Пасьмяецца зь яе каралева крапіўная, зялёная Страківа. І зачыніцца на вякі вечныя неандартальскі лес.
На вякі вечныя.
Бянігна глядзела на Мінск з вышыні трэцяга паверху, і ў яе круцілася галава. А тут жа і вышэйшых дамоў багата. Ёсьць такія, што яна і разагнуцца ня зможа, каб верхавіну пабачыць. Хочацца людзям усё вышэй і вышэй жыць — думаюць, што ўцякуць так з андартальскага лесу. Ці ў ангелаў ператворацца.
Мінск — горад ангелаў. Ці паміраюць у Мінску людзі сваёй сьмерцю? Ці тут можна толькі з акна выпасьці ці пад машыну трапіць?
Калі б Бянігне прыйшло да галавы выпасьці са свайго адзінага акна, дык у яе наўрад ці атрымалася б. Акно было бяз ручак. Пакой нельга было нават праветрыць, таму стаяла ў ім такая задуха, што Бянігна адчула, як пахне яе цела. Што ж, задуха, але і цеплыня. Пра цеплыню для яе паклапаціліся як сьлед — у распараджэньні ў старой быў цэлы мех цёплых рэчаў. Яна выбрала што паскрамней — і ўсё роўна выглядала, як нейкая дурная старая бясстыдніца. Яе б ня толькі Гофман — куры б засьмяялі. Нельга жанчыне ў такім веку ў гэткай адзежы хадзіць. Але лепей так, чым у халаце бальнічным, вырашыла Бянігна. Так і сядзела каля акна, чужая, незнаёмая сама сабе, у нейкай кофце з чужога пляча, на якую надзела вязаны зялёны кабат, у чорнай спадніцы шырокай, ды яшчэ хустку чорную надзела — нібыта памёр хто.
Хлопцаў, якія яе сюды прывезьлі, звалі Антон і Міша. Антон быў галоўны, а Міша яе сьцярог, у туалет вадзіў, есьці прыносіў. Дзьверы ў яе пакой былі на ключ замкнутыя, але яна чула, як хлопцы перагаворваюцца.
“Слухай, Антон, а чаму яна такая чорная, бабка наша?”
“А што?”
“Старыя звычайна белыя, высахлыя, а яна чорная, як зямля”.
“Ведаеш прымаўку: стары сабака, ды ня бацькам яго зваці? Якая табе справа? Твая работа — бабку сьцерагчы.”
“Ды я проста падумаў...”
“Падумаў ён. Я табе што, дзерматолаг? Пагуглі”.
Антон размаўляў зь Мішам усё больш неахвотна, усё часьцей сыходзіў некуды на цэлы дзень, і Бянігна чула, як Міша мучыцца ад такога вымушанага сядзеньня на адным месцы. Тэлевізар, які ўвесь час лапатаў за сьценкай, яму хутка надакучваў, Міша швэндаўся па кватэры, званіў камусьці, але гаварыць доўга ня мог, бо і гэта яму не прыносіла радасьці. Ён пачаў заходзіць да бабкі ўсё часьцей, садзіўся перад ёй на кукішкі, казаў напаўголасу:
“Ты вось людзям шэпчаш, а колькі табе плацяць? А, бабка? Толькі не кажы, што нічога не бярэш, усё роўна не паверу. Не бывае такіх шаптух, каб ня бралі. Вы ж усе сквапныя такія, аж сорамна. Я ж ведаю, вы ўсё на даляры мяняеце і ў панчохах хаваеце. У пераходах старыя бабкі стаяць, падыдзеш дзеля інтарэсу — вочы на лоб вылазяць. Дык гэта ў пераходзе, а ты, шаптуха, відаць, у сто разоў больш грабеш. Можа, і з-за мяжы да цябе едуць? У эўра плацяць? Не, эўра вы ня любіце, я вас знаю. Зялёнымі, толькі зялёнымі...”
Бянігна слухала, а Мішу здавалася, што яна ківае, і ён пачынаў заводзіцца:
“Дзе ж сумленьне ў вас, старых? Бедныя, бедныя, а ў панчохах адны даляры. А яшчэ кажуць, моладзь цяпер толькі пра грошы думае. Дык а вы пра што? Пра культуру? Пра традыцыі?”
Яна ела, апусьціўшы вочы — ці проста сядзела, гледзячы ў акно. Міша назіраў за ёй гідліва, але вачэй не адводзіў.
“Мне вось цікава, чаму так. Я думаю, гэта з узростам узьнікае. Чым старэйшы чалавек, тым больш яму здаецца, што нечага яму недадалі. Вось глядзі, бабка. У Мінску пажылых людзей больш, чым дзе. Самы стары горад у Эўропе па ўзросьце насельніцтва. Вы ж жывяце таму, што вам усё чагосьці хочацца. Супакоіцца ніяк ня можаце. Выйдзеш на вуліцу — паўсюль старыя поўзаюць, ва ўсе шчыліны залазяць, як тараканы. Чаго дома не сядзіцца?”
Бянігна бачыла, як у вокнах дому насупраць запальваецца сьвятло. Калі Міша пойдзе, ён таксама пстрыкне ўключальнікам — і ў акне ўзьнікне тая, іншая Бянігна. Але пакуль што яна можа ўзірацца ў агні суседняга дому, якія зьліваюцца ў адзін узор: і ўзор пераліваецца, сьвеціцца, круціцца — як той фатаздымак яе далёкага жаніха. Беднага жаніха, якога давёў да памарокі халодны, сакавіцкі андартальскі лес.
“Бабка? Чуеш мяне? Мінск такі шэры, нудны, бо ён пад вас, старых, наладжаны. Тут усё для старых і нямоглых, усё для пэнсіянэраў, склеротыкаў, усё для тых, хто зямлёй пахне. Ён сам пахне, як кватэра ў бабушатніку. Як пакой, у якім учора стогадовы дзед канцы аддаў. Горад альцгаймэру. Усе гэтыя савецкія анучы, леніны, стужачкі калярадзкія, назвы старэчыя, бальнічныя: Кнорына, Мясьнікова, Сьвярдлова. Гэта ўсё, бабка, абязбольнае для вас, старых, абязбольнае і кропельніцы, каб вы маглі яшчэ трохі працягнуць на гэтым сьвеце. У гэтым горадзе, бабка, кіруе ўсім нейкі нэкрафіл. Ну, ці герантафіл, бяз розьніцы. І сваіх слуг таксама так выбірае — сярод герантафілаў. А маладыя хавацца павінны, ціха паводзіцца, гучна не размаўляць, каб ваш, блядзь, спакой не парушыць. Такі гэта горад, бабка. Быццам тут учора “дзедушка умер”. Адны плачуць, таму што так трэба, другія на дыбачках ходзяць, бо нельга ж спакой мёртвых парушаць. Трэція вянкамі ўсё навокал абкладваюць, чацьвертыя да памінак рыхтуюцца. Калі ж вы ўжо нас адпусьціце на свабоду, а, бабка? Калі тут можна будзе дыхаць?”