючы ледзяную сырасць. Фёца гаворыць аб нечым пустым і нязначным. Не слухаю яго. Мае думкі далёка адсюль. «Няўжо я выпаў з часу? Няўжо я воўк, якога кліча толькі лес? Чаго вартае тады тое жыццё?..» — думаю я.
Ноччу мне сніцца жанчына ў манаскім строі. Пільна сачу за рухамі яе спрытных пальцаў і разумею, што натрэніраваныя яны для нейкіх невядомых махінацый. Такую спраўнасць маюць толькі людзі адораныя. Жанчына аб нечым спрачаецца з маім былым шэфам. Яго мне не бачна. Аб тым, што ён недзе паблізу, я здагадваюся толькі па голасу. Праз няпэўны час манашка знікае, а перада мною з’яўляецца мой былы шэф.
— Здароў, Віцёк, — вітаецца ён як ні ў чым не бывала. Голас далёкі, расчараваны. — З вады на нішчымніцу перабіваешся, пад мастамі начуеш? А я накормлены, у цяпле… Ці справядліва гэта?
— Не пад мастамі, Мікалай Мікалаевіч, а ў манастырах, — удакладняю я. — Што зробіш, лепшага я не заслужыў.
— Гэта чаму?
— Таму што грэх на мне ляжыць, Мікалай Мікалаевіч.
— У кожнага з нас свае грахі, — западае ў роспач Мікалай Мікалаевіч.— Адны галадаюць, а другія з раскошы шалеюць.
— Богу Богава! — адказваю я цынічна і плачу. Слёзы цякуць па шчоках бруднымі ручаямі. «Скуль іх у мяне столькі? — дзіўлюся я. — Напэўна, створаны я не з вады, як усе людзі, а з гэтай салёнай пякучай вадкасці.» Размазваю слёзы па брудным твары, і сэрца сціскаецца ад жахлівай здагадкі: усё маё жыццё — прыкрасць.
— Свет коціцца ў бездань, а ў труне няма кішэняў, — выклянчвае спагаду мой былы шэф, адорваючы мяне адсутным позіркам. — З сабою ў магілу нічога не забярэш. Нашто яно мне, тое багацце, калі ад яго адны толькі пакуты? Хочаш, аддам табе свой дом, га?
— Нашто ён мне? — здзіўляюся я шчыра і душу ў сабе слёзы.
— Будзеш жыць у ім.
— А вы, Мікалай Мікалаевіч?
— У мяне іх пяць. Забірай і памятай маю дабрыню… Памяць — адзінае, што ад нас застаецца.
— Харошы вы чалавек, Мікалай Мікалаевіч!
— Злодзей я, Віцёк! — цяжка ўздыхае мой былы шэф.
— Навошта вы пра сябе так, Мікалай Мікалаевіч? Які ж вы злодзей. Вам пасада тое рабіць дазваляе. Зрэшты, вы не ў людзей крадзеце, а ў дзяржавы…
— Красці заўсёды грэх. Ты ж не крадзеш.
— Няма чаго, Мікалай Мікалаевіч. Быў бы я на вашым месцы, таксама краў бы.
— У кожнага з нас сваё месца. Ты — валацуга, я — зладзюга. Жыццё, пэўна, толькі праз пакуты і пазнаецца, інакш нашто мне аддаваць табе свой дом...
Прачынаюся ад штуршка пад бок. Праціраю вочы і бачу Фёцу. Д’ябал бы яго пабраў! Паварочваюся да сцяны.
— Харош дрыхнуць, Аляксей Міхайлавіч зачакаўся ўжо.
— Які Аляксей Міхайлавіч? — перапытваю я здзіўлена.
— Не злуй мяне, Віцёк! — незадаволена бурчыць Фёца.
— Мо не пойдзем, га? — цягну я няўпэўнена. — Не падабаецца мне ўсё гэта. Відавочна, падман.
— Позна, Віцёк, мы паабяцалі, а слова трэба трымаць.
— Ты верыш гэтай лухце?
— А ты?
— Я — не.
— І я не.
Ляніва пляцёмся ўздоўж высокай каменнай агароджы. За ёю, калі верыць Фёцу, жаночы манастыр. Зіркаю па баках і пазяхаю. Чырвонае сонца распаўзлося па гарызонце, і ў паветры вісіць устойлівы пах свежаскошанай травы. Дрэвы кідаюць на сцежку пераблытаныя дзіравыя цені. Аднекуль здалёк даносіцца калючы дзявочы візгат. Ён нахабна ўгрызаецца ў цнатлівую цішыню. Скуль ён сыходзіць, разабрацца не можам. Фёца адчыняе маленькую жалезную брамку, я плятуся следам. Перад намі адкрываецца вялікі дзядзінец. Вока фіксуе ўдалечыні дзве мітуслівыя постаці ў манаскіх строях. Назіраю, як дзіцячацца святыя, і адчуваю невытлумачальную радасць.