Выбрать главу

Pasyfe — dačka boha Hielijosa, žonka kryckaha karala Minasa; za toje, što Minas parušyŭ svajo abiacannie achviaravać Pasiejdonu vielizarnaha byka, Pasiejdon načaravaŭ, kab Pasyfe pakachała tuju žyviolinu, u vyniku čaho naradziŭsia žudasny čałaviek-byk Minataŭr. Mucyjus Scevoła — lehiendarny rymski hieroj, jaki, pavodle padannia, uziaŭsia zabić varožaha Rymu etruskaha karala Parsenu (pač. V st. pierad n. e.), ale byŭ schopleny; na dopycie Mucyjus sam pakłaŭ svaju pravuju ruku na vahnistaje vuhołle achviarnika, zachapiŭšy svajoj mužnasciu Parsenu, jaki adrazu ž paspiašaŭsia zaklučyć z Rymam mirnuju damovu. Prandyjum — druhi sniadanak, łanč, jaki padavaŭsia apoŭdni.

S. 335: Hic abdera! — fraziejałahizm biare krynicaj iraničnaje staŭlennie da žycharoŭ trakijskich Abderaŭ, ichniaje najmiennie ŭ łacinie było suhučna z słovam «durań», jakimi ich tady j ličyli.

S. 343: Semaksyi — litaralna hetaje słova maje sens «napałovu katavanyja». Ahułam tut chavajecca sens žorstkasci j cynizmu bolšasci, jakaja nie asiahaje razumienniem mienšasć. Bolšasć ličyła «paŭkatavanniem» navat spalvannie pieršych chryscijanaŭ na słupach, abkładzienych chmyzniakom.

S. 350: «Aŭreolus» — pjesa Katuła, dzie hałoŭny piersanaž, razbojnik Aŭreolus (katavany za časami Kalihuły), byŭ ukryžavany j na kryžy addadzieny dzikim zviarom. Dalejšy epizod ramanu bazujecca na realnym vypadku: cezar Damicyjan (81–96 hh.), małodšy syn Viespasyjana, adnojčy katavaŭ złačyncu, prymusiŭšy jaho sapraŭdy syhrać rolu Aŭreolusa. Antyst Verus — konsuł 55 h., skončyŭ samahubstvam u 65 h.

S. 355: Scevinus Fłavin — sienatar, udzielnik zmovy Pizona. Jak paviedamlaje Tacyt, Piatroniju inkryminavali siabroŭstva z hetym sienataram («Annały», XVI, 18). Fienijus Ruf — druhi prefiekt pretoryja (poruč z Tyhelinam), udzielnik zmovy Pizona, katavany ŭ 65 h.

S. 356: Płaŭcyj Lateranus — plamiennik zavajoŭnika Brytaniji Aŭła Płaŭcyja; Lateranusu advodziłasia vyklučnaja rola ŭ zmovie Pizona — zabojstva Nerona. Natalis Antonijus — rymski rycar, udzielnik taje ž zmovy; schopleny adnym z pieršych, jon vydaŭ astatnich, tamu nad im zlitavalisia. Subryj Fłavij — trybun kahorty pretoryjanaŭ, spiarša dušoju addany Neronu, ale pasla — adzin z samych aktyŭnych u zmovie, katavany ŭ 65 h. Sulpicyj Asper — centuryjon kahorty pretoryjanaŭ, katavany ŭ 65 h.

S. 364: Astoryj Skapuła — namiesnik Brytaniji z 47 da 52 h., skončyŭ samahubstvam u 66 h. Vietus Pavał — centuryjon pretoryjanaŭ, udzielnik zmovy Pizona. Kryspin Rufryj — sienatar, prefiekt pretoryi za časami Kłaŭdyja, pieršy muž Papieji Sabiny, skončyŭ samahubstvam u 66 h. Minucij Termus — pretor, katavany ŭ 66 h.

S. 367: …jak Eoł spatkaŭ Adysieja, kali viarnuŭsia prasić jaho druhi raz… — Jak piša Homer («Adysieja», Ch, 1 — 75), boh viatroŭ Eoł panavaŭ na vostravie Eolija, da jakoha prystaŭ marapłaŭ Adysieja, i prychilna sustreŭ hoscia, prezientavaŭšy navat miech z viatrami, zapakavanymi ŭ im; adnak spadarožniki Adysieja razviazali miech, i karabiel znoŭ pryniesła da Eoliji. Ale tut užo Eoł nie tolki admoviŭsia dapamahać Adysieju, ale j prahnaŭ jaho.

S. 375: Septa Julija — budynki na paŭnočnym schile Kapitola, pryznačanyja dla hałasavannia.

S. 378: Fłavij Sabin Tytus — starejšy syn Viespasyjana. …i Prokuł, i Araryk, i Aŭhuryn, i Hratus, i Siłan, i Proksimus… — majucca na ŭvazie ŭdzielniki zmovy Pizona, dzie siarod nazvanych usie rycary, za vyklučenniem apošniaha, jaki byŭ pretoryjanskim trybunam. Pampiej, Karnel, Martyjalis, Fłavijus Nepos i Statyjus Damicyj — pretoryjanskija trybuny.

S. 391: Bazylika Piatra — sabor Sviatoha Piatra, jaki budavaŭsia pry ŭdziele Mikielandžeła.

H. Siankievič

Quo Vadis

Pierakład z polskaj movy ksiandza P. Tatarynoviča

Redaktar — Vitaŭt Martynienka.

Karektar — Natałla Kučmiel.

Dyzajn vokładki — Viktar Ivanoŭ.

Viorstka — Kastuś Jelisiejeŭ.

Techničnaja redakcyja — Kastuś Jelisiejeŭ, Viktar Ivanoŭ.

Adkazny za vypusk — Łarysa Androsik.

Zviarstana na kampjutarach Apple Macintosh asacyjacyi Limas K.J.

Padpisana da druku xx.xx.02. Farmat 60x90/. Papiera afsietnaja.

Dr. ark. xx, 00. Nakład 1000. Zam. № xxx.

Nadrukavana…

Licenzija ŁP №xx ad xx.xx.xx.