Яна павярнулася да яго ў нейкай прытомнай гарачцы... Далей пачатак і канец таго, што здзеялася, замкнуліся ў тым, што спачатку цёплымі мяккімі рукамі яна сарамліва лашчыла яму грудзі, твар, а потым, ужо гарачыя, пруткія, ён адчуў іх на сваёй шыі.
* * *
Рэдакцыя штотыднёвіка была ў старым жоўтым высокім будынку — я прачытаў гэта на шыльдзе, прыбітай на фасадзе. Аддзел прозы быў зачынены, і я пастукаў да адказнага сакратара — у масіўныя дзверы з маленькаю ручкаю. За сталом, на якім ляжаў высокі стос папер, сядзеў лысаваты чалавек, і адно я павітаўся, ён падняў на мяне вочы. Ён быў у акулярах, з рыжай барадою і вусамі а ля «Песняры». Ён глядзеў на мяне, спрабуючы адгадаць, хто я і чаго зайшоў. Я назваў сябе, і ён абрадавана, можа, нават залішне мітусліва падаў мне руку, пасадзіў на крэсла каля стала. Як пішуць журналісты, ён адразу ўзяў быка за рогі: стаў хваліць мае апавяданні, «шчыра, непасрэдна напісаны...».
— Паверце мне, — сакатаў адказны сакратар,— пакладзіцеся на мой вопыт, бо я сам таксама пішу, і ў часопісе працаваў... Чытаю амаль усё, што выходзіць на беларускай мове. Так што магу параўноўваць. Некаторыя пішуць фальшыва, хлусяць самім сабе, бо ў іх ёсць жаданне пісаць, але няма, як пісаў Талстой, «потребности внутренней, задушевной высказаться».
Я не разумею, як пра сэрца, пачуцці можна схлусіць. Няпраўду можна сказаць пра падзеі, пра факт, пра палучку, пра тое, што ў магазіне ёсць, а чаго няма, ахвотна я іду на футбол ці дзеля кампаніі, але пра сэрца... Як пра яго можна схлусіць? Яно — адно, і з ім, як гавораць, усё ясна. І таму мне не здавалася гэта «адсекава» пахвальба нечым нязвыклым ці нячыстым, я прымаў яе як заслужаную ўзнагароду за ўменне пісаць; і толькі многа пазней я зразумеў, што і пахвальба тая была завышанаю, мабыць, з педагагічных меркаванняў — падтрымаць хлопца з «раёна», і ўменне маё пісаць «шчыра, непасрэдна» было не чым іншым, як толькі першаю кволаю спробаю пяра, пасля якой ставала ўсяго: і ваганняў, і адчаю, і сумненняў, хапала і крытыкі, часам з’едлівай, незычлівай. Гэта ўжо на старасці, хоць ты і не стаў лепей пісаць, не чапаюць, не крытыкуюць, і калі не абыходзяць маўчаннем, то адно хваляць. Мабыць, узрост шануюць, а яшчэ ўсім стала ясна, чаго пісьменнік дасягнуў і што прыступка, на якую ён узабраўся, ніжэй за тую, што асядлалі славалюбы і пыхліўцы, каб яе раўніва аберагаць.
Адказны сакратар, гэты мітуслівы і, мусіць, добры чалавек, завёў мяне да галоўнага рэдактара, і тут я хачу сцвердзіць адну ісціну, якую, бывае, той-сёй і аспрэчвае: мне здаецца, што людзі, якія зрабілі табе дабро, помняцца лепей і даўжэй, чымся злыя.
Галоўны, статны, высокі мужчына з разумным позіркам шэрых вачэй на бледным, хваравітым твары, сустрэў мяне як даўняга знаёмага, і толькі яго звыклыя пытанні — хто, што, дзе і як? — сведчылі, што мы бачымся ўпершыню. Гэта, аднак, не бянтэжыла галоўнага, і ён вёў са мною размову ў такой вольнай непасрэднасці, якую можна растлумачыць хіба што высокай і чуйнай унутранай культураю, якой, мусіць, болей, чымся астатнія, усё-такі надзелены людзі творчыя.
Адно цяпер, здалёк, бачу, што яго практычныя парады — сабраць «што ёсць» ды аддаць у выдавецтва на рэцэнзію, бо чарга на выданне першых кніжак надта вялікая, — былі карысныя, слушныя, пра што на той час не хацелася нават думаць. Яно заўсёды ў жыцці так і будзе: які б чалавек разумны ні быў, якія і ад каго парады ні слухаў бы, ён абавязкова павінен перажыць усё сам, набыць свой вопыт, які, можа, і на жаль, іншаму перадаць нельга, ім не засцеражэш ад неладоў і пакут іншага, нават пры самых добрых ды шчырых намерах.
Я выйшаў з рэдакцыі акрылены. Паветра пагусцела і было сіняе, бы чарніла. Імглістаю ўтульнаю ружовасцю свяціліся ў дамах вокны. У тралейбусах і легкавушках калінавымі плямкамі «крывавелі» стопсігналы. Ад праспекта далятаў цвёрды, тупы ляск — гу*паў шматпудовы пнеўматычны молат. Пахла дымам і карбідам.
Тралейбус завёз мяне на вакзал. Я падступіўся да акенца касы. Белавалосая дзяўчына ў акулярах з вялікімі круглымі, як накрыўкі слоіка, шкельцамі, міла ўсміхнуўшыся, сказала, што на Рэпкавічы ўжо ўсе білеты прададзены. Дзіва што: на суботу і нядзелю многа людзей едзе дахаты. Клянчыць-прасіцца ў шафёра, каб ўзяў на «лішні білецік», я не ўмею, мае просьбы заўсёды такія нясмелыя, адкрытыя, што шафёру прасцей простага адказаць «не». Ведаючы сябе, я ўжо даўно не прашуся ў аўтобусы, на якія няма білетаў.
Што рабіць? Я дастаў са сподняе кішэні пінжака блакнот-алфавітку, куды запісваю адрасы і тэлефоны. Глянуў на гадзіннік: во-во стрэлкі выструняцца зверху ўніз у адну лінію. Трэба хутчэй званіць, пакуль у людзей не скончыўся рабочы дзень. Некалькі маіх аднакурснікаў размеркаваліся ў Мінск: сын дэкана, рэдактара адной з рэспубліканскіх газет, начальніка міліцыі. Хаця яны хлопцы і добрыя, неганарлівыя, надзейныя, ім, бадай, званіць не буду: навошта трывожыць?