Збянтэжана пераглядваемся.
— Мы павінны падумаць. У нас ёсць яшчэ час? — цікаўлюся я .
— Ёсць, — ківае галавою Аляксей Міхайлавіч.
— Праз колькі хвілін мы павінны вам даць адказ?
— Праз дзве.
Мы зноў пераглядваемся.
— А што, калі мы адмовімся? — вагаецца Фёца.
— Не думаю, што гэта будзе правільнае рашэнне.
— Але мы маглі зусім не прыйсці, — злуюся я.
— Маглі, але прыйшлі. Выпадковасцяў не бывае. Усё мае прычыну і следства. Зноў жа, як відаць з вашых анкет, жывяце вы нездаровым і сумным жыццём, без планаў і без будучыні. У вас відавочная схільнасць да амаральных учынкаў. А значыць, вы ўжо часткова задзейнічаны ў нашым эксперыменце. Калі пагадзіцеся супрацоўнічаць з намі, у вас з’яўляецца шанец атрымаць за гэта ганарар. Дваццаць долараў у дзень — немалыя для вас грошы.
— А ваша прапанова не ёсць тая ж амаральнасць? — злуецца Фёца.
— Дабро і зло — паняцці расплыўчатыя. Нікому і ніколі не распазнаць тых межаў, калі пачынаецца адно і заканчваецца другое.
Мужчына нешта тлумачыць яшчэ, намякае на пастаянны недахоп пачуццяў чалавечай годнасці, на тое, што людзі пастаўлены ў нейкую безвыходную залежнасць ад сітуацыі, якая не пакідае ім выбару. І мы пачынаем верыць гэтай лухце. Нічога іншага нам і не застаецца. Мы імкнемся запомніць усё, што зараз гаворыцца, бо ў ім, як нам здаецца, і схаванае тое выйсце, пра якое нам распавядае Аляксей Міхайлавіч. А гэтае выйсце, перакананыя мы, нам яшчэ спатрэбіцца, бо мы неспадзявана робімся ахвярамі нейкай бязмерна нахабнай авантуры.
— Людзі, якія стаяць перад выбарам, ад якога залежыць іх жыццё, звычайна забываюць пра сумленне, — прарываецца да мяне аднекуль здалёк гіпнатычны голас Аляксея Міхайлавіча.
— Нас гэта не тычыцца, — пярэчу я.
— Хто ведае?! — хітра ўсміхаецца Аляксей Міхайлавіч. — Сёння — не тычыцца. А што будзе заўтра, ніхто не ведае. Магчымасць праверыць сябе вам яшчэ выпадзе.
Пазіраю на Фёцу і ў думках пераконваю яго: «Адмаўляемся. Нас падманваюць....» Наша тупая пакорлівасць злуе мяне, але і супрацьстаяць ёй я болей не магу. Мы глядзім адзін аднаму ў вочы, і я разумею, што нашы лёсы ўжо вырашаны.
— Будуць яшчэ нейкія ўмовы? — міжволі цікавіцца Фёца.
— Значыць, згаджаецеся.
— Так!
— А ваш сябар?
Мне нічога не застаецца, як таксама кіўнуць галавой.
— Як вы лічыце, ці ёсць за што ненавідзець людзей? — нечакана цікавіцца Аляксей Міхайлавіч.
— Гледзячы каго і за што, — недаўменна зіркае на мяне Фёца.
— Адказы павінны быць канкрэтнымі. Эксперымент пачаўся ўжо.
— Ну… ёсць, — мямліць Фёца.
— Выходзіць, што вас таксама ёсць за што ненавідзець?
— Выходзіць, што так.
— А якіх людзей больш: злых ці добрых?
— Аднолькава тых і тых, — спяшаюся адказаць я.
— Адказ не дакладны. Ёсць вялікае зло і ёсць крыху меньшае. Напрыклад, вас могуць забіць сёння, а могуць заўтра. Справа ў тым, што пра зло мы заўсёды прамаўляем чужымі вуснамі, а яно жыве ў нас саміх. Мы яго распаўсюджваем…
— Вы не лепшы за астатніх.
— Магчыма… Аднак вернемся да некаторых невырашаных фармальнасцяў. Для пачатку трэба ўзаконіць нашу дамоўленасць, — лісліва ўсміхаеца Аляксей Міхайлавіч. — А потым я пазнаёмлю вас з нашымі бліжэйшымі планамі.
Ён дастае з кейса некалькі бланкаў і працягвае іх нам. Мы ўважліва ўчытваемся ў тэксты. Гэта і ёсць правілы гульні, пра якія ён распявядаў нам толькі што. З гэтай хвіліны іх давядзецца прытрымлівацца. Мы запаўняем бланкі і ставім пад імі свае подпісы.
— Цяпер усё. Поспеху вам! Каб перайсці да першага задання, нам трэба пад’ехаць у адно месца. Гэта блізка.
Мы пакорліва ківаем галовамі. Што нам яшчэ застаецца?
Кружляем некалькі хвілін па горадзе і вырульваем на вуліцу Рабінавую. Назву паспяваю прачытаць, перад тым як мы паварочваем з кальцавой дарогі. Спыняемся ля прыгожага двухпавярховага асабняка.
— Гаспадыня гэтага дома — дырэктарка адной буйной фірмы. Як нам вядома, ёй патрэбны супрацоўнікі. Абвестка аб гэтым сведчыць. У ёй вы знойдзеце ўмовы прыняцця на працу. Ваша заданне даволі простае, можна сказаць, банальнае. Абазначым яго ўмоўна: знаёмства. Ад вас патрабуецца навесці кантакты з гаспадыняй і ўвайсці ў давер з мэтай атрымаць працу. Цяпер зірніце на гэтую жанчыну.