Камісар не даў дагаварыць — без размаху ён рэзка выцяў яе цаўём пісталета ў скронь.
Ігумення ўпала. Камісар, з перакрыўленым ад нянавісці тварам, стрэліў у яе чатыры разы запар.
Перазарадзіў маўзер, павярнуўся з жоўтым бляскам у вачох:
— Ну, хто яшчэ супраць Савецкай улады? Абяцаю жыццё, і не будзем спальваць кляштар, калі мне скажуць, дзе схаванае золата і дзе ход да каменя!
Адказам было маўчанне.
— Выводзьце ўсіх у двор! Праз тыя дзверы! — аддаў байцом загад камісар. — Студэнт! Ямелька! Каля трапезнай павінныя быць дровы. Цягнеце іх сюды. Хутка! Варушэцеся ўсе! Штыхамі іх падганеце, авечак Богавых...
За храмам быў невялікі ўтульны надворак, у дальняй частцы якога бугрылася некалькі магілак — тут хавалі духоўнікаў храма, старыц, ігуменняў. Паміж магілкамі і тыльным фасадам храма, які завяршаўся тут пяцікутнай апсідай, быў лужок з зазелянелай травой. Сонца цяпер шчодра асвятляла гэтую частку кляштара. Папалоханыя, асуджаныя на смерць манашкі ў чорным і разагрэтыя свежай крывёй чырвонаармейцы на яскравых колерах белых сцен і сакавітай зялёнай травы здаваліся плямамі.
— Усіх манашак да сцяны, на калені! — загадаў камісар. — Дрон, ты, я чуў, таксама цыцастых любіш? Ідзі, выбірай! Гуляйце пакуль што! — рагатнуў камісар і адышоў да камандзіра, які быў адным заклапочаны: як выканаць загад і знайсці золата, бо аддзел быў пасланы менавіта па яго. Добра, што ёсць Кір — з ім хоць якая схованка адчыніцца. А калі золата вывезлі?
Камісар
Калі Ямеля і Студэнт з бярэмямі дроў зайшлі за кляштар, там гвалцілі манашку, тую, мажную, што дала Міцяю поўху. Камандзір і камісар стаялі за некалькі крокаў, раўнадушна глядзелі. Далей, укленчыўшы і схіліўшы галовы, нерухома, як статуі, ля сцяны храма замерла рэшта чарніц.
Кір азірнуўся на Студэнта і Ямельку, вышчарыўся:
— Студэнт, ідзі паспрабуй! Хоць за цыцку патрымайся!
— Не, не, што вы, — адступіўся Студэнт, скінуўшы дровы сабе пад ногі. — Я... я не магу...
— Бач, чысцёха! Інтэлігент вашывы! — з незразумелай злосцю выгукнуў Дрон. — Зараз я табе...
Ён нечакана рэзка сеў на манашчын жывот ўсёй сваёй масай, як на мех з мукой. Жанчына хакнула і, здаецца, знепрытомнела. Дрон не звярнуў на тое ўвагі, хапянуў вялікія, яшчэ не звялыя грудзі.
— Бач, якія цыцкі, глядзі, Студэнт! Ну, калі сам падысці баішся, — пагрозліва загаварыў ён, памацаў другой рукой у сябе ў халяве бота і выцягнуў невялікі нож. Не зважаючы на кроў і цела, якое забілася пад ім, разануў яшчэ і яшчэ.
— Лаві, Студэнт!
Студэнт інстынктыўна злавіў кінутае яму, і яно адразу выпала з дрыготкіх рук, а сам ён адыходзіў, спатыкаючыся, і ўрэшце, пад дружны рогат, паваліўся назад, нібы сп’янеўшы.
— Гэй, а другую Ямельку адрэж, у яго ж таксама бабы няма! — закрычаў Міцяй. — Ямелька, хадзі сюды, паўдурак, глядзі, якая ў цябе цыцка будзе!
— Няправільна гэта, рабят... — пралапатаў Ямелька, прыціскаючы збялелымі рукамі да сваіх грудзей бярэмя дроў, хаваючы за ім свой твар, самога сябе, рыхтык у бярозавым паленні былі ягоныя абарона і ратунак.
— Адставіць, — нечакана ўладна ўмяшаўся ў пацеху камісар. — Канчай яе, — кінуў ён Дрону, які ўсё яшчэ сядзеў на манашцы, і той адным рэзкім рухам шаснуў нажом жанчыне па шыі.
— За мной ідзі... — паклікаў яго камісар.
Падышлі да манашак.
— Устаць усім... Спінай да сцяны кожная, рукі апусціць, — нягучна загадаў камісар. — Рукі не падымаць. Ці заб’ю, — ледзь прыўзняў ён свой маўзер у руцэ.
Жанчыны ўсталі. Камісар ішоў паўз іх, знерухомелых так, што на нейкае імгненне здалося, быццам яны, чорныя манашкі, толькі намаляваныя на белай, залітай сонцам сцяне. Камісар узіраўся ў твары. Прайшоўся раз, часам уздымаючы адным пальцам левай рукі дрыготкія ад жаху падбародкі, зазіраючы ў вочы. Вярнуўся, спыніўся насупраць адной, найстарэйшай, паказаў Дрону.
— Гэтую...
Дрон падскочыў, дзвюма рукамі хапіў рызу чарніцы ля шыі і разадраў да паса, здзёр уніз, агаліўшы старэчыя плечы ў пігментных плямах і пляскатыя бабульчыны грудзі.
Камісар гідліва зморшчыўся, зрабіў крок далей, спыніўся.
— Тую...
Манашка была яшчэ маладой, і рукі яе інстынктыўна, чыста па-жаночаму ўзляцелі ўгору, затуляючы грудзі з вялікімі карычневымі смочкамі.
Камісар стрэліў ёй у жывот.
Здрыгануліся разам, усхліпнулі зацкавана і каротка адным ротам іншыя чарніцы — і гэта было адзіным рухам і гукам адказу на гучны стрэл.
— Гэтую...
Камісар гуляў у сваю гульню. Яго не так займаў вынік гульні, бо ён быў пэўны, што знойдзе тое, чаго шукае, як сам працэс. На ягоным твары з'явілася нешта накшталт азартнай усмешкі: адгадае ён цяпер ці не адгадае? Тузануцца рукі манашкі затуляць грудзі ці не? Дрон падыгрываў камісару — здзіраў адзенне лёгка, адным шырокім рухам, за раз пакідаючы жанчыну паўголай.