Збіраўся адыходзіць, калі Ганна прытрымала яго:
— Чакай, браце мой, чакай. Вячэрай пакарміць — тое абавязак, а не ўдзячнасць.
Хутка падышла да кніжнай шафы, не раздумваючы, дастала адну кнігу. Узяла асадку, напісала некалькі слоў.
— Вось, кніжка цікавая. Гэта постмадэрнізм. Ведаеш, што такое постмадэрнізм?
— Не надта, — прызнаўся Уладзімір.
— Ну... кніжка пра тое, што рэчы заўсёды выглядаюць рознымі з рознага гледзішча. І што многае з таго, што навідавоку, выяўляецца зусім іншым у існасці. Табе цікава будзе пачытаць. Не згубі! — сказала нечакана сур’ёзна, не папрасіла, а амаль загадала, і Уладзіміру падалося раптам, што яна дала яму, і ён цяпер трымае ў руках нешта надта важнае.
— Не згублю, — адказаў паважна. — Дзякуй за падарунак.
— Дабранач! — усміхнулася ўжо ласкава Ганна, быццам прабачалася за свой сур’ёзны загадны лад.
Уладзімір не вытрымаў — адышоўшы колькі крокаў ад Ганнінай хаты, прыпыніўся, прыкурыў, а потым запаліў маленькі ліхтарык на запальнічцы і прачытаў надпіс.
“Я давяраю табе”.
Уладзімір адчуў, як горла сціснулася ад пяшчоты.
5
Спаў Уладзімір на старэнькай, але мяккай канапе ў другой палове дома. Спаў моцна, спакойна, сапраўды адпачываў. Прачнуўся, калі пад хатай — пачуў праз сон — спынілася машына. А за хвіліну гучны голас Антося Зубеля грымеў у першай палове:
— Якое спіць? Сёмая раніцы! На тым свеце адпачываць будзе, там дакладна няма чаго рабіць. Студэнт! — Антось прасунуў галаву ў расчыненыя дзверы, пабачыў, што Уладзімір ляжыць з расплюшчанымі вачыма. — Студэнт, сумленне май, полудзень зараз, у мяне не зроблена нічога! Паехалі!
— Я яшчэ кавы не папіў, — з жартаўлівым выклікам адказаў Уладзімір, бо чамусьці падумаў, асабліва вось цяпер, раніцай, што гэтая бадзёрасць і Антосява шумлівасць тут, на надворку ў Уладзі, — нібы гульня якая.
— У мяне кавы пап'еш. Там гатункаў гэтулькі, што я ў іх блытаюся. Ну, але папі, горай, калі пахмяляцца цягне. Хутчэй давай! Не паспеем!
— У Бога дзён многа! — адказаў Уладзімір словамі старога Уладзі.
Чайнік на пліце стаяў цёплым — дзед прачнуўся, відавочна, даўно. Цяпер мыў рукі, мабыць, корпаўся ў градах. Уладзімір хутка выпіў паўкубка кавы, узяў сваю торбу з ноўтбукам.
— А нашто бярэш? — прыжмурыўся Антось.
— Дык ці мала што можа спатрэбіцца, — цепануў плячыма Уладзімір. — Можа, драйверы якія для жалеза ці для наладжвання. А ў мяне тут сеціва мабільнае, дый софтавых праграм шмат.
— О, я адгадаў, на разумнага патрапіў, — задаволена рагатнуў Антось. — Ну, паехалі...
Так і выйшла — у машыне ён адразу пасур’ёзнеў, стаў больш справавітым. Смяшлівыя ноткі ў гаворцы амаль зніклі.
— А адкуль ты сам? Чым папраўдзе займаешся?
— Можна сказаць, ніадкуль, — крыху счасаваўшы, адказаў Уладзімір. — Бацькоў няма, брат загінуў, дом згарэў. Жонкі не маю. Пакуль што ў горадзе, у мяне адпачынак, буду шукаць працу, цяпер здымаю пакой у бабулі. Вось такія справы.
— Зразумела, — адказаў Антось, быццам яму і праўда ўсё адразу стала зразумела і ясна ў Уладзіміравым жыцці. — То кінь парыцца: давай да мяне. Мне работнік не зашкодзіць. Ты ж вясковы, бачу, не грэблівы да працы. Я адзін застаўся, ды ты адзін — будзе нас двое.
— Хуткі вы, — усміхнуўся Уладзімір. — А раптам я злодзей, прайдзісвет які?
— Уладзя людзей як рэнтгенам прасвечвае, — усміхнуўся і Антось і дадаў сур’ёзна. — У яго нядобры чалавек ніколі спакойна спаць не будзе, калі гаспадар па гародзе ходзіць. А я хуткі, гэта праўда. А чаго раздумваць? Рабі — потым шкадуй, а то не зрабіў, а шкадуеш. Дарэчы, кажы мне “ты”, я для сябе перастаў гады лічыць. Вунь, бачыш, бярозкі на ўзгорку наперадзе? Во, там бацькоўскі хутар. Цяпер — мой дом. Бацьку ой прымушалі на сядзібу ссяляцца. Я ў школу хадзіў, а заданні ўдома пры газавай лямпе рабіў — не вялі нам электрычнасці. То як адвучыўся, нейкае варушэнне ў балоце дзяржаўным пайшло, дык можна стала за грошы правесці. Бацька і правёў...
Дарога збочвала направа, да вялікай вёскі, таго самага аграгарадка, дзе спыняўся аўтобус, якім Уладзімір ехаў. А між дзыбатага ячменю, ад павароткі ўлева, бегла грунтоўка з дзвюма каляінамі і ўздымалася ўгору. Антось павярнуў налева. З узгорка дарога імкліва рынула ўніз, паказалася невялікая рачулка. Масток быў драўляны, нядаўна зроблены.
— Во праз рачулку і ацалеў наш хутар, — расказваў Антось. — Тут ніколі добрага мастка не было, толькі возам з канём праехаць. А зямлі няшмат, гектараў трыццаць якіх, то калгасу гэтыя гектары да лямпачкі былі. Мост я сам рабіў, ну, плаціў сам, сваімі грашыма. Каб трактару праехаць, машыне. Але спачатку зямлю выпрасіў. Во, ад мастка — мае палеткі...