З неба зорачку дастану...”
Увогуле галава Даны была забітая цытатамі, рэмінісцэнцыямі i ведамі, якія чамусьці ў яе жыцці не маглі прыдацца, і, падобна, наканавана было ім адысці разам з ёю. А можа, i раней? Памяць патрабуе практыкаванняў. А яе праца не заўсёды таму спрыяла.
Але кнігі на ўсё жыццё засталіся калі не галоўным сэнсам, дык ледзь не адзіным апірышчам. Яе калыханкай, яе вясельнай песняй, яе ілюзіяй, яе спраўджанай i няспраўджанай драмай, яе асноўным набыткам. Сюжэт яе жыцця змясціў i жорсткія канфлікты, i трагедыі, i фарсы, i трагіфарсы, i п'есы абсурдысцкія, аднак, за кожным разам, падбіваючы папярэднія рахункі, яна мусіла пазначаць для сябе, што не толькі летапіс яе жыцця беднаваты на падзеі, але i віхуры духу ператвараліся ў буры пылу, якія нібыта папярэджваюць навальніцу, але няма ані грому, ані дажджу. Свеціць памяркоўнае, няяркае сонца — i няма ні ачышчальнай, асалоднай паслянавальнічнай прахалоды, ні азону, ні пераможнага шчэбету птушак. З цягам часу Дана прызвычаілася да гэтых ненавальнічных віхур, не заўважных старонняму воку, i не шкадавала на тое, што „навальніца заставалася там, па-над лесам”. У тым была свая перавага — нейкая больш істотная за знешні камфорт, калі i вопратка сухая, i фрызура не сапсавалася. Набываўся сталы быццёвы імунітэт. Раўнавага — навошта розныя гіпербалы, недарэчнасці, нечаканасці? Жыццё не губляе свае надзейнае красы, нават калі яно пазбаўлена вялікіх i малых катаклізмаў. Кампазіцыя быццёвая ад таго не нашмат прайграе, дазваляе засяродзіцца на харастве дэталяў, на абаяльнасці пабочных калізій, на нязрушным прыгостве першай натуры i строгасці i вялікапышнасці другой.
Было гэта таннымі хітрыкамі не так пражытага, як нібыта прагледжанага збоку жыцця? А мо з'явілася найвышэйшым дасягненнем узросту? Магчыма, гэта i ёсць тое, што называюць мудрасцю? Але Дана не ведала — чаго больш у гэтым слове — грунтоўнасці ці нечага бязрадаснага? Нешта ў яго этымалогіі нагадвала ёй твар не так з пячаткай выразнасці асобы, як з прыкметамі часу, што хаваюць галоўнае i памнажаюць толькі знакі перажытага: шрамы, маршчыны, сівізну. А твар чалавека, што даўно ўжо сягнуў за другую палавіну зямнога шляху, не губляе свайго шарму, нават набывае нейкую іншую, больш акрэсленую значнасць, толькі калі застаецца яго першаіснасны наіў I тады ўсе лініі i абрысы, якія немінуча пакідае вопыт, набываюць сэнс графікі. I на летуценную, ружовую аснову накладваюцца кідкія штрыхі, а першапачатковыя фарбы нібыта знікаюць, i на тым аркушы паперы з'яўляецца сваё пісьмо. Не грубы грым, а строгая сімволіка ліній.
I няма тады скрогатнага жалю па сышоўшым часе, ёсць толькі набытак гадоў. „I памёр ён, насычаны днямі”.
Там, у яе горадзе, у гады жыццёвага рання, дні былі немітусліва насычаныя. Яна не прыспешвала час, час не прыспешваў яе. А з адлегласці ўзросту ўсё набыло не тое каб ружовае адценне, але дадалася асалода ведання сапраўднага значэння рэчаў i з'яў. I на гэтых шалях нечакана ўражанне ад Батычэлі i ад усходу сонца над Сяльцом сышліся ў адной шкале каштоўнасцяў. І гук Боскага альта Башмета ў скарбніцы памяці апынуўся недзе побач з чыстым крышталём акордаў Шапэна ў парку яе горада. Дана ведала, каго выконваў вялікі альтыст, i ёй было не ў знакі, ад чыіх рук сыходзілі тыя лёгкія i трывожныя віртуозныя пасажы з рэпрадуктара. Але ўражанне ад пошугаў геніяльнасці засталося сярод роўнакаштоўных рэальнасцяў свету. Як i адчуванне свята, што здаралася ад бездакорных рухаў Максімавай i Васільева i ад таго безупыннага пераўтварэння, якое адбывалася з ёю, калі яна танчыла сама. Або проста чула немудрагелістую музыку з ix парку.