Пакуль што нават аднамомантавыя, дыскрэтныя непрыемныя здарэнні абыходзілі яго. Андрэю Валянтовічу шанцавала на выпадкі спрыяльныя.
Вось i цяпер — падарожжа, што выйгрыш у латарэі. „Куставыя” сустрэчы будтрэстаў: валейбол, настольны тэнніс, баскетбол, шахматы. Беларусь, Латвія, Летува (як кажуць тутэйшыя хлопцы), Эстонія, Украіна. Ён ездзіў усе гады сваёй працы. Перад тым — у Рыгу, Таллінн, цяпер, трэцім разам — у Кіеў. Сябры загадзя прапанавалі пасля спаборніцтваў шпацыр у Карпаты: дзеля таго Андрэй i браў два тыдні яшчэ не выкарыстанага адпачынку.
І раптам — адно фіяска за другім. ...Андрэй глядзеў праз суцэльнае шкло аэравакзала. «Абвяшчаецца пасадка на рэйс...” „Прыбыў самалёт рэйсам...” — Вітанне, чувак! — ляпнуў нехта Андрэя па плячах. Андрэй азірнуўся: — Сам Хведар Дубны! Наша — вам!
— Куды? Ці адкуль?
— Падобна — нікуды...
— У курортнікаў праблемы? — весела спытаў Федзя. У яго праблем ніколі не было, ён не любіў ix.
— Горш — камандыроўка...
— Ну, тады ўвогуле ніякіх пытанняў. Канцавы пункт?
— Кіеў...
— Нон праблем. Хіба мы не за адной партай сядзелі?
Федзя ўхапіў камандыроўку, пашпарт, грошы. A хвілін праз дваццаць ужо размахваў двума білетамі. Высвятліўшы абставіны, ён памяркоўна вызначыў:
— Кіеў мне падыдзе. A можа, i да Львіва з табой даківаюся. Арыведэрчы! Сустрэнемся ў паветры!
Андрэй, хаваючы білеты, падумаў, што пані Удача не назусім пакінула яго. А той самы Аквілон ці не свайго Меркурыя прыслаў? Хаця Хведаравы накірунак — хутчэй зюйд-весты, лёгкія брызы, нешта павеўна-адпачынкавае...
... У самалёце Федзя кінуў Андрэю некалькі дзяжурных пытанняў i заснуў, што немаўля ў калысцы. У Кіеве, пакуль Андрэй атрымліваў багаж, ён раптоўна знік i з’явіўся ўжо не ў свэдэры, a ў блакітнай тэнісцы, гулліва напружваючы плечавыя i перадплечавыя мышцы. Федзя крочыў на залі, як пераможца — сённяшні i будучы. Як улюбёнец лёсу. Невысокі, тонкай косці, але добра выспартаваны, з накачанымі мускуламі плячэй i рук — ён займаўся гімнастыкай. Яму падабаўся гэты від спорту. I падабаліся прадстаўніцы той палавіны чалавецтва, якую прынята называць чароўнай. I ён быў даспадобы тым самым прадстаўніцам. У школе, у інстытуце, на працы. У кампаніях, дзе ён з’яўляўся. Ну, i зразумела, у адпачынку. Тут ужо была яго прастора. Яго жыццёвы картбланш.
Андрэй усміхнуўся:
— I дуды вобземлю? — Пачынаю кадрыць мясцовы кантынгент. Запрашаю ў кампанію.
— Не, ты саліст. А я ж у камандзе... — А... — пачаў было Федзя, але яго ўвагу спыніла яркая бландзідка-што з этыкеткі алею для загару.
Федзя губляць часу не стаў. Назаўтра абвясціў, што выпраўляецца курсам на Еўпаторыю — трэба выручаць дам. Неабходная мужчынская дапамога.
— Якая? — пацікавіўся Андрэй.
— Ну, валізкі, ванзэлкі... Да таго ж цінэйджэркі мяне ўжо не цікавяць — я не падлетак, i яшчэ не захапляюць — сур'ёзных намераў я не маю. Затое маю вялікі інтэрас да асоб узросту элеганцыі, як кажуць гжэчныя поляцы.
— Хоць не рыбна, затое юшна?
— А то!
— Сем футаў пад кілем!
— Шчаслівага ўзыходу на Гавэрлу!
Гэта ўваходзіла ў планы Андрэя. Не альпінізм, а нармалёвы турысцкі захад.
У Кіеве на турыстычныя фантазіі часу было мала. Выйшлі на Крашчацік, пабачылі на свае вочы знакамітую Сафійку i тую бажніцу, пра якую мясцовыя даведнікі пісалі: „перлина бароко — Андріівська церква”. Ад яе выкіраваліся на Андрэеўскі — Булгакаўскі — спуск. Паглядзелі на Кіеў з чатырнаццатага паверху свайго гатэлю: надарылася магчымасць, даплацілі са сваіх кішэняў i цяпер з адчуваннем самапавагі паказвалі свае візыткі швейцару.
Затое ў Львове чацвёрка, што рушыла ў Карпаты, адчула сябе на хвалі адпачынку. Адзначыліся ў Стрыйскім парку: спазналі непадробную, яркую, церпкую адметнасць Галічыны, аўстрыйскую дыстынктоўнасць i акуратнасць, польскую зухаватасць i вытанчанасць. Уражанні наведвальнікаў ў сваю пару відавочна арганізоўвалі, задума дзейнічала i цяпер: на ix пачуцці i ўяўленні свядома ўплывалі i ў нібыта нязмушаным харастве адчувалася ўладная рэжысёрская рука. Толькі вавёркі, што набліжаліся да хлопцаў, каб узяць з рук гарэхі, пра тое не ведалі — яны гарэзавалі тут, мабыць, не першым пакаленнем, i ix увішныя, зграбныя постаці стракацелі ў зеляніне дрэў.
На тых вулачках, на якіх турысты выправіліся папахадзіць, таксама адчуваўся ўплыў — гістарычных абрысаў, бязгучных гукаў былога, хараства відавочнага i таго, што засталося ў аўры горада ад захапленняў вандроўнікаў, ад гіпноза свядомасцяў i рэальных жыццёвых падзей.
Слых з прыемнасцю лавіў словы ўкраінскай мовы: „Шыстка, перукарня, ідальня...” У трамваі два хімікі вялі сваю, прафесійную гаворку не на якім „сродку нацыянальных зносін”, „навукова-неабходным” лексічным эрзацы, а на свойскай, роднай, матчынай... Андрэй ціха пазайздросціў ім — паспрабуй ён з тым жа бухгалтарам паспрачацца па-беларуску. Яго не поймут. А ўвогуле трэба будзе паспрабаваць, урэшце — не 37-мы, а 66-ты. Ды i вядзе ж ён размовы з рабочымі па-беларуску. Здаецца, не было выпадку, каб хто не зразумеў.