— Co nie?
— Nie walczymy o życie?
— No, nic całkiem — rzekł Trumball. — Kanały Lowella to głównie wytwór zmęczonych oczu i złudzenie optyczne. Podstawowy pomysł Lowella polegał jednak na tym, że Mars traci powietrze i wodę, a cała planeta umiera…
— I dokładnie coś takiego odkryliśmy — rzekła cicho Trudy.
— Porosty walczą o utrzymanie się przy życiu — rzekł Jamie — ale zaczyna im brakować niezbędnych zasobów.
— Zużywają hydraty ze skal.
— I powoli wymierają.
— Ale wymierają.
— Albo przechodzą w jakąś formę przetrwalnikową — przypomniał im Trumball. — Zawieszają czynności życiowe i czekają na lepsze czasy, wtedy będą mogły znów ożyć.
— Jak długo mogą w ten sposób przetrwać? — spytał Craig.
— Na Ziemi ożywiano przetrwalniki z epoki dinozaurów — rzekł Fuchida.
— Czyli miliony lat.
— Dziesiątki milionów.
— Przetrwalniki przeżyły na powierzchni Księżyca — przypomniała Dezhurova. — Mimo próżni i promieniowania.
— Przetrwalniki księżycowe? — upewnił się Trumball.
— Przetrwalniki, które zawlekliśmy tam ze sobą, nawet o tym nie wiedząc — odpowiedziała kosmonautka. — Siedziały sobie na starym sprzęcie z misji Apollo, kiedy tam wróciliśmy czterdzieści lat później.
— Czy sprzęt misji Apollo nie był odkażany przed lotem na Księżyc?
— Tak, pewnie, ale nie wszystko zostało wytępione. Przetrwalniki są dość odporne.
— Zaczynamy się zastanawiać, co mamy na sobie, nie? — warknął z potępieniem w głosie Craig.
— Najważniejsze — rzekł Jamie — że porosty są dowodem na to, że na tej planecie kiedyś kwitło życie, a teraz wszystko umiera.
Wszyscy zgromadzeni wokół stołu zgodnie pokiwali głowami. Mars umiera, pomyślał Jamie. Kiedyś kwitło tu życie. Kiedyś byli tu inteligentni Marsjanie, którzy budowali sobie miasta na klifach. Ja to wiem! Muszę się tam dostać i to udowodnić.
Dex Trumball śledził wyraz twarzy Jamiego i wiedział, co dzieje się w jego nawąjskim umyśle. Buduje teoretyczny domek z kart w celu udowodnienia sobie, że fatamorgana, jaką widział w niszy na klifie kanionu to budowla stworzona przez inteligentnych Marsjan.
Zachowując swoją opinię dla siebie, Dex przesiedział resztę dyskusji prz› kolacji obserwując ludzi, którzy powtarzali się, myśleli głośno, rzucali szalonymi teoriami, tylko dlatego, że sama gadanina sprawiała im przyjemność.
Siedział i przysłuchiwał się, nic chcąc być pierwszym, który wstanie od stołu. W końcu Jamie postukał palcem w zegarek i oświadczył, że powinni posprzątać ze stołu i iść spać.
Dex uśmiechnął się mimowolnie. On zawsze mówi „iść spać”, nie „iść do łóżka”. Ciekawe, kiedy ostatni raz był z kimś w łóżku? Do licha, jak dla mnie upłynęło już mnóstwo czasu, a on próbuje zgrywać się na jakiegoś świętego męża Nawahów. Święty, nasz szlachetny przywódca: święty Jamie z Marsa.
Śmiejąc się do siebie, Dcx udał się do swojej sypialni i włączył laptopa. Tata pewnie zdążył odpowiedzieć na moją wiadomość.
Pewnie, była jakaś wiadomość od ojca. I od mamy. O wicie dłuższa.
Dex zignorował wiadomość od matki i na ekranie laptopa pojawiła się poważna, koścista twarz ojca.
Wygląda jak rzeźba lodowa, pomyślał Dex: zimny, twardy, nieludzki. Ojciec był oczywiście w swoim biurze. Dex widział za biurkiem krajobraz Bostonu w oknie.
— Dex, sądzę, że pomysł odzyskania starego Pathfindera jest dobry. Kontaktowałem się już z paroma wybranymi osobami i widzę, że zaczęli się ślinić. Możemy dzięki temu interesowi załatwić parę spraw.
Powiedz: dobra robota, pomyślał Dex. Albo: jestem z ciebie dumny, synu.
Starszy Trumball mówił jednak dalej:
— Wiem, że twój plan nie jest wolny od ryzyka. Rozmawiałem z ludźmi, którzy się na tym znają i mówią, że technicznie jest to możliwe, choć ryzykowne. Jeśli coś pójdzie nie tak, nie będzie dużych szans na uzyskanie pomocy.
Zgadza się, tato, odpowiedział w myślach. Zawsze mawiałeś, że nigdy nie zdarzyło mi się nadstawić tyłka. Zawsze było mi lekko. Więc teraz ci pokażę, jak bardzo się myliłeś.
— Z tego powodu chcę, żeby to było jasne: do tej misji wybierasz ludzi, którzy są tam najmniej potrzebni, jeśli chodzi o powodzenie i bezpieczeństwo ekspedycji. Zmuś doktora Watermana, żeby wysłać tego meksykańskiego astronautę, Rodrigueza. I tego Teksańczyka, jak mu tam — Craig? Bardzo dobrze im się pracuje razem i nie będzie to wielka strata, jak im się coś przytrafi.
Dex patrzył na mały ekran szeroko otwartymi oczami.
— Tato, ty nie masz o tym wszystkim pojęcia — mruknął. — Nie masz pojęcia o niczym.
Ojciec mówił dalej:
— W żadnym wypadku tym tam nie polecisz. Słyszysz, Dex? Zabraniam. Zostajesz tam, gdzie jest bezpiecznie. Niech inni odwalą robotę, ty odbierzesz ordery.
Soi 21: Poranek
— Trzy tygodnie na Marsie — rzekła Vijay Shektar. — Powinniśmy zrobić dziś imprezę.
Jamie siedział na taborecie o cienkich nogach w gabinecie Shektar, bez bluzy, z rękawem do mierzenia ciśnienia wokół lewego ramienia i kilkoma czujnikami medycznymi na klatce piersiowej i na plecach.
— Pierwsza ekspedycja przebywała tu czterdzieści pięć soli — rzekł. — Poczekajmy, aż pobijemy ich rekord.
— Ależ ty nie masz poczucia humoru, Jamie. — Vijay skrzywiła się, na granicy cynicznego uśmieszku.
— Albo poczekajmy, aż będziemy mieli do uczczenia coś więcej niż datę na kalendarzu.
Vijay spojrzała na monitory i odczytała ciśnienie krwi, tętno, temperaturę i pH skóry Jamicgo. Gdy znów spojrzała na niego, uciekła wzrokiem w bok.
— Cóż — rzekła — idą święta. Na Ziemi.
— Dobrze. Możemy obchodzić święta.
— Nie ma choinki.
— Zrobimy z aluminium. Albo z plastyku. Zaczęła zdejmować z niego czujniki.
— Jesteś tak zdrowy, że aż nudny, chłopie. Tylko z barwą skóry masz problemy, powinieneś więcej siedzieć pod lampami.
— Mogę wejść do śluzy bez skafandra — zaproponował, gdy wciągał na siebie bluzę i wpychał rękę do skafandra.
— Promieniowanie ultrafioletowe jest tam trochę za intensywne na opalanie — odparła.
— Nigdy nie sądziłem, że facet o mojej karnacji może potrzebować kwarcówki.
— A ja?
— Ty masz trwałą opaleniznę.
— Tak, odkryłam to, kiedy poszłam do apteki i próbowałam kupić plaster w kolorze cielistym.
Jamie przyjrzał jej się uważnie. Ani śladu złośliwości, wręcz przeciwnie.
— Cała jesteś dziś w uśmiechach — rzekł Jamie, dopinając rzepy bluzy.
— A ty cały sztywny i formalny, jak zwykle.
— Taka praca.
— Powinieneś się trochę zrelaksować — rzekła. — Sama praca, żadnego odpoczynku, wiesz.
Jamie przemyślał to szybko.
— Chcesz iść na spacer?
— Na zewnątrz?
— A gdzieżby?
— Trudy codziennie biega w kopule. Ma już wytyczoną stałą trasę.
— Nie — rzekł Jamie. — Na zewnątrz.
— Sądzisz, że możemy?
— Mam trochę wolnego czasu przed kolacją. Chcesz się ze mną przejść?
— Z rozkoszą.
— Założę się, że nie byłaś na zewnątrz od dnia wylądowania — rzekł lekko Jamie.
— Och nie, nie aż tak. Wyszliśmy parę razy z Dexem. Oczywiście nie wychodzę, odkąd jesteśmy aż tak zajęci planowaniem wyprawy do Ares Val!is.