Тое, што Ганна, маладая і разумная жанчына, была ў складзе нейкай малавядомай секты, брала ўдзел у невядомых рытуалах, для Лобача цяпер было відавочным. Як відавочным было і тое, што Ганна была адданай верніцай невядомай секты. І гэтая відавочнасць нараджала пякучую прыкрасць: няхай той самы Ўладзя, стары чалавек, надае неверагоднае значэнне амаль струхлелым тканым ручнікам, няхай ён — служка невядомага, старажытнага культу, але ж Ганна... Яна — сектантка? Яна — фанатычка, калі загінула праз нейкую культаваю рэч?
Так, тое трэба было прыняць як праўдзівы факт.
Цяпер сваім халодным розумам Лобач мусіў канстатаваць, што смерць Ганны ў нейкае меры добра для яго. Бо што, што было б далей? Зразумела, што іх стасункі пасля той ночы мелі б працяг. Можа быць, што той працяг быў бы найдаўжэйшым з таго, што было ў Лобача з жанчынамі. І вось тады Лобач некалі мусіў бы даведацца праўду: яго абраная жанчына — фанатычная служка незразумелага дзікунскага культу. Што было б далей, нават і цяпер не хацелася думаць.
Лобач адчыніў Уладзіміру Жабруну і на імгненне знерухомеў: знаёмы хлопцаў твар выглядаў нашмат старэйшым, ці што. Уваччу ва Уладзіміра застыла туга.
“Перажывае Ганніну смерць, — паспрабаваў адгадаць Лобач. — Але ж яна яму ніхто... І чаму ён так упарта шукаў той медальён? Ці знайшоў?”
Пра медальён ён і спытаўся пасля прывітання.
— Так... Я знайшоў крыж, — нехаця адказаў Уладзімір.
— Чым жа ён так важны? — пацікавіўся далей Лобач, стрымваючы ў сабе іронію.
— Важны... Надзвычай важны. Здагадваецеся, як ён выглядае? — сваім парадкам спытаўся Уладзімір.
— Не, не здагадваюся, — шчыра прызнаўся Лобач. — Хадземце на кухню, пачастую кавай ці гарбатай, чаго жадаеце. А вы не прывезлі яго паказаць? Ці аддалі каму?
У асветленай сонцам кухні Уладзіміраў твар падаўся Лобачу яшчэ старэйшым. Ён заўважыў складкі на ілбе, якіх, здаецца, раней не было, вочы нібыта запалі глыбей.
З хвіліну, пакуль Лобач ставіў чайнік, Уладзімір маўчаў. Потым адказаў:
— Крыж нельга проста так вазіць па горадзе... дый не кожны яго возьме ў рукі. Ён зроблены з металу, мабыць, з жалеза. У коле — свастыка-калаўрот. Але не просты калаўрот, такі... Памятаеце ж мабыць, ёсць у сеціве калаўроты кветкі папараці? Некалькі заломаў аднаго промня. Вось такі. На пачатку ён быў захаваны ў гліну. І ўдаваў на просты чатырохканцовы крыж у крузе. Не ведаю, навошта так рабілася...
— Гэта проста патлумачыць: чатырохканцовы мог быць простым хрысціянскім крыжам, а вось за калаўрот на грудзях тагачасная царква не пахваліла б, — прапанаваў сваё тлумачэнне Лобач, падышоў да акна і адчыніў яго шырэй, зняў з падаконня попельніцу і сунуў яе па стале: — Курыце, калі хочаце. Я іншы раз дазваляю тут сабе такое задавальненне.
— Дзякуй... Не, не буду. Я меней курыць стаў, цяпер хіба што па звычцы. Наконт крыжа... Можа, і так, — абыякава згадзіўся Уладзімір. — Крыж за шмат гадоў амаль ачысціўся ад гліны. Ён вельмі старадаўны.
— І навошта вы яго шукалі? Проста як памяць? Ці ён мае сваё асаблівае значэнне? — не ўтрымаўся ад роспытаў Лобач.
— А вы... змаглі разгадаць той узор на ручніках? — замест адказу запытаўся Уладзімір.
— Не, пакуль што не змог, — трохі разгубіўся Лобач — ён жа ад дня Ганнінай смерці нават не ўспамінаў пра тыя знакі. — Але... мне сказалі, што там — малітва.
— Толькі частка малітвы... — ціха паправіў Уладзімір.
Ццяпер ён наагул быў нейкі зусім іншы. Лобач адчуваў, што Уладзімір ведае больш за яго, і нават не проста больш — ён стаў нашмат мудрэйшым за яго, Лобача. І гэтае адчуванне было такое моцнае, што бянтэжыла, змушала гаварыць з ноткамі сарказму і іроніі, каб захаваць гонар у сваіх вачох.
— Якой малітвы? — усміхнуўся ён. — Калі прачытаеце мне яе на памяць, дык не трэба будзе і разгадваць.
— Не ведаю слоў, — без шкадавання адказаў Уладзімір. — Гэта малітва каяты. На Уладзявым ручніку — толькі частка яе.
— Малітва каяты? — здзіўлена выгукнуў Лобач. — А перад кім і за што каяцца?
Засвістаў чайнік, Лобач узняўся, наліў кіпеню ў кубкі.
Уладзімір насыпаў сабе кавы, паклаў цукру, павольна вадзіў лыжачкай у ржавай вадкасці.
— Крыж... адчыняе камень, — нібыта не пачуў пытання пра малітву Уладзімір. — І мая гаспадыня, бабуля, казала праўду: кветка папараці — смерць для Цемры і яе сілаў. Таму яны імкнуцца задушыць Кветку, не даць ёй цвісці.
— Стойце, стойце, — папляскаў жартаўліва па стале Лобач. — А можна мне расказаць па парадку? Які камень? Як гэта — адчыняе? І што, папараць сапраўды цвіце? І што за каянне?