— Ганіце ад машыны людзей! Яна можа ўзарвацца.
Ca стратай крыві трацілася прытомнасць. Вікенцій
Паўлавіч яшчэ помніў, як міліцыянер i два дужыя шафёры пасадзілі яго ў мікрааўтобус, як машына сарвалася з месца. Бальніца, на шчасце, была блізка. Але як прывезлі туды, як падхапілі санітары, як завезлі ў аперацыйную — гэта засталося за мяжой свядомасці. Жыццё i святло вярнуліся, калі пачаў выходзіць з наркозу. Не паверыў, што жывы. Здзівіўся. Перад вачамі плыў знаёмы твар. Не адразу пазнаў, што гэта Маша. Пазнаў — узрадаваўся, бо нарэшце ўсвядоміў: жывы!
Пасля лічыў, што яму пашанцавала. На шчасце, міна была заложана пад задняе сядзенне, на шчасце, не прабіла бензабака i машына не ўзарвалася. На шчасце, ён не сеў на сваё звыклае месца, дзе якраз i знаходзілася міна, якая магла моцна «пашкуматаць самыя далікатныя органы», — пажартаваў ён на трэці дзень пасля цяжкага ранения ў размове з Машай.
Найбольш цешыла, што ён паслаў Юрку за папкай, а сам сеў на яго месца. Чаму сеў? Гэта адразу зразумела Маша i нічога не пыталася, толькі ў вачах чыталася сумная пахвала. Зразумелі яшчэ двое — Ганна i Юрка. Ганна прыйшла ў бальніцу на другі дзень i праз слёзы сказала:
— Дарагі наш чалавек. Ты ж ратаваў мяне i Юрку. Не адмаўляйся, калі ласка, не адмаўляйся. Я знаю: табе пазванілі. Так?
Юрка прыйшоў праз тыдзень, не адзін, — з жонкай i сваім сыночкам.
Ларыса стала перад яго ложкам на калені i плакала, як малая. I ён адчуваў сябе няёмка: навошта рабіць з яго героя?
Пакумеку i следчаму мусіў сказаць пра званок, інакш дзеянні свае немагчыма вытлумачыць.
— Падазрэнні?
— Ніякіх. Здаецца, я нікому не наступаў на мазоль.
— Са справай Падбярозскага не можа быць сувязі?
— Ды не. Ніякай! Абсалютна. У гэтым цвёрда перакананы.
Але Пакумека задаваў, здавалася, наіўныя пытанні:
— Чаму захварэў Палавінка?
— A хіба чалавек не можа захварэць?
— Чаму вас пакінулі без аховы?
— А на чорта яна мне? Я ад яе паўгода адбіваўся.
Бачыў, што пракурора нішто не пераконвае.
Бачыць Івана Залозу чамусьці не захацеў. Чаму — сам сабе адказаць не мог. Ведаў, што Іван з'яўляўся ў першы ж дзень, калі ён не адышоў яшчэ ад наркозу, ляжаў, як у тумане, i да яго нікога, акрамя жонкі, не пускал!. На другі дзень, калі далажылі пра наведвальніка, сказаў урачу:
— Не трэба, я стаміўся.
Аднак Залоза ўсё роўна прайшоў: хто можа спыніць кіраўніка справамі губерніі?
Іван расплакаўся перад ім натуральным чынам — слёзы сыпаліся што боб.
— Чаму ты не хочаш пускаць мяне?
— Не я — урачы.
— Эх, Віця, Віця! Ды я двое сутак з сардэчным прыступам ляжаў. Я не я буду, калі не знайду гэтага падлюгу, звера. На каго замахнуўся, гад?! Я падняў на ногі ўсё МУС, усю пракуратуру. Асабіста прэзідэнту далажыў. I я табе клянуся: больш гэты гад міны падкладваць не будзе. А на суд над ім я пайду галоўным абвінаваўцам. I я скажу... задрыжаць усе такія...
— Дзякую, Іван, за твае словы. Ты загаіў мае раны. Гэта ты рабіў заўсёды...
У бальніцы Вікенцій Паўлавіч праляжаў паўтара месяца: больш дзесятка асколкаў — не жарт. Пасля далечваўся ў санаторыі. Адтуль напісаў прэзідэнту просьбу вызваліць яго ад пасады губернатара (угаварыла Маша), але пакінуць на працы ў выканкаме радавым служачым: «Зжыўся з людзьмі i пераходзіць у іншы калектыўнехачу».
У першы дзень яго праводзілі на працу ўсёй сям'ёй — жонка, Толя, Таня, Ліка. Ён пратэставаў, але адбіцца ад ix было немагчыма. Дзеці ператварылі провады ў гульню, жартавалі:
— Эксгубернатару трэба асаблівы эскорт. Хацеў я падняць свой курс... Такога не было ў гісторыі, каб караля ўрачыста праводзілі ў дворнікі.
— Толік! Мы аднолькава думалі. Я ў класе сказала, i ўсе рваліся. Плакаты пісалі.
— Яшчэ чаго не хапала! Караля — у дворнікі! Чула, Маша? Ой, надзяру я вам вушы!
— Да нашых вушэй, тата, цяжка дацягнуцца.
Марыя Іванаўна шчасліва пасміхалася з жартаў дзяцей. Яна сапраўды радавалася, што Вікенцій ужо не губернатар.
Ішоў пачатак красавіка. Снег амаль растаў, на газонах зазелянела трава. Але ўчора ўвечары яе прыцярушыў сняжок — зіма развітальна махнула белым крылом. A раніцою ўступіла ў свае правы вясна. Неба — што вымытае, без адзінай хмурынкі, блакіт ажно вочы сляпіў. I на плошчы, дзе ранішняе сонца не засланялі дамы, яно зусім растапіла снег, i па канаўках паміж плітамі на плошчы весела беглі звонкія ручайкі.