- Хомка ў многіх завуць. Другое імя прыдумайце, - параіў тата.
- Гаўрык, Гаўрычак, - пазваў Толя і засунуў руку ў слоік.
Хамяк крутнуўся, выварочваючы ўгору галаву, выставіў для абароны зубы: «Ш-ш-ш-ш-ш».
Толя спуджана выхапіў руку.
- Гаўрык, Гаўрык, гэта ж я - ты не пазнаў? Але Гаўрык нікога не хацеў пазнаваць. Палез праз дзірку ў шкарпэтку.
Мама расказвае страхі
І тут прыйшла з работы мама.
- Міхась, не забаўляйся, як малы! Схадзі лепш у краму, малака, хлеба купі. Во, яшчэ цэлы спіс... А для торта я сама ўсё купіла.
- Калі ж пацешны вельмі... - Тата пайшоў да вешалкі з адзеннем.
- Мама! У майго хамячка лапкі ружовенькія! Бярэ пальчыкамі ўсё, як чалавек! Гаўрык! Гаўрычак! Пакажыся маме! - Толя пастукаў кіпцем па сценцы слоіка, але хамяк не хацеў паказвацца.
- Падумаеш, - пакрыўдзіўся Коля. - У мяне рыбкі будуць лепшыя за твайго хамяка... - І пайшоў з кухні ў пакой.
- Я чакала, што так будзе. Яны яшчэ паб'юцца з-за гэтага хамяка, - папракнула мама тату. - Яны і ўрокаў не захочуць рабіць - каля хамяка будуць сядзець, каля акварыума. Хай толькі будзеце кепска вучыцца! Хай!.. Я тады вам...
Толя і Коля расхваляваліся. Хутка ўжо ў школу, ой, хутка!
Кінуліся да сваіх ранцаў з кнігамі, сшыткамі, каляровымі алоўкамі. Даўно ўжо, больш за месяц, стаялі ранцы ў куточку. І буквар, і чытанку Толя і Коля перагледзелі ў першы ж дзень, а што-нішто і прачыталі. Абодва ўмелі чытаць. Нават цэлы год самі хадзілі ў дзіцячую бібліятэку.
- Ой, не трэба было іх вучыць чытаць! - забедавала мама, грукаючы посудам. - Ім нецікава будзе на ўроку, круціцца будуць.
- Як гэта - не трэба? - сказаў тата ад парога. - Цяпер настаўнікі патрабуюць, каб дзеці ўмелі чытаць да школы. Каго ў садзіку вучаць, каго дома, каго ў падрыхтоўчай групе.
Толя і Коля былі згодны з татам.
Як гэта - не ўмець чытаць? Зараз яны і жыць не могуць без чытання. Проста дзіва, як дасюль жылі. А за год - выгадалі цэлы год! - яны столькі кніг прачыталі, столькі ўсяго даведаліся!
Зноў пабеглі на кухню. Як там хамячок?
Слоік стаяў ужо не на стале, а на падлозе каля буфета-шафачкі. Мама зняла. Толя адразу лёг на бок, Коля стаў на калені - не відаць Гаўрыка! Толькі ледзь прыкметна варушыцца шкарпэтка, яго схованка. Не відаць і ваты - зацягнуў хамяк у шкарпэтку.
- Не коўзайцеся па падлозе! А то самі будзеце мыць адзенне, - пагразіла мама.
Толя засунуў руку ў слоік, расхіліў гняздзечка. Усе прыпасы ляжалі ў шкарпэтцы, а хамяк штосьці трымаў каля рота і хуценька, спяшаючыся, жаваў. Не ўцерпеў Толя, дастаў Гаўрыка, паднёс да рота. Мо зноў хацеў пахукаць на яго, а мо і пацалаваць у мордачку.
- Ой, не паднось! Каб больш гэтага не было! - закрычала перапалохана мама. - Я чула на рабоце, адна цётка расказвала, у іх доме гэта нарабілася... Дзяўчынка во так хукала на хамяка, разявіла рот... А ён шмыг у рот! І палез у глотку! Пакуль выклікалі «хуткую дапамогу», пакуль завезлі на аперацыю - увесь страўнік падраў кіпцюрамі. Ледзьве адратавалі!
Толева рука задрыжала, ён хуценька пусціў Гаўрыка ў слоік. У жываце ў яго пахаладзела, нават балець пачало, нібы ў яго таксама залез хамяк, пачаў драць там кіпцюрамі. Толя ўжо і любіў і не любіў Гаўрыка.
- Мама, добра, што я захацеў не хамяка, а рыбак! - сказаў Коля.
- Ідзіце мыць рукі. І каб сёння больш не браліся за хамяка!
Рукі памылі ахвотна. Цёплаю вадою, з мылам. Праўда, паштурхаліся трохі каля ўмывальніка, папырскалі адзін на аднаго і на сцены.
- Мы хочам мясіць торт! - прыбеглі на кухню, бо на кухні ўжо нечым смачна пахла.
- Ой, работнікі з вас... Я сама ўжо замясіла, зараз раскачаю, буду пячы каржы. Паглядзіце ў шафачцы якога павідла ці варэння. Вашага любімага...
- Яблычнага! - закрычаў Толя.
- Не, вішнёвага! - запярэчыў Коля, штурхануў Толю ад шафачкі.
- Цішэй, не паразбівайце слоікаў! І асцярожна, яны цяжкія! - папярэдзіла мама.
- А я люблю клубнічнае! - зайшоў якраз тата. - Што ж рабіць? Трэба пячы тры тарты!
- Хо-хо-хо! - засмяяліся, зарадаваліся дзеці.
- Яшчэ што выдумайце! - сказала мама.
- А колькі каржоў будзе? Тры?
- Тры, - сказала мама.
- Ну - во: на ніжні намажаш вішнёвага, на сярэдні - яблычнага, на верхні - клубнічнага, - параіў тата.
- Ага, - нібы згадзілася з ім мама. - А можна яшчэ перцу дабавіць, гарчыцы, таматнай пасты... Во будзе смак!
- А што? З'ямо! - сказаў тата і не ўсміхнуўся.
Толя і Коля паглядзелі адзін на аднаго, потым на тату і маму. Жартуюць?
І дурасліва засмяяліся.
Падслуханая размова