ĉiujn, kiuj estas ĉe ŝi. Js.6
• Tie interne estis mallume, almenaŭ en la antaŭa ĉambro, – el interne
estis aŭdata muziko. FA2.134
Antaŭa stato
El povas montri antaŭan staton, kiam temas pri ŝanĝiĝo. Ofte temas pri
figura uzo de la baza mova senco de el:
• Unu el ili eksaltis el sia dormo kiel sovaĝa besto. FA3.15 Li subite vekiĝis.
• Marta rapide kaj kvazaŭ vekite el longa dormo kaptis la manon de la
kudristino. M.103
• Ŝi videble sentis la en ĉiu homo denature troviĝantan deziron eltiri sin el
mizero. M.119
• El la knabo fariĝis junulo, kaj li devis forveturi en la malproksiman
mondon. FA2.82 Li ŝanĝiĝis de knaba stato en junulan staton.
• Vi iam vidos, kio el tio [= pomkerno] fariĝos; el tio fariĝos io, pri kio vi
certe ne pensas, tuta pomarbo, sed ne tuj. FA3.141
• Vi faris el mi la plej malfeliĉan mizerulon en la mondo. Rt.104 = Pro via
faro mi fariĝis la plej malfeliĉa mizerulo en la mondo.
Deveno
El ofte montras devenon, originon aŭ fonton:
• El kie vi estas? FA2.37 = De kiu loko vi devenas? Kie estas via origina
loko?
• Kelkaj el la Esperantaj idiotismoj estas prenitaj ankaŭ el la lingvoj
slavaj (dum aliaj estas prenitaj el aliaj lingvoj). LR.119
• Tradukoj el ĉi tiu lingvo estus pli dezirataj kaj pli bone pagataj. M.127
200
§12.3.5.2
Rolmontriloj
• Kiom mi povis vidi el via laboro, tiu via senduba talento restas [...] en
stato rudimenta. M.135 La fonto de lia konstato estas ŝia laboro, kiun li
vidis.
• S-ro de Beaufront nur legis eltiron el tiu ĉi artikolo. LR.116
• Tie la floroj kaj la folioj kantis la plej belajn melodiojn el lia infan-
eco. FA1.190
• La infano alsidiĝis al lito kaj laŭte legis el la libro. FA3.25
Materialo
El estas la normala rolvorteto por montri materialon. Tiu signifo estas vari-
anto de devena el:
• La reĝino iris en banejon, kiu estis konstruita el marmoro. FA1.160
• Ĉemizojn, kolumojn, manumojn kaj ceterajn similajn objektojn ni nomas
tolaĵo, kvankam ili ne ĉiam estas faritaj el tolo. FE.35
• Nenian trinkaĵon el vinberoj li devas trinki. Nm.6
• Freŝa viando kostas multe, kaj por pretigi el ĝi manĝon oni devas ankaŭ
forbruligi multe da ligno. M.64
• Al mi donu la plezuregon, ke mi faru el li kaĉon! Rt.70
• El la diritaj vortoj ni povas ankoraŭ fari aliajn vortojn, per helpo de
gramatikaj finiĝoj kaj aliaj vortoj. FE.30
Distingo de individuoj aŭ de parto
Tre ofte el montras grupon aŭ amason, kiam oni distingas aŭ apartigas iujn
individuojn de la grupo, aŭ parton de la amaso. Tion oni povas rigardi kiel
figuran uzadon de la baza elmova signifo. Oni kvazaŭ elprenas membrojn aŭ
partojn por aparta konsidero:
• El ĉiuj miaj infanoj Ernesto estas la plej juna. FE.10 Ernesto apartenas al
la grupo “ĉiuj miaj infanoj”. Inter ili li estas la plej juna.
• El ŝiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj estas malbonaj. FE.12
• Por miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al ĉiu el la infanoj
mi donis po tri pomoj. FE.14
• El la tri leteroj unu estis adresita: al Lia Episkopa Moŝto, Sinjoro N.; la
dua: al Lia Grafa Moŝto, Sinjoro P.; la tria: al Lia Moŝto, Sinjoro D. FE.42
• Multaj el niaj amikoj ne volas pacience atendi kaj labori. OV.59
• Tio estis la plej bela horo el mia vivo! FA3.67 Aŭ de mia vivo, en mia vivo.
• Trinku el la vino, kiun mi enverŝis. SS.6 = Trinku iom de la vino...
• Li nenion povis rememori el sia sonĝo. FA2.133
Ankaŭ inter povas montri apartenon al grupo (§12.3.4.7). Iafoje oni ren-
kontas tiusence la pezan esprimon el inter: Li estas unu el inter ili. Tute bone
sufiĉas sola el: Li estas unu el ili.
§12.3.5.2
201
Rolmontriloj
Speciala varianto de tiu ĉi signifo estas konsisto:
• Mia skribilaro konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, krajono
kaj inksorbilo. FE.34
• Unu minuto konsistas el sesdek sekundoj. FE.12
Kiam konsisti montras la esencan parton de io abstrakta, oni plej ofte ne uzas
el, sed anstataŭe en (§12.3.4.6): La dua distingiĝa eco de lingvo arta estas
ĝia perfekteco, kiu konsistas en matematika precizeco, fleksebleco kaj sen-
lima riĉeco. FK.276
Kaŭzo
Por kaŭzo oni uzas normale pro (§12.3.6.11), sed kiam oni volas montri
kaŭzon figure kiel devenon aŭ fonton, oni povas uzi el:
• Ni restas sen rimedoj kaj lacaj kaj devas el manko de fortoj ĉesigi la el-
iradon de nia organo. OV.125 = ...pro manko de fortoj...
• Clemency el surprizo pro tiu ĉi demando preskaŭ renversis la pleton de
teo. BV.70 El sonas pli bone ol pro ĉi tie, ĉar pro aperas tuj poste.
• La tuta cetera parto de l’ vorto ŝanĝiĝadis – el simpla senhelpa neces-
eco kaj ne el ia lingva leĝeco. LR.64
• Unu sinjoro [...] en la komenco estis forte kolera kontraŭ ĝi el la kaŭzo,
ke ĝi “ne estas sufiĉe internacia” . LR.32 = ...kolera kontraŭ ĝi pro tio, ke