— Вось цяпер усё добра, — здаволіўся Камісар. — Трымайце моцна, Дрон, сядзь вось тут на яе, каб не тузанулася.
Але Кацярына была без прытомнасці — яна знепрытомела ад болю ў выкручанай руцэ. Камісар павярнуў дзяўчыну на спіну, сам прыўстаў на калені. У ягонай руцэ байцы ўгледзелі невялікі тоўсты футарал. Камісар дастаў шырокі кароткі нож, увесь чорны, нацэліўся ніжэй крывавага крыжа між грудзей — стыгмата — і лёгка стаў весці ламаную лінію. Кроў нібы заскіпала па следзе нажа, малюючы чырвоным на белай скуры першы прамень свастыкі. Твар камісара выпраменьваў задавальненне ад выкананай работы і прачування дакончанай справы.
Эпілог. Бой
Сонца залівала двор кляштара, манашкі, укленчыўшы, маліліся, тыя, з каго здзерлі адзенне, так і стаялі, свяцілі голымі спінамі, баючыся затуліць свой жаночы сорам.
Студэнт глядзеў вылупленымі вачыма, як Камісар нешта выразае на жываце ў дзяўчыны, потым пераводзіў вочы на манашчына цела з адцятай цыцкай і перарэзанай шыяй і зноў на камісара.
— Тут жа барока... Нельга... Не трэба... Барока — пачатак новага свету... новага чалавека, рэвалюцыя адкрывае мажлівасць росту для кожнага, новае барока для ўсёй нашай зямлі, — лапатаў ён.
— Студэнт! Дровы нясі сюды! — пачуўся камісараў загад. — Борзда! Ямелька, ты чаго там абапёрся аб стрэльбы, адпачываеш? Марш да калёс, пад саломай бутля з газай. Нясі хутка!
Студэнт здрыгануўся, і, працягваючы нешта мармытаць сабе пад нос, пазбіраў дровы і панёс да цела Кацярыны.
— Абкладайце ногі, рукі, саму! Яшчэ дроў!
Ямелька каля складзеных у піраміду стрэльбаў не зрушыўся з месца.
— Няправільна гэта, рабят... — сам сабе прагаварыў ён ціха. — Няправільна...
У наступнае імгненне ён ускінуў сваю вінтоўку, хутка злажыўся і стрэліў.
Прабітая навылёт камісарава галава рэзка тузанулася далёка ўбок, цягнучы за сабой усё ягонае цела.
Емяльян па-вайсковаму дакладна клацнуў затворам, гэтаксама каротка злажыўся другі раз, стрэліў, і камандзір, рука якога пацягнулася да нагана, паваліўся на зямлю.
Трэцяя куля дасталася Дрону, які ў тупым здзіўленні паспеў павярнуць галаву ў бок Емяльяна і нават разявіў рот, каб нешта сказаць.
Кіраў звярыны інстынкт кінуў яго ўбок. За ім адскочылі ад раскрыжаванай на зямлі дзяўчыны два ягоныя сябрукі.
Адзін за адным, праз долі секунды, якія спатрэбіліся салдату з трохгадовым досведам вайны для перанабівання вінтоўкі, прагучалі яшчэ тры стрэлы.
І толькі потым Міцяй, адзіны жывы ля цела Кацярыны, вырачыўшы ў жаху вочы, закрычаў-заенчыў:
— Ты што, ты што!!! Ямелечка, пакладзі, пакладзі вінтоўку... Не страляй! Не страляй, брат! — лямантаваў ён, адыходзячы ад скіраванай на яго рулі, а ягоныя нагавіцы сталі брудна цямнець ніжэй паса.
Куля пацэліла яму ў твар.
Емяльян завучана зірнуў на затвор вінтоўкі, уставіў новы магазін, закінуў вінтоўку за плячо, агледзеўся вакол і павярнуўся да застыглага ў нямой ашалеласці Студэнта.
— Хадзем, Студэнт. Тут без нас... вось, манашкі самыя... управяцца.
— Як жа... Як жа далей... — не зводзячы вачэй з трупаў нядаўных сваіх таварышаў, пытаўся, як у непрытомнасці, Студэнт. — Што будзе?
— Нічога не будзе. Жыць будзем, — спакойна адказаў Емяльян. — Мы нікому пра гэта не раскажам.
ЧАСТКА 8
1
Спраў было шмат — і дробязных, і вялікіх, але для Алеся Лобача іншага не заставалася: напісаў заяву, пакуль што на тры дні. Паехаў да былой матчынай сяброўкі, Алены Адамаўны (яна была на пенсіі) — адзінай жанчыны, якой ён змог адкрыцца, расказаць праўду пра тое, што адбылося і адбываецца з сястрой. Сталая жанчына не стала выпытваць розных дробязяў, адразу дала тэлефон. Жанчына, па голасе прыкладна ягонага веку, псіхатэрапеўт, выслухала Алеся не перабіваючы. Сказала, каб чакаў па трэцяй гадзіне дня, уперад асцярожна пагаварыў з Надзеяй.
Нічога не выйшла.
Калі Лобач сказаў сястры, што да яго — не да яе, а да яго прыйдзе жанчына, завочніца, бо ёй трэба паздаваць “хвасты”, Надзея са страхам зірнула на яго, загаварыла ўзбуджана:
— Гэта ніякая не завочніца. Яны сочаць за мной. Не кажы, што я ў цябе...
Унутры ў Алеся ўсё сціснулася ад болю і бездапаможнасці, калі ён назіраў, як Надзея спешна нясе з вітальні ў пакой свой абутак, верхнюю вопратку, як забірае з лазенкі шчотку для зубоў, шампуні...
Прыйшла псіхатэрапеўт, высокая, маладжавая жанчына. Гаварылі ціха на кухні. Надзея зачынілася ў сваім пакоі. Двойчы Алесь падыходзіў да яе дзвярэй, асцярожна стукаў, прасіў выйсці. І потым сарваўся, нешта вымкнулася ў ім, стрэмкай у мазгох завіравала думка пра тое, што сястра прыдурваецца, што гаварыць з ёю трэба жорстка, катэгарычна, патрабаваць — і тады яна кіне сваю гульню ў шпіёнаў, адумаецца, да яе дойдзе ірэальнасць таго, што яна сабе напрыдумляла.