— Ага, зразумела, вядома... Дык і сюды ж людзі ходзяць... простыя, розныя. Ім чаму б... не дакрануцца?
Студэнт да свайго сораму пакутліва доўга, некалькі секунд спрабаваў знайсці патрэбны адказ.
— Як вы не разумееце? Тут людзей зусім мала! А ў Маскве жывуць сотні тысяч!
— Дык чаго тут не зразумець, — уздыхнуў Ямелька. — Яно, вядома, усё лепшае ў Маскве мусіць быць... А вось сам храм — як? Перавязуць?
— Не ведаю, — зусім разгубіўся Студэнт.
Кір са сваімі таварышамі вярнуўся да камандзіра з халоднай прыкрасцю на твары:
— Золата няма. Так... Па дробязі: пазалота на сямісвечніку, на лампадах; срэбра: паціры, хрысцільня... А нашы праўда яго не бралі? Рызнічая пустая. Занадта прафесійна ўсё прыбрана...
— Студэнт, да мяне! — раптам зароў камісар, які стаяў пры камандзіры і слухаў Кіраў даклад. — Што ў цябе?
— Тры дзіўныя абразы — праца вучняў Рублёва, — заспяшаўся Студэнт. Вядома, трэба будзе правесці экспертызу...
— К чорту твае дошкі! Дзе абразы ў залатых шатах?
— Дык няма... Мне здалося, відаць па месцах на сцяне, некаторыя абразы былі замененыя... нядаўна...
— Лайно... — камісар плюнуў на жоўтую хваёвую падлогу. — Слухай, ігумення Параскева... так, я ведаю, як тваё імя, я шмат чаго ведаю... Цяпер ты мне ўсё скажаш. Дзе золата. Дзе тая сучка з крыжам, якая мне асабіста трэба. І ты завядзеш мяне да каменя.
Ігумення здрыганулася, твар яе стаў зямліста-шэрым, але ў вачох раптам узнік агеньчык палёгкі, пераканання ў слушнасці зробленага раней. Яна павярнулася да манашак і роўным, супакаяльным голасам старшай прамовіла:
— Сёстры мае! Прабіла наша гадзіна — настаў час Госпаду нашаму выпрабаваць нас на трываласць веры нашай. Маліцеся аб душах сваіх!
— Ах ты дурніца старая, — з напускной скрухай адрэагаваў на гэта камісар. — Ты мне ўсё скажаш, — ён зрабіў крок і другі да ігуменні, зазірнуў ёй у вочы і рэзка-рэзка павярнуўся, крыкнуў:
— Міцяй! Ты там цыцастых любіш, а? Ідзі, выбірай! Ідзі, кажу!
Міцяй, улавіўшы зусім сур’ёзны тон загада-дазволу, вышчарыўся, скочыў наперад, апынуўся перад чарніцамі і прысеў, пляснуўшы сябе па сцёгнах:
— Во дык ну! Ай, выбар які! — пайшоў ён уздоўж жанчын, спыніўся супраць высокай, мажнай манашкі гадоў трыццаці.
І хапануў адразу ж, як драпежны коршак, дзвюма пяцярнямі за высокія, поўныя грудзі пад падрызнікам.
Міцяй не ведаў, што гэтая манашка пакуль што і не манашка зусім, а інакіня, што прыйшла яна ў кляштар пасля смерці мужа толькі месяц таму (дзяцей ім Бог не паслаў). І што не паспела яшчэ манастырскае жыццё выветрыць ёй з галавы ўсе простыя, жыццёвыя законы і правілы. Таму яна адхіснулася перш з гідлівасцю на твары, а затым размахнулася шырока, па-бабску, і шарахнула вялікай, моцнай далонню Міцяя па вуху.
Міцяй утрымаўся на нагах, хоць дабег, прыгнуўшыся, да самога прастолу.
— Ах ты... Ды я цябе... Ды я... — скінуў ён вінтоўку з пляча, дрыготкімі рукамі спрабаваў зрушыць замок.
— Адставіць! — спыніў яго камісар. — Міцяй, выберы меншую, мы гэтую Дрону пакінем, — тут ён паглядзеў на ігуменню.
Тая збялела, але стаяла роўна.
— Дапамажыце Міцяю! — рэзка аддаў каманду камісар.
Падскочылі ўжо трое. Хапілі з чорнага статка манашку, выглядалі месца — акурат перад амбонам, павалаклі. Тая маўчала, калі з яе завучана-звыкла зрывалі адзежу, валілі на падлогу, прыціснулі рукі і ногі.
Ігумення зашаптала малітву.
— Давай, Міцяй, — падахвоціў камісар.
Міцяй хіжа вышчарыўся, паслухаўся.
Камісар уважліва глядзеў на Параскеву, але тая заставалася безуважнай — глядзела некуды ўдалячынь перад сабой, толькі вусны лёгка і шпарка варушыліся.
Камісар ступіў да распасцертай на падлозе маладой манашкі і Міцяя на ёй.
— Злазь! — выгукнуў рэзка.
Потым выхапіў адной рукой вінтоўку ў Кіра, падкінуў яе ў паветры, перахапіў, зграбна перакуліў і з гучным хаканнем стукнуў уніз штыхом — у цела жанчыны.
Байцы адскочылі.
— Глядзі, старая! — крыкнуў камісар. — Ты маўчыш — і цяпер з кожнай будзе тое самае. У цябе на вачох. Але, перш чым працяць штыхом, я кожную буду пячы на агні свечак. Выколваць ім вочы. Адразаць грудзі. Садзіць на харугвы. А потым забіваць. Павольна. І ты будзеш бачыць. Ты будзеш вінаватая ў іх пакутах і смерці. Ты! Кажы, дзе ахоўніца крыжа? Дзе крыж? Дзе камень? У адным месцы? Я яго ўсё адно знайду, знайду, чуеш, старая? А яны будуць мёртвыя. Праз цябе зведаюць пакуты...
— Іх Бог сёння прыме ў Царства Сваё, — раптам амаль урачыста загаварыла ігумення, вочы яе, поўныя гневу і агіды, глядзелі ў вочы камісару, твар стаў не проста шэрым — сталёвага колеру, а голас задрыжаў ад напругі і нянавісці. — Табе ж, вырадак д’ябальскі — праклён на стагоддзе стагоддзяў! Табе і роду твайму! Будзь пракляты ты мною, як пракляты Госпадам, хай святло Божае...