inverse. La liston oni do uzu tre singarde. Tio, kio estas egala en PAG kaj en
PMEG, ne enestas en la listo. Mankas en la listo ankaŭ multaj PAG-aj vortoj,
por kiuj PMEG ne uzas ian specialan gramatikan esprimon. Rimarku, ke
aliaj gramatikistoj uzas aliajn sistemojn, kiuj plej ofte estas sufiĉe similaj al
tiu de PAG, sed kiuj povas diferenci en detaloj.
ablativa adjekto → de-komple-
kerno-vorto → ĉefvorto
mento, el-komplemento
kondicionalo → imaga modo, US-
adjektiva radiko → eca radiko
modo, US-verbo
adjektivo → A-vorto
konjunkcio → kunliga vorteto
adjekto → komplemento
korelativa vorto → tabelvorto
adverbo → E-vorto, E-vorteca vort-
labialo → lipa konsonanto
eto (E-eca vorteto)
laringalo → glota konsonanto
afrikato → ekfrota konsonanto
likvido → duonbara konsonanto
agento → aganto (en pasiva frazo)
nazalo → naza konsonanto
akuzativa objekto → objekto
negacio → neado, nea vorto
akuzativo → N-finaĵo
netransitiva verbo → senobjekta
apozicio → apudmeto
verbo
bilabialo → lipa konsonanto
nominativa → sen rolmontrilo
ĉefpropozicio → ĉeffrazo
numeralo → nombra vorteto
dativa objekto, dativo → al-
objekta predikativo → perverba
komplemento
priskribo de objekto
dentalo → denta konsonanto
orda numeralo → vicorda nombro-
epiteto → rekta priskribo
vorto
finitivo → ĉefverbo
personalo, personpronomo → pro-
nomo, persona pronomo
frikativo → frota konsonanto
plozivo → eksploda konsonanto
futuro → venonta tempo
pluralo → multe-nombro
gerundio → participo kun E-finaĵo
posedpronomo → poseda pronomo
gingivalo → gingiva konsonanto
predikativo → perverba priskribo
imperativo → vola modo, U-modo,
U-verbo
predikato → ĉefverbo
indikativo → reala modo
prepoziciaĵo → rolvortaĵo
infinitivo → neŭtrala modo, I-
prepozicio → rolvorteto
modo, I-verbo
prepozitivo → frazparto kun rol-
interjekcio → ekkria vorteto
vorteto
interogativo → demanda vorteto
preterito → pasinta tempo
§44
711
Gramatika vortareto
prezenco → nun-tempo
subjekta predikativo → perverba
primitiva adverbo → E-vorteca
priskribo de subjekto
vorteto (E-eca vorteto)
subjunkcio → frazenkondukilo
pronomo → (persona) pronomo,
subpropozicio → subfrazo
pronomeca vorteto, O-vorteca
substantiva radiko → radiko nek
vorteto (O-eca vorteto), A-vort-
aga, nek eca
eca vorteto (A-eca vorteto)
substantivo → O-vorto
prononco → elparolo
suplemento → rekta priskribo
propozicio → frazo
tenso → tempo
pseŭdoafikso → eksafikso
transitiva verbo → objekta verbo
radikokaraktero → propra signifo
de radiko
velaro → vela konsonanto
refleksiva pronomo → si, sia
verba radiko → aga radiko
rilativo → rilata KI-vorto
vokativo → alvoko
singularo → unu-nombro
volitivo → vola modo, U-modo, U-
verbo.
solstariva lingvoelemento → vort-
eto
712
§44
Pri la gramatikaj terminoj en PMEG
45. Pri la gramatikaj terminoj en PMEG
Kiam mi ekverkis tiun ĉi gramatikon, la precipa ideo estis, ke PMEG estu pli
facile alirebla ol la Plena Analiza Gramatiko (PAG), kiun multaj trovas tre
malfacila. Mi volis klarigi la gramatikon en kiom eble simpla maniero, tiel
ke ne nur lingvistoj kaj gramatikistoj komprenu, sed ankaŭ ordinaraj lern-
antoj. Sed mi tamen volis verki profundan kaj kiom eble kompletan grama-
tikon.
Mi konstatis, ke tradiciaj gramatikaj terminoj kiel prepozicio, propozicio,
adjektivo, adjekto, adverbo k.t.p. ofte estas misuzataj de nespecialistoj. La
kompreno de tiaj gramatikaj fakvortoj tre varias. En iuj landoj oni zorge
instruas pri gramatiko uzante gramatikajn fakesprimojn, sed en aliaj landoj
oni faras tion multe malpli. Nuntempe en iuj landoj oni preskaŭ tute abolis
instruadon de gramatiko, kaj kiam temas pri la gepatra lingvo, kaj kiam
temas pri fremdaj lingvoj. Laŭ miaj spertoj multaj imagas, ke ili scias, kion
tiaj terminoj signifas, kaj ili eĉ mem volonte uzas ilin. Sed tre ofte ili uzas la
terminojn erare. Mi vidis instruilojn Esperantajn, en kiuj oni parolis pri
adjektivoj, sed nomis ilin adjektoj. Mi aŭdis homojn paroli pri prepozicioj,
kvankam ili vere celis subjunkciojn aŭ eĉ adverbojn. Mi aŭdis homojn babili
pri adverboj, kiam ili celis komplementojn. Kaj tiel plu.
La klasika gramatika terminologio ne estas nur malbone komprenata, ĝi
estas ankaŭ mankohava per si mem. Ĝi baziĝas esence sur la gramatika sist-
emo de Latino, kaj tial ĝi sufiĉe bone taŭgas por klarigi ĝuste tiun lingvon.
Sed aliaj lingvoj havas aliajn strukturojn kaj aliajn gramatikajn kategoriojn.
La strukturo de Esperanto havas gravan bazan distingon inter vortetoj kaj
radikoj. Vortetoj povas uziĝi tiaj, kiaj ili estas en frazoj, dum radikoj bezonas
vortklasajn finaĵojn por fariĝi efektivaj vortoj. Tiu distingo ne estas facile
priskribebla per klasikaj gramatikaj esprimoj. PAG parolas pri elementoj
solstarivaj kaj elementoj kompletigendaj aŭ finaĵbezonaj (§277). Sed pro tio,
ke tiu distingo estas nekonata aŭ neesenca en klasika gramatiko, kaj eble
ankaŭ pro tio, ke la elektitaj terminoj estas plurvortaj buŝplenaĵoj, la dis-
tingon oni ne aparte emfazas en PAG. Ĝi fakte aperas unue en la ĉapitro pri
vortfarado fine de la libro. En la pli frua baza ĉapitro pri Vortospecoj kaj