З-за маёй спіны ў шар паляцела сухая галінка, але прабіла агонь наскрозь, і мы пачулі, як яна з шоргатам ударылася ў цэментную пліту.
Я здымаў. Па спіне ў мяне міжволі беглі мурашкі.
“Глядзіце!”
Агнявы шар паціху паплыў уверх, разбухаючы ў памерах, але яго не пускала ў вышыню даўгая, у некалькі метраў, белая гнуткая і даволі таўстая пупавіна. Раптам яна адарвалася ля самой асновы і, звіваючыся ў кольцы, паплыла за шарам. Ад таго пасыпаліся ў бакі іскры, і ён паступова пачаў сплываць на поўдзень, паволі павялічваючы, як я адзначыў, хуткасць.
Неўзабаве здань знікла. Я выключыў камеру і, пасвяціўшы ліхтарыкам на магільную пліту, падышоў бліжэй, нахіліўся і прачытаў услых: “Тэафіл Слімак. 1996 — 2050”.
“Вышэйшы пілатаж, — па-ранейшаму шэптам выдыхнуў
Андруш. — Мы знялі прывід?” “Гэта не прывід”, — сказаў я.
“Тады — што?” “Мяркую, вобраз, уяўленне”.
“Але ж мы бачылі яго ў выглядзе шара, маглі б нават запіхнуць у мех”.
“То-та і яно. Толькі хапаць гэта рукамі я б не раіў”.
Мы выбраліся за агароджу. Больш на могілках нам заставацца ўжо не было аніякага сэнсу. Я чакаў, што Андруш пачне даймаць мяне пытаннямі, але памыляўся, бо мой спадарожнік абачліва маўчаў. Тлумачыць жа яму ўсё, што я ведаў, было доўга, складана і не да месца. Да таго ж, я хацеў хутчэй дабрацца дадому, і мяне цікавілі там дзве рэчы: па-першае, што, напрыклад, будзе адбывацца на працягу гэтай ночы ў пакоях удавы Тэафіла Слімака, а па-другое, занатаваныя на флэшку меркаванні майго бацькі па вампіралогіі — як збору сістэмных доказаў аргумента аб Сімуляцыі.
На зваротным шляху Андруш зноў прапанаваў мне абмінуць звалку, але я не згадзіўся: не хаце-лася губляць час.
Там ужо ішло сапраўднае баляванне. Гарэлі вогнішчы, ля якіх сноўдалі цёмныя постаці. Ноч і фургон-самазвал з пратэрмінаванымі медыкаментамі, пэўна, толькі спрыялі інстынктам, што вырваліся на волю і якія так-сяк стрымліваліся святлом дня. З абодвух бакоў засмечанай дарогі, па якой мы ішлі ў напрамку да паселішча, чуліся чыесьці гартанныя галасы, крыкі і воклічы. Віск жанчын часам рэзаў вушы.
“Такое ў нашым, а цяпер і вашым Эдэме, раз на два тыдні, — патлумачыў мне Андруш, — яны збіраюцца тут ужо з раніцы, чакаюць, пакуль з’явіцца машына з “падагрэвам” і адцягваюцца, як могуць. Часам, як развіднее, агенты мясцовай службы бяспекі знаходзяць трупы, але гэта здара-ецца надзвычай рэдка”.
“Паспяваюць закопваць, ці хаваюць у смецце?”
“Не. Наколькі я ведаю, іх з’ядаюць. Тут шмат апусціўшыхся мігрантаў і іх дзяцей, якія ўспомнілі свае старыя звычаі.
Антрапафагія”.
“І наколькі многа тут мігрантаў?” — спытаў я.
“Як і па ўсёй Еўрабіі ці Чайнаросі. Пэўна, як і ва ўсім астатнім свеце, але я там не бываў. Пра-цаваць яны тут, у нас, не жадаюць і ў асноўным усё трымаецца на мясцовых белых аўтахтонах ды высланых сюды з мегаполісаў дэсідэнтах. Урэшце, і вас, як я разумею, не мінаваў той лёс. Так што — не здзіўляйцеся. Тут усё можа быць”.
“Я быў на вайне і бачыў горшыя рэчы”, — прыслухоўваючыся, машынальна адказаў я. Мне раптам выразна пачулася сабачае скавытанне. Я спыніўся.
Цемра згусцілася і здавалася шчыльна сатканым аксамітам.
Неба яшчэ з вечара засцілалі хмары і на ім цяпер не назіралася аніводнай зоркі. Смярдзючы дым з іскрамі ад спальваемага на вогнішчах смецця забіваў лёгкія. Мы рушылі далей. Адно з вогнішчаў гарэла ля самай дарогі. Там былі людзі. Раптам адтуль зноў данёсся сабачы віск. У ім чулася ўжо нейкая жаласная пакорлівасць лёсу.
“Не падыходзьце”, — папярэдзіў мяне Андруш, але я ўжо скіраваў у той бок.
На ўбітай у зямлю і сагнутай уверсе металічнай трубе двое мурынаў вешалі сабаку. Яшчэ адзін з даўгім нажом стаяў напагатове, пэўна, рыхтуючыся адразу зняць з яго скуру. Гэта, як я адзначыў, быў дэфармант. Побач завіхаліся некалькі зладзеяватых постацей, сярод якіх я заўважыў дзвюх напаўголых жанчын.
“Адпусці жывёліну!” — я схапіў за канец кабелю, а менавіта на ім вешалі сабаку — гэта, як я заўважыў, было яшчэ шчанё, і сарваў зашмаргу з трубы.
На кароткае, у некалькі секунд, імгненне мурыны знерухомелі — узважвалі сітуацыю і велічыню небяспекі, якую ўяўлялі ім я і Андруш за маёй спінай. Пэўна, яны спачатку вырашылі, быццам мы хочам завалодаць іх законнай здабычай, але хутка ўцямілі, што гэта не так і што мы якраз тыя самыя, варожыя ім з безлічы былых тысячагоддзяў, прадстаўнікі іншай расы, якія ў далёкім мінулым спрадвечна былі ім ворагамі і заўсёды адцяснялі іх на ўзбочыну жыцця, бо мелі больш развіты мозг і больш дасканалую рэакцыю на небяспеку, пакуль, урэшце, усё дзіўным чынам не перакулілася з непазбежнасцю лёсу, і цяпер настаў іх час. Ад інтуітыўнай свядомасці гэтага поклічу мінулага іх лютасць выбухнула неадкладна: дэфармант, які быў з нажом, кінуўся на мяне; падбадзёрваючы яго, жанчыны істэрычна закрычалі, вышчарыўшы гнілыя зубы, адна з іх выхапіла з вогнішча галавешку і саўганула ёй у мой бок, але ёй перашкаджалі дастаць мяне яе ж напарнікі, якія па гэтым своеасаблівым сігнале таксама кінуліся на мяне. Сабака з віскам упаў пад ногі, дэфармант паслізнуўся аб яго, і я ўдарыў яго пяткай нагі ў твар, адначасова выхапіўшы рэвальвер. Ззаду пачуўся перасцерагальны вокліч Андруша — я зразумеў, што напалі і на яго. Не марудзячы, я пачаў страляць. Пад ногі мне рухнула бліскучае ад поту чорнае цела, астатнія адразу кінуліся па баках, разбягаючыся у ратавальную цемру.