Агняная жанчына зноў была ў цэнтры свастыкі. Адзіным не вельмі яркім агняным языком яна стала адрывацца ад вогнішча, уздымацца ўгору, згасаючы, раставала ў паветры. І знікла...
— Паспелі, — з палёгкай выдыхнуў стары Уладзя, нагой стаў падграбаць гарачыя галавешкі з бакоў у цэнтр.
Уладзімір нібы ведаў, што так трэба, каб ніхто не бачыў, як гарэла полымя, і заспяшаўся рабіць тое ж са свайго боку.
Баба Марута пайшла да Ганнінага цела, Уладзімір правёў яе вачыма і перш каротка ўздрыгнуў, але адразу нібыта ўспомніў, што так і мае быць: Ганна ляжала ў звычайнай, калі можна так сказаць, паставе гвалтоўна забітага чалавека: скурчыўшыся, падціснуўшы пад сябе ногі...
Стары збёр зямлю, з якой выціскаў Ганніну кроў, занёс на месца, разраўняў. Марута пабрала рэшткі сваёй сарочкі, кінула ў агонь.
— Давай яшчэ сушняку, таўсцейшага, — спакойна, як пра самае звычайнае загаварыў стары. — Трэба тут ноч перачакаць, бо міліцыя не любіць, калі трупы чапаюць. А сюды дзікі прыходзяць часцяком... Мабільнік у цябе з сабой? Выклікай міліцыю... скажы, знайшлі два трупы.
— Чаму два? — няўцямна запытаўся Уладзімір.
— Дык вунь жа, — стары кіўнуў убок да высокай яліны за колькі крокаў ад іх.
Цяпер Уладзімір заўважыў там нешта цямнейшае за грунт. Яны падышлі разам. На зямлі, раскінуўшы рукі, ляжаў мужчына. Ягоная галава была разбітая зверху. У святле галавешкі на чорнай траве бялелі мазгі, здавалася, варушыліся, кроў запяклася на шыі. У адкінутай далёка ўбок руцэ ляжаў пісталет.
— Застрэліўся...
— Прыстрэлілі, — паправіў стары. — Гэты ачомак — не іхны чалавек.
— А яны — хто? — асцярожна спытаў Уладзімір.
— Яны — з цемры, — каротка адказаў Уладзя.
Нешта ў выяве застрэленага падалося Уладзіміру знаёмым. Ён дастаў запальнічку, запаліў. Скуласты хударлявы твар, тонкі выразны нос, звернуты набок. Ёкнула ўсярэдзіне ад здагадкі, Уладзімір прысеў, перасільваючы гідлівасць і страх дакранання да мёртвага цела, прыўзняў правую руку трупа. Сярэдні палец быў без першай фалангі з намаляваным пазногцем.
— Гэты... сачыў за мною даўно... ад пачатку, — хрыпла патлумачыў свае дзеянні Уладзю — памяць выхапіла з далечы другую яго сустрэчу з Ірынай, п’янаватага дзецюка з просьбай пачаставаць цыгарэтай. Сачылі... За ім, за Ірынай...
Неба над верхавінамі дрэў у баку вёскі стала ад-свечваць барвовым.
— Хату падпалілі, — зірнуўшы сабе за спіну, спакойна, нават з адценнем радасці, сказаў Уладзя і адразу ж патлумачыў: — Значыцца, крыж не знайшлі. Інакш бы не палілі...
— Навошта ім крыж? — пацікавіўся Уладзімір.
Розумам ён адчуваў, што павінны задаваць і задаваць пытанні, розныя, дзясяткі, сотні. І пытацца перш не пра тое, навошта некаму крыж, і што гэта за крыж, чаму ён быў у Ганны, якую каштоўнасць ён мае, што гэта за людзі — з цемры. Але ён запытаўся тое, што запытаўся, і яго свядомасць не абурылася, наадварот: Уладзімір адчуваў сябе так, нібыта ён быў у аўдыторыі найвыдатнейшага з прафесараў, слухаў лекцыю і, галоўнае, ведаў дакладна: пра што б ні казаў прафесар, здзіўляцца не трэба, бо ён усё патлумачыць, на ўсе пытанні адкажа, важна — не перабіваць, слухаць... Проста слухаць і ўспрымаць кожнае слова, як праўду апошняй інстанцыі, як новыя веды. Хіба не бывае такога?
І цяпер Уладзімір не спяшаўся нічога пытаць — той дотык агнянага слупа напоўніў розум прачуваннем адказаў на ўсе пытанні, толькі патрываць варта. І нават калі нешта застанецца незразумелым, значыцца, яму, Уладзіміру, пакуль што не час тое ведаць. Але пра крыж, яго важнасць для тых, з цемры, Уладзімір запытаўся — ён адчуваў, што яму дазволена тое ведаць.
— З пяці крыжоў, калі іх пераплавіць, выходзіць адзін нож, — спакойна пачаў тлумачыць Уладзя. — Адным нажом можна забіць, калі выканаць усе ўмовы, адну ахоўніцу ці аднаго ваўкалака. І яны не будуць мець паслядоўнікаў. Калі мы ў час не прыйдзем...
Нешта пстрыкнула ў галаве — Уладзімір цяпер ведаў, што яны прыйшлі ў час, хоць Ганну забілі з выкананнем усіх умоў.
— А без крыжа? — спытаў ён.
— Без крыжа... — Уладзя з сумам узіраўся ў цёмны лес, вершаліны дрэў на барвовым небе за ягонай спінай калыхаліся, хоць ніякага ветру не было, то ўздымаліся, то ападалі. — Мы цябе даўно чакалі. Бо ты абраны, ты можаш. Неўзабаве Кветцы цвісці. Але без ахоўніцы няма крыжа, без крыжа не адчыніцца камень, без каменя не будзе заступніка...
Уладзімір праглынуў шурпаты камяк у горле.
— Крыж... трэба знайсці?
— Яго выпадковы чалавек не знойдзе, — адказаў Уладзя. — Яны могуць знайсці... ты... Іначай... Крыж сам знойдзе гаспадыню, новую ахоўніцу. Міне час — і знойдзе. Год, дзесяць...