Był ta’veren. Wzór uginał się i kształtował wokół niego. A równocześnie szybko przyswoił sobie lekcję wynikającą z bycia królem: im więcej zdobyło się władzy, tym mniej panowało się nad własnym życiem. Obowiązek zaiste był cięższy niż góra – kierował jego postępowaniem równie często co treść proroctw. A może obie te rzeczy były tym samym? Obowiązek i proroctwo? Natura ta’veren i miejsce w historii? Może jednak mógł coś zmienić w swym życiu? Może jego pobyt na świecie uczyni go lepszym miejscem, może nie zostaną po nim tylko poranione, rozdarte i krwawiące ludy?
Przyglądał się obozowi, mężczyznom wykonującym swe obowiązki, koniom wściubiającym pyski w trawę w poszukiwaniu zimowych pędów, które jeszcze nie zostały oskubane do korzonków. Choć Rand wydał rozkaz, aby armia podróżowała bez zbędnego obciążenia, znów przyczepiły się do niej cywilne tabory. Kobiety, które pomagały w gotowaniu i praniu, kowale i konowałowie, zajmujący się sprzętem i końmi, młodzi chłopcy, którzy przenosili wiadomości i wprawiali się w używaniu broni. Saldaea była częścią Ziem Granicznych, dla jej ludu wojna była sposobem życia.
– Czasami im zazdroszczę – szepnął Rand.
– Mój Lordzie Smoku? -zapytał Flinn, podchodząc bliżej.
– Ludziom z obozu – wyjaśnił Rand. – Robią to, co im się każe, porządek zajęć na cały dzień układają rozkazy. Czasami surowe rozkazy. Ale niezależnie od tego, ci ludzie są bardziej wolni niż ja.
– Bardziej niż ty, Lordzie Smoku? – powtórzył Flinn, pocierając pomarszczoną twarz sękatym palcem. – Jesteś najpotężniejszym z żyjących ludzi! Jesteś ta’veren. Rzekłbym, że nawet Wzór ulega twojej woli!
Rand pokręcił głową.
– To nie działa w ten sposób, Flinnie. Każdy z tych ludzi, tam w dole, może w każdej chwili po prostu odjechać. A nawet uciec, jeśli im się tak spodoba. Zostawić walkę innym.
– W swoim czasie zdarzyło mi się poznać kilku Saldaean, Lordzie Smoku – powiedział Flinn. – Wybacz mi, ale szczerze wątpię, aby którykolwiek z nich postąpił tak, jak właśnie powiedziałeś.
– Ale każdy z nich może tak zrobić – tłumaczył Rand. – Taka możliwość istnieje. Mimo wszystkich przysiąg, jakie składali i wiążących ich praw, są wolni. Jeżeli o mnie chodzi, z pozoru mogę robić, co chcę, lecz tak naprawdę jestem związany tyloma uwarunkowaniami, że więzy te głęboko wrzynają się w moje ciało. Moja władza i wpływy są bezradne w obliczu przeznaczenia. Moja wolność jest tylko złudzeniem, Flinnie. I dlatego im zazdroszczę. Czasami.
Flinn splótł ręce za plecami, najwyraźniej nie mając pojęcia, co odpowiedzieć.
„Wszyscy robimy to, co musimy” – zabrzmiał w pamięci Randa głos Moiraine. „Tak jak dyktuje nam Wzór. Niektórym zostawia on mniej wolności niż innym. Nie ma znaczenia, czy wybraliśmy, czy zostaliśmy wybrani. Będzie, co ma być”.
Ona wiedziała.
„Próbuję, Moiraine” – pomyślał. „Zrobię, co będzie konieczne”.
– Mój Lordzie Smoku! – zawołał czyjś głos.
Rand odwrócił się i zobaczył jednego ze zwiadowców Bashere, biegnącego w górę wzniesienia. Panny niechętnie rozstąpiły się przed młodym, ciemnowłosym mężczyzną.
– Mój Lordzie Smoku – powtórzył tamten, salutując. – Na obrzeżach obozu pojawili się Aielowie. Dostrzegliśmy dwóch, czaili się wśród drzew jakieś pół mili w dole.
Ręce Panien natychmiast zaczęły się poruszać w ich tajemnej mowie gestów.
– Czy którykolwiek z tych Aielów pomachał może do ciebie, żołnierzu? – sucho zapytał Rand.
– Mój panie? -zapytał żołnierz, nie rozumiejąc. – Dlaczego mieliby to robić?
– To są Aielowie. Jeżeli ich widzieliście, to znaczy, że chcieli, aby tak się stało… a to oznacza, że są sprzymierzeńcami, a nie wrogami. Powiadom Bashere, że wkrótce spotkamy się z Rhuarkiem i Baelem. Czas podjąć działania ratunkowe na rzecz Arad Doman.
A może czas je zniszczyć. Czasami różnica nie była oczywista.
Mówiła Merise:
– Plany Graendal. Powiedz mi raz jeszcze, co o nich wiesz. – Wysoka Aes Sedai z Zielonych Ajah, czyli tych samych, do których należała Cadsuane, patrzyła srogim wzrokiem, ramiona zaplotła na piersiach. Czarne włosy upięte były z boku srebrnym grzebieniem. Tarabonianka okazała się dobrą wiodącą śledczą. Albo raczej najlepszą, jaką Cadsuane dysponowała. Merise nie zdradzała śladu niepokoju w obecności jednej z najstraszniejszych istot, jakie znał świat, w zadawaniu pytań była niezmordowana. Może tylko trochę za bardzo starała się dowieść, jaka jest nieustępliwa. Choćby wówczas, gdy aż szarpała włosy, starając je upiąć w jak najciaśniejszy kok, albo gdy pyszniła się swoim Strażnikiem, Asha’manem. Pokój znajdował się na trzecim piętrze dworu Randa al’Thora w Arad Doman, jego zewnętrzną ścianę stanowiły grube sosnowe bale, pozostałe ściany były wykonane z sosnowych desek, wszystkie zabejcowano na stosowny ciemny kolor. Pokój, właściwie komnata, służył niegdyś za sypialnię, teraz został prawie całkiem ogołocony ze sprzętów, drewnianej podłogi nie zdobił nawet najskromniejszy dywanik. Jedynym meblem we wnętrzu było niskie krzesło, na którym siedziała Cadsuane.
Cadsuane piła herbatę, świadomie roztaczając wokół siebie atmosferę całkowitego opanowania. Pozory były ważne, zwłaszcza w sytuacji, gdy w środku aż się cała gotowała ze złości. Teraz na przykład miała ochotę zmiażdżyć w dłoniach filiżankę, a potem jeszcze przez godzinę butami wgniatać w podłogę odłamki porcelany. Upiła kolejny łyk.
Przyczyna jej irytacji – i adresatka pytań Merise – wisiała w powietrzu do góry nogami z rękoma za plecami, podtrzymywana w tej pozycji przez sploty Powietrza. Więźniarka miała krótkie loki i smagłą skórę. Na jej twarzy zastygł wyraz spokoju i opanowania, którymi, mimo okoliczności, w jakich się znalazła, mogła spokojnie konkurować z Cadsuane. W prostej brązowej sukni – żeby nie opadała nas twarz, jej lamówkę podtrzymywał w górze specjalny splot Powietrza – skrępowana i oddzielona od Źródła, więźniarka jakimś sposobem sprawiała wrażenie, że panuje nad sytuacją.
Merise stała przed nią. O ścianę opierał się Narishma, poza tym w pomieszczeniu nie było nikogo.
Cadsuane jeszcze nie przejęła kontroli nad przesłuchaniem. To, że pozwalała dotąd innym zadawać pytania, działało na jej korzyść, dawało jej czas, by się namyślić i ułożyć strategię. Za drzwiami znajdowały się Erian, Sarene i Nesune, które utrzymywały tarczę więźniarki – o dwie kobiety więcej, niż to normalnie uważano za konieczne.
Nie można było ryzykować, gdy w grę wchodziła jedna z Przeklętych.
– A zatem? – dopytywała się Merise. – Pytanie brzmi: co wiesz o planach Graendal?
Semirhage spojrzała na Merise, a gdy wreszcie się odezwała, w jej głosie pobrzmiewały tony lodowatej pogardy:
– Czy wiesz, co się stanie z człowiekiem, któremu krew w żyłach zastąpić jakąś inną substancją?
– Nie.
– Oczywiście umrze – kontynuowała Semirhage, tnąc Merise swymi słowami niczym batem. – Śmierć czasami następuje w jednej chwili, a natychmiastowa śmierć nie jest interesująca. Eksperymentując, doszłam do wniosku, że są roztwory, które lepiej lub gorzej potrafią zastąpić krew, czasami podmiot eksperymentu żył jeszcze czas jakiś po transfuzji.
Zamilkła.
– Odpowiedz na pytanie – domagała się Merise – albo znowu zawiśniesz za oknem i…
– Oczywiście sama transfuzja wymaga posiłkowania się Mocą – Semirhage znowu weszła jej w słowo. – Inne metody nie gwarantują odpowiedniej szybkości przebiegu samego procesu. Sama zaprojektowałam splot. Dzięki niemu potrafię nagle i natychmiastowo usunąć całą krew z ciała i zgromadzić ją w pojemniku, a równocześnie biorę roztwór i wpompowuję w żyły.