aŭ nekonstanteco:
• Ŝi eldonis la libron sub kaŝnomo. = ...uzante kaŝnomon.
• Se sub la nomo de vino oni donos al vi senceremonie simplan akvon, [...]
tiam vi restos tute sen vortoj. OV.264
• Li foriris sub la preteksto, ke li estas malsana.
• La Lingvo Internacia estas pli konata sub la nomo Esperanto. La vera
origina nomo de Esperanto estas “Lingvo Internacia”.
Sub povas montri dependecon, obeadon, malpli altan rangon aŭ valoron,
k.s.:
• La traveturanta oficisto volos antaŭ ĉio ĉirkaŭrigardi la kadukulejojn,
kiuj estas sub via estreco. Rz.6 = ...la kadukulejojn, kiujn vi estras.
• Mi alveturis ĉi tien de malproksimeco de tridek mejloj, kun la firma de-
cido servi sub vi. Rt.84
• Sub la influo de antaŭkongresa agitado la kongreso elektis tro grandan
nombron da komitatanoj. L1.227
• Sub la kondiĉo de malgranda alpago oni konsentis sendadi al ŝi tag-
manĝojn. M.37
• Baruĥ enskribis en libron-rulaĵon sub diktado de Jeremia ĉiujn vortojn
de la Eternulo. Jr.36 = ...laŭ diktado...
• Jen la sklavinoj ekdancis belegajn flugetajn dancojn sub la plej bela
muziko. FA1.98 = ...laŭ la plej bela muziko.
• La temperaturo en tiu regiono atingas 30 gradojn sub nulo. Legu ankaŭ
pri (teorie) ebla uzo de kun la signifo “malpli ol”.
§12.3.4.11
185
Rolmontriloj
Sub + direktaj rolmontriloj
• El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj nun ĝi kuras sub la
lito. FE.26 = El loko sub la kanapo la muso kuris al loko sub la lito, kaj nun
ĝi kuras en loko sub la lito.
• Li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis. FE.39
• Abŝalom rajdis sur mulo. Kaj la mulo trafis sub interplektitajn branĉojn
de granda kverko, kaj lia kapo alkroĉiĝis al la kverko. Sm2.18
Ankaŭ kiam sub estas uzata figure, oni povas aldoni direktajn rolmontrilojn:
• Li metis ilin sub gardon en la domon de la estro de la korpogard-
istoj. Gn.40
• Mi elirigos vin el sub la jugo de Egiptujo. Er.6
Vortfarado
• Sube, suba = “sub io, troviĝanta sub io”: Li loĝas ie sube de tiu ĉi etaĝo.
Li loĝas en suba etaĝo.
• Ĉi-sube, ĉi-suba = “sub tio ĉi, troviĝanta sub tio ĉi”: Skribu vian nomon
ĉi-sube. Ĉi-sube loĝas Franca familio. La ĉi-suba teksto estas tre grava.
• Subigi = “meti sub regadon”: Nun la loĝantojn de Judujo kaj Jerusalem
vi intencas subigi al vi kiel sklavojn kaj sklavinojn. Kr2.28
• Subiĝi = “moviĝi sub ion”: La virineto de maro ektimis kaj subiĝis sub la
akvon. FA1.87
12.3.4.12. Super
Loko
Super montras lokon pli altan ol io, kio troviĝas pli-malpli rekte sub ĝi. Inter
la du lokoj estas (normale) spaco, tiel ke ne estas intertuŝo:
• Vidu, super ni briletas plej bela stelo! FA2.107
• Super la komodo pendis granda pentraĵo en riĉe orita kadro. FA2.4
• Subite super la kapo de la profunde enpensiĝanta virino eksonis du
voĉoj. M.144 Ŝi sidis, kaj la parolantoj staris.
• David alkuris, stariĝis super la Filiŝto, prenis lian glavon, elprenis ĝin el
la ingo, kaj mortigis lin. Sm1.17
• Ĉi tiuj ilin mortigis, kaj dehakis iliajn manojn kaj piedojn, kaj pendigis
ilin super la lageto en Ĥebron. Sm2.4
• “Hodiaŭ vespere ni ne havas tempon por tio,” diris la dio de dormo kaj
etendis super li sian belan ombrelon. FA2.10
• La mateno de la nova jaro leviĝis super la malgranda kadavro. FA2.114
Leviĝis la suno.
186
§12.3.4.12
Rolmontriloj
• Ĉe la tablo super telero plena de supo sidis Janjo. M.92 Por manĝi el la
telero ŝi sin klinis super la telero. Komparu kun figura uzo por montri
labortaskojn ĉi-poste.
• Antaŭ li multaj blinduloj falis super tiu ĉi ŝtono. OV.120 La falado okazis
ĝuste super la ŝtono al loko trans ĝi. Nur la kunteksto komprenigas, ke la
ŝtono iel ankaŭ kaŭzis la faladon. Oni uzas ankaŭ sur en tiaj ĉi frazoj.
Normale ĉe super ne estas intertuŝo inter la du aferoj. Iafoje tamen estas
intertuŝo, sed tiel malgrava, ke oni ĝin ne konsideras. Se estus grava inter-
tuŝo, oni uzus anstataŭe sur:
• Super la tero sin trovas aero. FE.26
• Forta ventego blovis super la maro kaj la tero. FA4.11
• Ŝi malfermis la vitran pordon, kiu troviĝis super kelke da ŝtupetoj. M.184
• Jakob starigis monumenton super ŝia tombo. Gn.35
• Ili iris kaj iris super velkintaj folioj kaj sekaj defalintaj branĉoj; krak-
etis sub iliaj malgrandaj piedoj. FA3.88 Ĉi tie sur estas verŝajne preferinda.
Kovrado
Super iafoje montras kovradon sen distingo de alteco aŭ intertuŝo:
• La neĝaj flokoj faladis sur ŝiajn longajn blondajn harojn, kiuj en belaj
bukloj pendis super ŝia nuko. FA2.113 La haroj kovris la nukon.
• La litkovrilon li tiris pli alten super si, la ĉapeton pli profunden super
siaj oreloj. FA3.140 La litkovrilo estis pli alta ol li, sed tuŝis lin. La ĉapeto
kovris la orelojn flanke de la kapo kun tuŝo. Ĉi tie estas tamen grava nur