Генадзя перапаўнялі пачуцці. З аднаго боку ён адчуваў сорам за сябе: яму не ставала ведаў, і гэта ён сам паказаў. Дзіўна, раней ён ніколі надта не хваляваўся з таго, што нечага не ведае. Веды ніколі не былі галоўным для яго, самамэтай. Галоўнай была дасціпнасць, якая складалася з умення скарыстаць адзін-другі факт так, каб у суразмоўцы склалася ўражанне не так пра большую Генадзяву эрудыцыю, як пра сваю асабістую недасведчанасць.
З іншага боку, перад Генадзем разгортвалася такая вабная перспектыва. Усё адбылося лавінаю: просьба напісаць артыкул, потым намёк на ягоны талісман, цяпер той невядомы кажа пра сябе “мы”. Узнікла цвёрдае перакананне, што Генадзя нібы запрашаюць у невядомае яму кола. Яго знайшлі, яго праверылі, не, яшчэ не праверылі, праверка яшчэ ідзе — вунь жа, трэба пачытаць літаратуру... І кола зусім не жартоўнае — такія грошы атрымаў Генадзь за адзін невялікі артыкул. Праўда, запрашэнне не вельмі і ветлае: “мы маем намер працягнуць з Вамі работу”. Маглі б запытаць, ці жадае сам Генадзь “працягваць”. Але... Не трэба псіхаваць праз такую дробязь. Цалкам мажліва, што ў іх такіх кандыдатур, як Генадзь, — што ў дзеркачы вецця. Можа, і не адзін Генадзь мае такі амулет...
Трэба ехаць у бібліятэку...
Людміла ціха пастукала ў дзверы.
— Генік, ты будзеш што есці, ці толькі каву прынесці?
Генадзь паглядзеў на дзяўчыну.
Свежы круглявы тварык у пасмачках каштанавых валасоў. Лёгкі квяцісты халат, пад якім адгадваюцца лініі яе вабнага цела. Яна ўся — пяшчота і ўвага... Як добра складаецца! Бабуля, кім жа ты была?!
— Стаў на стол, зараз іду, — мякка загадаў Генадзь.
Яны елі разам.
— Заўтра ў нас роспіс, — асцярожна заўважыла Людміла, калі Генадзь адклаў відэлец убок і пацягнуўся па кубак з гарбатай. — А дванаццатай гадзіне.
Напамін пра роспіс выклікаў раздражненне: гэта была справа, якую Генадзь мусіў зрабіць. Было непрыемна рабіць нешта таму, што ты павінен. Як і пісаць нікому не патрэбны дыплом.
— Калі ты не супраць, там будзе мая сяброўка... са сваім хлопцам. Можа, пасядзім потым у кавярні? — папыталася Людміла.
— У нас не вяселле, — хмыкнуў Генадзь, але кінуў позірк на Людмілу і дадаў спакайней: — Не хачу ніякіх лішніх турбот. У мяне... з’явілася справа. Як лічыш патрэбным напаіць сяброў — калі ласка. Можаш выдаткаваць з той сумы, якую павінная мне.
Па тварыку дзяўчыны прабег ледзь прыкметны цень, але яна змаўчала. Так, яна яшчэ была павінная Генадзю палову сумы, на якую дамовіліся ад пачатку. Першую частку яна аддала пасля таго, як занеслі заяву ў загс, і вось цяпер мусіла аддаць другую пасля рэгістрацыі шлюбу.
Людміла нічога не адказала, счакала, пакуль Генадзь устане з-за стала, стала прыбіраць посуд.
Генадзь ахнуў у думках, калі бібліятэкарка прынесла заказаныя кнігі: тоўстыя, яны пужалі сваёй строгай акадэмічнасцю, але адначасова Генадзь адчуў, што вось з гэтых кніг, якія ён будзе чытаць не таму, што гэта наагул трэба, а трэба менавіта яму, для яго асабістых мэтаў, пачынаецца новы, асаблівы і сапраўдны, так, менавіта сапраўдны перыяд ягонага жыцця. Ён стаў чытаць пазначаны артыкул з найтаўсцейшай кнігі адразу ж як сеў у аўтамабіль, не спяшаючыся ехаць дадому. Але ўжо на другой старонцы адчуў, што не разумее прачытанага: было занадта шмат невядомых слоў, якія нібыта і гучалі знаёма, але ў спалучэнні з іншымі мелі свой, асаблівы сэнс, які цяпер заставаўся для Генадзя быццам за паўпразрыстай заслонай. Генадзь усміхнуўся: іранічна сам з сябе, такога порсткага, і з удзячнасцю да таго невядомага мужчыны, бо ў прысланым лісце артыкулы былі пранумараваныя і стаяла прыпіска, што чытаць трэба менавіта ў такой паслядоўнасці.
Што ж, ён пачне з найпрасцейшага...
Да рэгістрацыі шлюбу ў ЗАГСе Генадзь пастараўся паставіцца як да візіту да стаматолага: ператрываць ды і ўсё. Гэта было непрыемна: пытанні, дакументы, роспісы. Яны, работнікі гэтай канторы, не разумеюць, што шлюб, не ўрачысты, без кветак і шампанскага — фіктыўны? Аддалі б дакументы і ўсё, не, трэба вытрымваць нейкі дурнаваты рытуал з прыдуркаватым словазлучэннем “ячэйка грамадства”.
Заўважыў, як хвалюецца Людміла. Здзівіўся: няўжо яна можа ўспрымаць усё неяк яшчэ, апрача як атрыманне жаданага штампа ў пашпарце?