Выбрать главу

S. 14: Party (parfianie) — supierniki rymlan za ŭpłyŭ na Blizkim Uschodzie i ŭ Armieniji; mahutnaja dziaržava partaŭ znachodziłasia tady na terytoryi sučasnych Iraka dy Irana. Asklepijos — boh lekavannia ŭ hreckaj mifałohiji, syn Apałona i Karanidy (atojesamlivajecca z rymskim Eskułapam). Kipryda — epitet Afradyty (Vienus, Vieniera), jaki zviazany z mifam, što jana naradziłasia z marskoj pieny la bierahoŭ Kipra (Cypru). Bitynija (Vifinija) — vobłasć na paŭnočnym zachadzie Małoj Aziji, jakaja stała pravincyjaj Rymskaj impieryi z 74 h. pierad n. e. Hierakleja (Hieraklijon, Iraklijon) — horad i port u Bityniji (Hrecyja) na ŭzbiarežžy Čornaha mora. Kałchida — vobłasć na paŭdniova-ŭschodnim uzbiarežžy Čornaha mora na terytoryi sučasnaj Hruziji. Vałoches — majecca na ŭvazie Vałoches I, lider dziaržavy partaŭ (kala 57–76 hh. n. e.). Tyrydat — brat Vałochesa, uzviedzieny na armianski tron u 66 h. n. e. Tyhrynes — Tyhran IV — hałava Armianskaj dziaržavy ŭ 60–62 hh. Arułan — Juni Arułan Rustyn, filozaf-stojik, u 66 h. byŭ narodnym trybunam. Pyron (kala 360–270 h. pierad n.

e.) — hrecki filozaf, zasnavalnik škoły skieptykaŭ, jakija admaŭlali mahčymasć asensavannia sutnasci rečaŭ dy zaklikali ŭstrymlivacca ad vykazvannia mierkavanniaŭ, uvažajučy kožnaje z ich adnolkava dalokim ad isciny. Sysen — histaryčnasć hetaj asoby nie vyznačana. Arsinoe — dačka vaładara Mieseny Leŭkipa. Karanida — nimfa ŭ hreckaj mifałohiji.

S. 15: Epidaŭrus — kalabiarežny horad ŭ Arhalidzie (vobłasci na paŭnočnym uschodzie paŭvostrava Piełapanes), viadomy svajim chramam Asklepijosa. Porta Kapena, abo Kapenskaja brama, — paŭdniovy vyjezd z Rymu praz Apijevu darohu na Kapuju (hałoŭny horad pravincyi Kampańia, što ŭ 200 km ad Ryma). Inkubacyja — načavannie ŭ chramie dziela praročaha snu. Hipokaŭsteryj — pamiaškannie pad budynkam, dzie nahravałasia pavietra i cieraz sistemu trubaŭ abahravała dom.

Charytki — u hreckaj mifałohiji try dački Zeŭsa i Eŭrynomy (Ahłaja, Efrasina i Talija), bahini junactva, zhrabnasci j pryhažosci; atojesamlivajucca z rymskimi Hracyjami. Epilatary — niavolniki-masažysty, što zajmalisia likvidacyjaj vałossia na ciele. Tunika — chatniaja štodzionnaja doŭhaja nacielnaja kašula. Lizyp (Lizypas) — vydatny hrecki skulptar 2-j pałovy IV st. pierad n. e. Pałatyn — pałac na centralnym uzhorji Ryma, jaki ad času Aŭhusta zrabiŭsia cezarskaj rezidencyjaj. Hiera — viarchoŭnaja alimpijskaja bahinia, jakaja atojesamlivajecca z rymskaj Juno (Junonaj), siastra j sužonka Zeŭsa (Joviša, Jupitera). Ahrypa Mark Vipsanij (62–12 hh. pierad n. e) — bujny vajavoda, ziać Aŭhusta; słaŭny jašče budaŭnictvam u Rymie vadaciahaŭ i pieršych hramadskich łazniaŭ (termaŭ).

Fabrycyj Vejent — viadomy dakazčyk (stukač) taho času, pra jakoha paviedamlaje Tacyt («Annały», XIV, 50). Pakinuŭ pa sabie knihu pad nazvaj «Zapaviet», dzie zhaniŭ usich sučasnikaŭ, što byli jamu nie daspadoby; jahonyja paklopy aburyli nat Nerona, i toj zahadaŭ spalić knihu Vejenta, a aŭtara adpraviŭ u vyhnannie.

S. 16: Seneka Lucyj Anej — znakamity filozaf-stojik I st. n. e., vychavalnik Nerona. Musoni Ruf — viadomy filozaf-stojik taho času, sasłany ŭ suviazi z raskrycciom zmovy Pizona. Fryhidaryjum — achałodžvalnia ŭ łazni.

Rudabarody (łac. Ahenobarbus) — mianuška rodu Damicyjaŭ, z jakoha pachodziŭ i Neron, da taho ž sam cezar zniešnie adpaviadaŭ mianušcy dakładna.

Skaŭr — piersanaž nielha nazvać histaryčnym, bo viadomy retor i paet-trahik Emilij Mamierk Skaŭr skončyŭ samahubstvam u 34 h., h. zn. pierad padziejami ramanu. Vinić Rufin — rymski rycar, jaki u 61 h. byŭ sasłany ŭ vyhnannie za padrobku dakumientaŭ. Trymalchijon — piersanaž z «Satyrykona» Piatronija, typ bahacieja-samalubcy.

S. 17: Antyochija — bujny horad u paŭnočnaj Siryi blizu ŭzbiarežža Mižziemnaha mora. Unktuaryjum — pakoj u łazni dla masažu i nacirannia pachnidłami. Kos — vostraŭ blizu paŭdniova-zachodniaha ŭzbiarežža Małoje Aziji. Viestyplika — niavolnica, što sočyć za vopratkaj. Toha — vopratka paŭnaletniaha čałavieka, jakaja składałasia z kavałka tkaniny, admysłova ŭkładzienaha. Familija — tut: nie tolki siamja, ale i ŭvieś «dom», h. zn. niavolniki, vyzvolniki i h.d.

S. 18: Bass Aŭfidyj — viadomy historyk i filozaf-epikurejec, vysoka šanavany Senekam. Aŭł Płaŭt — viadomy vajavoda, zavajoŭnik Brytaniji, dzie byŭ namiesnikam u 43–47 hh. S. 18: Subiakum — viłła Nerona blizu tak zvanych Simbrujinskich azioraŭ, kala 60 km na paŭdniovy ŭschod ad Ryma. … tužyŭ toj Son… za Piejsytaju… — pavodle niekatorych viersij mifa ŭ Zeŭsa było dačok-Charytak bolej, čym try, i Piejsyta — adna z ich, małodšaja, jakuju Hiera abiacała Snu (Hipnosu) va ŭznaharodu za toje, što apanuje Zeŭsa snom. Historyja nie nadta daŭhaja… — dalej Siankievič vusnami Vinicija pierakazvaje, krychu pierajnačyŭšy, frahmient z Tacyta («Annały», XII, 23–30) ab padzieji, što mahła adbyvacca ŭ 50 h. Svievy — zbornaja nazva plamionaŭ, što žyli na paŭnočnym uschodzie Hiermaniji, etničny substrat jakich pazniej zachavaŭsia ŭ hienietycy prusaŭ i jacviahaŭ, a praz ich zachavaŭ prykmiety i ŭ etnahieniezie biełarusaŭ; Vanija zrabiŭ karalom svievaŭ syn Tyberyja Cezar Druzus-małodšy (13 h. pierad n. e. — 23 h. n. e.). Hiermandury — hiermanskaje plemia, što žyło na terytoryi sučasnych Bavaryi j Ciurynhiji.