ĉi vido estas la plej bela.
• Laŭ mi tiu ĉi demando estas por la publiko sen signifo. OV.25 = Se mia
opinio estas ĝusta... Miaopinie...
• La maljuna avo laŭ sia profesio estis skulptisto. FA2.109 = Se oni nomas lin
laŭ la profesio...
Vortfarado
• Laŭe = “laŭ tio, konforme al tio”: Ne forgesu agi laŭe.
• Laŭlonge = “laŭ la longo de io”: Li iris returne al la Orienta strato kaj
laŭlonge trairis ĝin jam preskaŭ tutan, kiam eklumis la luno. FA1.118 (Li
trairis la straton ne laŭ ĝia larĝo, sed laŭ ĝia longo.) Li dancis laŭlonge
de la tuta vojo. FA1.73
• Laŭdire = “laŭ tio, kion oni diras”: Laŭdire li forlasis sian edzinon.
12.3.6.6. Malgraŭ
Malgraŭ montras ion, kio devus malhelpi, sed kio tamen ne sukcesas mal-
ebligi la aferon:
• Ĉiuj sukcesoj de Esperanto venis de tio, ke ni ĉiam staris forte, malgraŭ
ĉiuj ventegoj. L2.92 Ĉiuj ventegoj ne sukcesis malebligi, ke ni staris forte.
• Post mia forveturo li, malgraŭ sia malbona farto, veturis ankaŭ
Bruselon. OV.247 La malbona farto ne sukcesis malebligi la veturon al
Bruselo.
• Se mi ne scius, ke malgraŭ via tuta ventanimeco vi esence estas bona
knabo, mi vere povus ekmalami vin. M.46 La ventanimeco ne estas sufiĉa
kialo por nomi lin malbona knabo.
• Miaj tieaj enspezoj [...] ne sufiĉis malgraŭ mia tre modesta kaj tre avara
maniero de vivado! L1.113 Oni povus supozi, ke pro la modesta vivado la
enspezoj sufiĉos, sed tiel ne estis.
• Suferi mizeron mi devas, sed toleri ofendojn... malgraŭ ĉio... mi ne
povas... ne, mi ankoraŭ ne povas! Adiaŭ! M.172 Eble mi devus toleri ankaŭ
ofendojn, sed mi tamen ne povas tion fari. Malgraŭ ĉio ricevas sian sig-
nifon de la kunteksto, ekz. “malgraŭ ĉiuj supozoj”.
§12.3.6.6
217
Rolmontriloj
Malgraŭ tio ke
Oni povas uzi malgraŭ ankaŭ antaŭ ke-frazo (§33.2.3), sed normale oni
intermetas helpan tio:
• Li forveturis malgraŭ tio, ke mi malpermesis tion. Tio, ke mi mal-
permesis forveturadon, ne povis malhelpi, ke li forveturis.
Malgraŭ (tio) ke tre similas al kvankam (§33.7).
12.3.6.7. Per
Baze per montras ilon aŭ rimedon por fari agon, por atingi rezulton:
• Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, per kudrilo
ni kudras, per tondilo ni tondas, per sonorilo ni sonoras, per fajfilo ni
fajfas. FE.45 La montritaj aferoj estas iloj por la respektivaj agoj.
• Ŝi kombas al si la harojn per arĝenta kombilo. FE.34
• En somero ni veturas per diversaj veturiloj, kaj en vintro ni veturas per
glitveturilo. FE.34
• Li pagis la rizon per sia lasta mono.
Korpoparto povas servi kiel ilo:
• Ni vidas per la okuloj kaj aŭdas per la oreloj. FE.9
• Li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj. FE.12
• Nun la juvelisto jam per ambaŭ manplatoj ekfrotis siajn harojn. M.190
• Per la haroj mi vin trenos en la preĝejon. Rt.77 Ĉi tie temas pri korpoparto,
kiun la aganto tenos. En tiaj okazoj oni prefere uzu je (§12.3.1).
Eĉ persono povas esti uzata kiel ilo:
• Ni per niaj spionoj eksciis, ke Roller estas bone enpeklita. Rt.62 Oni uzis la
spionojn por eltrovi aferon.
• Kion la alte estimata magistrato anoncigas al mi per vi? Rt.69 La magistr-
ato donis al vi la taskon anonci ion al mi.
Iafoje loko povas esti rigardata kiel rimedo por io:
• Enirinte per la pordo de la kuirejo, mi enrigardis tra la
pordokurteno. M.46 Normale oni uzus tra, sed per ne estas erara.
Ankaŭ ago aŭ kondutmaniero povas esti rimedo por atingi ion:
• Li konsilis al vi, ke vi vendu per aŭkcio vian dokumenton de nobel-
eco. Rt.40 Aŭkcio servu kiel rimedo por vendi ion.
• Vortoj kunmetitaj estas kreataj per simpla kunligado de vortoj. FE.27
• Mi ne scias la lingvon hispanan, sed per helpo de vortaro hispana-
germana mi tamen komprenis iom vian leteron. FE.34 Per helpo de estas
praktike egala al simpla per.
218
§12.3.6.7
Rolmontriloj
• Vian liton virgulinan mi okupos per forto, kaj vian fieran ĉastecon mi
venkos per ankoraŭ pli granda fiereco. Rt.77 Mi uzos forton kaj fierecon
por atingi celon.
• Ĉiu povis ĝin rekoni tuj per la unua rigardo. FA1.221
• Mi rekonis lin per la voĉo. Mi rekonis lian voĉon, kaj tiel povis rekoni
lin. Rimarku la diferencon disde la antaŭa ekzemplo, kie la per-komple-
mento estas ago de la rekonanto. Ĉi tie la per-komplemento estas “ago”
de la rekonato (lia parolado). Povas esti pli bone uzi laŭ en tiaj okazoj:
Laŭ lia sufokiĝanta voĉo oni apenaŭ povus rekoni en li sinjoron
Snitchey. BV.73
Nepersona aganto aŭ kaŭzanto
Per povas montri nepersonan aganton aŭ kaŭzanton. La sama afero ankaŭ
povas aperi kiel subjekto:
• La juna virino efektive tremis per la tuta korpo. M.12 Oni povus ankaŭ
diri: Ŝia tuta korpo tremis.
• Ĉu [...] ĝi [= la historio] flamigis vian infanan fantazion kaj infektis vin