У фае, апрача іх і Людміліных сяброў, якіх Генадзь і не ведаў добра, чакала свайго часу пажылая пара. Генадзь бачыў, як зацікаўлена старыя пазіраюць на іх, пра нешта перашэптваюцца. Людміла бянтэжылася, крыху пачырванеўшы, нервова паглядала на гадзіннік на сцяне з аляпаватымі анёльчыкамі.
І чамусьці папраўляла сваю сукенку на жываце.
Генадзя пачало раздражняць іхнае чаканне ў вясёленькім памяшканні ружова-блакітных адценняў, раздражняць яшчэ і таму, што дзея мусіла мець працяг: праз два месяцы трэба было зноў несці сюды заяву на скасаванне шлюбу, выслухоўваць, потым зноў прыходзіць...
Добра, што ўсё ўрэшце скончылася.
Генадзь забраў свой пашпарт, пакінуўшы пасведчанне аб шлюбе Людміле (ёй жа трэба здымаць з яго копіі і несці ў дэканат).
— Усё, мне няма часу. Цябе падвезці, ці вы збіраецеся гуляць?
— Збіраемся гуляць, — адказала Людміла, і ў яе голасе прагучалі нейкія чужыя, зусім не знаёмыя Генадзю ноткі ўпэўненасці і заспакоенасці. — Можа, ты перадумаеш? Мо хоць папалуднуем, ты ж галодны...
— Не, — Генадзь павярнуўся і, не развітваючыся са “сведкамі”, пайшоў да машыны.
Ён вяртаўся дамоў падрыхтаваны да доўгага дня з кніжкамі на канапе. Кнігі абяцалі даўнейшае задавальненне, з юнацтва, калі ён большую частку свайго часу бавіў менавіта за чытаннем. Фэнтэзі былі яго ўлюбёнымі. Пакуль маці не набыла кампутар...
Добра, што сёння дзень такі: непагодны, хмурны і халаднаваты.
Але ў кватэры яго чакала непрыемнасць: на полудзень Людміла нічога не згатавала. Наагул, лядоўня была фактычна пустая. Паглядзеў — адно чвэртка хлеба. Адразу ўсплыў у свядомасці ўпэўнены Людмілін голас. Звязалася адно з адным... Генадзь імкліва прайшоў у пакой, расчыніў шафу, дзе былі Людміліны рэчы. Усё ахайна вісела і ляжала на сваіх месцах. Вельмі ахайна. Паглядзеў праз акно на балкон — там нічога не сохла. Зазірнуў у лазенку. Нічога з жаночай бялізны, да якой прызвычаіўся, якую перад вачыма знаходзіў штодня. Ці не штодня? Ат, якая розніца... Нават яе халат не ляжыць на спінцы крэсла, а вісіць у шафе. Падрыхтавалася... Няўжо яна зараз пойдзе ад яго? Ну, так і ёсць... бач, штамп у пашпарце атрымала, то ўжо з пыхай... Ён хіба толькі прадаў ёй мажлівасць мець размеркаванне ў сталіцы? А колькі каштуе тое, што ён зрабіў з яе, нягеглай хурлядзі, сапраўдную жанчыну? Яна ж расквітнела з ім, Генадзем! Ён жа даў ёй разуменне сапраўднага жаночага шчасця, яна б патрапіла ў які калгас, усё жыццё праляжала б пад падпітым трактарыстам у рабоча-сялянскай паставе, ад яе самой тхнула б саляркай і потам! Яна ж чалавекам сябе тут адчула! Фрызура з’явілася, бровы тыя саламяныя павышчыквала ды зрабіла нармальнымі. Вейкі пачала маляваць. Адзелася ўрэшце. Ён, Генадзь даў ёй такую мажлівасць, ды не проста даў, а падштурхнуў, прымусіў, можна сказаць. Даў ёй тую найгалоўнейшую выснову, што прыгожай і прывабнай стаць можна і трэба! І цяпер яна надумалася збегчы... Нават на полудзень нічога не згатавала. Яна гэтулькі часу пражыла ў ягонай кватэры, а ён жа капейкі з яе не ўзяў! Нават харчаваліся за агульныя грошы, складваліся. Няўдзячная дрэнь. Проста сцерва.
Аднак жа апошняя думка супакоіла Генадзя. Ну што ж, гэта зусім не парушае таго месца жанчын у ягонай сістэме каардынат, куды ён іх паставіў раней. Адзінае... ён жа ставіў Людмілу і ў іншую сістэму — дачыненняў служэння і ўладарання, яна была адным з довадаў той сістэмы, і цяпер Людміліна здрада (але, здрада!) непрыемна казытала. Няўжо ён памыліўся ў жанчыне і не змог разгледзіць за яе вонкавай гатовасцю служыць і падпарадкавацца элементарную хітрасць прыстасавання, але змыліўся і ў галоўным: няма ніякага ўсталяванага прыродай закону падпарадкавання?
Ды неўзабаве вочы яго спыніліся на кнігах.
І Генадзь супакоіўся: усё нармалёва. Усё з цягам часу стане на месца. Ён жа адчувае такі закон. Няхай ён не ведае пра яго дасканала, але ён ёсць, і ёсць тыя, якія ім кіруюць... Так, менавіта так: ёсць людзі, якія вызначаюць: хто каму мусіць падпарадкавацца і служыць. У руках у якіх гэты закон.
Запусціў кампутар (чыста механічна, як прызвычаіўся рабіць з раніцы), згатаваў каву. Прысеў, каб паглядзець апошнія паведамленні. Можа, нехта яшчэ пракаментаваў ягоны артыкул? Пстрыкнуў зноў жа, паводле звычкі, па ўкладцы рэсурсу, на якім быў заўзятарам, і тут раптоўная думка прывяла да радаснага ўзбуджэння.
Хутка зайшоўшы ў адпаведны раздзел форума, пачаў новую тэму: “Душа просіць-3”.
“Ёсць 20 даляраў, якія душа катэгарычна патрабуе ахвяраваць некаму. Зараз вельмі заняты, не магу сядзець пры маніторы. Таму крышку мяняю ўмову. 20 сапраўдных ВМЗ дастануцца таму, хто пераканае мяне сваёй просьбай, што трэба іх мець. Тэрмін — пяць гадзін. Хто папросіць мяне лепей за ўсіх? Пакідаем партманеты тут. Прыйду — перачытаю, адпраўлю грошы адразу ж. Папярэднія мае тэмы, каб былі пэўныя, што я не ганю, тут і тут”.