Выбрать главу
6
Marsilo reĝo finis konsiliĝon. Li diras: «Nun, Sinjoroj, vi foriru, › Portante en la mano olivbranĉojn;   80 › Al Reĝo Karlo mianome diru, › Ke li, pro Dio lia, min indulgu. › Ne pasos tiu ĉi monato, antaŭ › Ol mi lin sekvos kun mil fideluloj. › Mi tuj aliĝos al Kristana leĝo, › Servonte lin fidele, ame. Mi ja › Garantiulojn sendos, se li volos!» —«Traktaĵo lerta!» diras Blankandrino.   Aŭdu.
7
Marsil’ venigas dek mulinojn blankajn De Reĝ’ de Sicilio donacitajn.   90 Jen orbridiloj, kaj jen arĝentseloj, Jen rajdas la dek viroj delegitaj, Portante en la mano olivbranĉojn, Montrante tiel pacon, submetiĝon, Al Karlo, al Francestro ili venas… Sin gardu Karlo!… Tuj lin ili trompos!…   Aŭdu.

Kortego de Karlo

8
La Reĝo estas ĝoja, bonhumora; Kordovon prenis li, rompinte murojn, Kaj disĵetinte turojn per maŝinoj. Forprenis kavaliroj grandakiron, Arĝenton, oron, kaj armaĵojn riĉajn.   100 Ne restas tie unu idolano Se ne li mortis aŭ Kristan’ fariĝis. La Reĝo sidas en fruktoĝardeno Grandega, kun Rolando, Oliviro, Sansuno duko, kaj Ansejs’ fiera, Gefrejz’ de Anĵo, reĝa standardisto; Gerin’ kaj Gerier’ ĉi tie estas; Kun ili ankaŭ, multe da aliaj Barbulaj kaj maljunaj viroj, kvindek Mil kavaliroj, Francoj de Francujo. Ĉi tiuj sidas sur tapiŝoj blankaj;   110 Sin distras ili, je tabuloj vetas, Plej saĝaj kaj maljunaj ŝakojn ludas, Baŝelieroj plaĉamove skermas… Jen, sub abio, apud roz’ sovaĝa, Seĝego ora hele brilas; sidas Ĉi tie Estro de Francujo dolĉa. Per lia blanka barbo, bela kapo, Altkreska kaj fiera eksteraĵo, Lin oni konas, je rigard’ unua. Al li senditoj piediras, kaj tuj   120 Salutas lin per kora bondeziro.   Aŭdu.

Alveno de Marsilanoj

9
L’ unua Blankandrino ekparolas: «Al via Reĝa Moŝto, altsaluto › Je Dio, la Glorulo, adorinda! › Jen kion diras brava Reĝ’ Marsilo. › Esploris li pri via leĝ’ de l’ Savo; › Li volas al vi partodoni havon, › Leonojn, ursojn, hundojn kunligitajn, › Sepcent kamelojn kaj mil akcipitrojn › Plenaĝajn, kvarcent mulojn ŝarĝigitajn   130 › Je oro kaj arĝento, tiom kiom › Forporti povas kvindek veturiloj, › Por ke vi superpagu viajn anojn. › Jam de tre longe vi ĉi tie estas, › Francujon, Ajkson vi reiru; tien › Li sekvos vin; ĉi tion li promesas. Al via leĝo tiam li aliĝos, Manplekte, li fariĝos ano via: Per vi, li estos Reĝ’ de Hispanujo.» Al Di’, Imperiestro levas manojn, Kaj, mallevinte kapon, ekpripensas.   Aŭdu.
10
La Reĝo sidas, kapon mallevinte: Por parolado li ne tro rapidas,   140 Kaj nur parolas post pripenso plena. Li restariĝas kaj fiere diras Al la senditoj: «Vi ja estas pravaj; › Sed Reĝ’ Marsilo multe min malamas! › Pri tio kion vi al mi raportis, › Je kia grado povas mi konfidi?» —Kaj Saraceno: «Per garantiuloj; › Fordonos ni al vi dek, dek kvin, dudek; › El ili estos riske filo mia; › Vi ja ne havos pli nobelan ol li.   150 › Je fest’ de Sankta Miĉjo de l’ danĝero, › Sinjoro mia, laŭ promeso, sekvos › Vin revenintan en palacon reĝan › En Ajkso (kie por vi Dio fontojn › Ŝprucigis); li Kristano ekfariĝos.» —Kaj Reĝo: «Tiel li sin savi povos!»   Aŭdu.
11
Belega tago de nun ekfiniĝas. La dek mulinojn Karlo enstaligas, Kaj en ĝardeno fruktodona tendon Starigas por loĝigi dek senditojn.   160 Pri ili zorgas dek du el serĝentoj, Dum nokt’ gardantoj ĝis tagiĝo hela. Sin levas Estro Karlo frumatene, Al meso kaj matinoj li ĉeestas… Imperiestro sidas sub abio; Li vokas la baronojn al kunveno, Ĉar nur per Francoj ĉion li plenumos.   Aŭdu.

Konsiliĝo ĉe Karlo

12
Imperiestro sidas sub abio; Li vokas la baronojn al kunveno. Ogiro duk’, Turpin’ ĉefepiskopo,   170 Riŝard’ maljuna, lia nev’ Henriko, Aslino, brava grafo de Gaskujo, Tedbaldo Rejmsa, kaj Milun’ la kuzo, Gerin’ kaj Gerier’ ĉi tie estas, Kun ili ankaŭ venas Graf’ Rolando Kaj Oliviro nobla, brava; tie Pli estas ol mil Francoj de Francujo, Kaj ankaŭ Geno, perfidonto. Tiam Malbena konsiliĝo komenciĝas.   Aŭdu.
13
«Baronoj noblaj», diras Estro Karlo,   180 «Marsilo reĝo skribis al mi jenajn: › Li volas al mi partodoni havon, › Leonojn, ursojn, hundojn kunligitajn, › Sepcent kamelojn, kaj mil akcipitrojn › Plenaĝajn, kvarcent mulojn ŝarĝigitajn › Je or’, kaj pli ol kvindek veturilojn, › Kondiĉe ke Francujon mi reiru. › Li sekvos min en Ajkson, en palacon; › Aliĝos li al nia leĝ’ de l’ Savo, › Kristan’ fariĝos, kaj de mi ordonos.   190 › Mi tamen dubas, ĉu li diris veron!» —Ekkrias Francoj: «Ni nin gardu bone!»   Aŭdu.

Paroladoj

14
La Reĝo finis sian paroladon. Rolando graf’ neniel lin aprobas, Sin levas, staras, kaj lin kontraŭdiras: «Malprave estus fidi al Marsilo! › Ni, de sep jaroj, venis Hispanujon! › Por vi, mi prenis Noplon kaj Komiblon, › Akiris Pinolandon kaj Valternon › Tuelon, Balageron, Sebilion!   200 › Pri reĝ’ Marsilo, ĉiam li perfidis! › Li jam alsendis dek kvin idolanojn, › El ili, ĉiu portis olivbranĉon, › Parolis ili al vi samajn vortojn. › Kun viaj Francoj vi konsiliĝadis, › Ĉi tiuj malsaĝege vin aplaŭdis. › Du grafojn sendis vi al l’ Idolano, › Basanz’ kaj Basilio estis tiuj. › Li senkapigis ilin, apud Haltoj! › Vi, kiel ekbatalis, bataladu!   210 › Al Zaragoz’ armeon alkonduku, › Sieĝu urbon, eĉ dum tuta vivo! › Al perfidulo venĝu mortigitojn!»   Aŭdu.
15
Jen Karlo, kun la kapo mallevita! Li elkaresas barbon kaj lipharojn, Li nek aprobas nek mallaŭdas nevon. Silentas ĉiuj Francoj; sed jen Geno Sin levas; li al Reĝo proksimiĝas Kaj fierege tiel ekparolas: «Malprave estas kredi malsaĝulojn,   220 › Min aŭ l’ aliajn; nur profiton celu. › Nu, kiam vin sciigas Reĝ’ Marsilo, › Ke li, manplekte, submetiĝos al vi, › Ke, de vi, li ricevos hispanujan › Estrecon, kaj alprenos kredon nian, › Ĉi tiu kiu volas lin mallaŭdi › Je mort’ elfariĝonta ne pripensas! › Konsiloj vantaj ne plu superregu! › Malsaĝajn lasu ni, kaj saĝajn gardu!»   Aŭdu.