І вось гэтая бабулька стала тым маленькім парожкам, на якім так нечакана спатыкнуліся сённяшнія падзеі. Яна, бабулька, сапраўды ўратавала Лобача ад невядомага страшнага. І цяпер у Алесевых вачох стаялі яе рукі, якія лашчылі, загладжвалі і без таго гладкую паверхню арэхавага дручка...
2
Уладзімір Жабрун стаяў ля пад'езда, на самым прыпёку, але трываў, не адыходзіўся ўбок. Словы выкладніка “сустрэну” ён перш успрыняў як тое, што Лобач будзе чакаць яго менавіта ўнізе, вось тут, але праз колькі хвілін чакання Уладзімір пачаў сумнявацца ў сваім перакананні. “А што там такога, калі я зайду ў кватэру? Нічога ж страшнага, што, выкладнікі — нейкія такія асаблівыя людзі, што да іх студэнтам нельга заходзіць у дом?” Мінула дзесяць, пятнаццаць хвілін, і Уладзімір наважыўся — зайшоў у пад'езд і стаў уздымацца прыступкамі. У ліфт не пайшоў толькі таму, каб пацягнуць час. Раптам з’явілася невытлумачальная трывога. Мо яе наганяла сама лесвіца, вузкая, стромая, і ад таго змрочная, ну, чыста пустэльня. Уладзімір спыніўся перад кватэрай з патрэбным нумарам, глыбока ўздыхнуў і выдыхнуў, націснуў на кнопку званка.
“Не заб'е ж, мабыць”, — супакоіў сябе.
Ён пачуў, як нягучна, напеўна адгукнуўся званок у кватэры і стаў чакаць, крадком зіркаючы на пукатае вочка ў дзвярах. За колькі секунд гэтае вочка пацямнела — Уладзімір адзначыў, што яго разглядаюць, адвёў вочы ўбок, стаў нязмушана. Куточкам вока бачыў, што цень на вочку не знікае, не чуваць было і кляпання замка. І здзівіўся, што ў ім такога, каб гэтулькі часу яго разглядаць? Пагляд адтуль, з таго боку дзвярэй, стаў амаль адчувальным, секунды ішлі, а дзверы не адчыняліся, Уладзіміра разглядалі, вывучалі. Уладзімір стаў адчуваць тую самую трывогу, якую нарадзіла пустая і гулкая лесвіца ў пад'ездзе, яшчэ мацней.
Асвятленне вочка не мянялася, і Уладзімір падумаў, што тое нібыта пацямненне вочка, якое ён звязаў з разглядваннем сябе гаспадаром кватэры, было простай гульнёй ценяў. Можа, гаспадар не пачуў званка, трэба, мабыць, перазваніць. Уладзімір павагаўся крыху, потым нясмела ўзняў руку.
Тады пачулася прыціхлае, запаволенае паварочванне зашчапкі.
Дзверы асцярожна прыадчынілся, і Уладзімір пабачыў перад сабой твар хворай жанчыны.
Тое, што яна хворая, хворая цяжка, ён не зразумеў, не пабачыў, а адчуў — ад жанчыны проста біла такая хваля болю і трывогі, што Уладзіміра амаль фізічна ўдарыла, ды так моцна, што выціснула ўсё паветра. Ён уздыхнуў, глыбока, з непрыемным для сябе ўсхліпам, ліхаманкава шукаючы адказу на пытанні: выкладнікава каханка адчыніла дзверы (ён ведаў, што Лобач не жанаты)? Ці ён памыліўся нумарам кватэры, дома, і гэта наагул не тая вуліца? Але ўтрымаўся на месцы, можа якраз дзеля хвалі, што неслася ад жанчыны, у якой для Уладзіміра чуўся крык аб дапамозе.
— Выбачайце, мне трэба... тут жыве Алесь Паўлавіч Лобач?
Жанчына гадоў сарака была ў халаце, крыссё якога было схопленае вузкім пасам нядбайна, так, што кідалася ў вочы глыбокая лагчынка між грудзей, якая бянтэжыла Уладзіміра сваёй непатрэбнай тут эратычнасцю і нібыта ўшчувала яго ў тым, што ён умяшаўся, перапыніў, можа, нейкі інтымны момант у жыцці людзей.
— Выбачайце, я, здаецца, не ў час, — прамямліў Уладзімір, памкнуўся было развярнуцца ісці, як раптам жанчына, глядзеўшы на яго ўвесь час пакутліва-дапытлівым паглядам, раздумліва спытала:
— Чаму я вам адчыніла дзверы?
Пытанне было такім недарэчным, нечаканым, што Уладзімір адказаў тое, што адчуваў з першага моманту перад жанчынай:
— Бо... вы хворая.
Сказаў і сам спужаўся сваіх слоў, але твар жанчыны нібыта паспакайнеў, з насцярожана-хваравітага стаў разгублена-зацікаўленым. Яна ўважна глядзела на Жабруна і потым задала другое пытанне, такое ж нелагічнае:
— А чаму я вам веру?
Уладзімір, разгублены, і цяпер не стаў шукаць адказу, дазволіў сарвацца з вуснаў тым словам, якія з'явіліся:
— Бо я вам не зычу злога...
— Заходзьце...
Дзверы расчыніліся шырэй, жанчына ступіла ўглыб вітальні, запрашаючы, а Уладзімір затаптаўся на месцы: на яго абрынуліся сумненні ў тым, што менавіта гэтая кватэра яму патрэбная: ён прыйшоў да выкладніка, а яго сустракае відавочна хворая жанчына. І тут зашмаргацелі дзверы ліфта. Выйшаў Алесь Лобач.