Але сэрыя сканчалася — на самым цікавым месцы. І тады вярталася ўсё, прыціскала Бянігну да самай падлогі, круціла і за душу цягала: як жа яно так выйшла, што я пра свой абавязак забылася... Пра ўсё забылася, пра людзей, пра лішняе, пра сябе. Як па галаве нехта выцяў. Гора мне, шаптусе, гора мне, бабцы дурной. А недзе над вухам усё роўна камар гудзеў і галаву тачыў: заўтра наступная сэрыя будзе, што ж там зь імі далей, з героямі — з Элізабэтай гэтай, сьцервай, і з Джонам (такі ўжо хлопчык харошы), і ці паверыць Джон сваёй Мэры? Ну ты ж бачыш, што табе галаву дураць, Джон, ідзі да бабкі Бянігны, яна табе ўсю праўду раскажа. Мэры сваёй ня верыш, дык хоць старой павер.
Што зробіш. Сама ўжо Бянігна ня ведала, з кім яна жыве і дзе: з хлопцамі сваімі ў мінскай кватэры, ці з джонамі гэтымі і элізабэтамі. Ажно страшна часам рабілася: дзе я? У якім лесе? І ў доме насупраць старыя той самы сэрыял глядзелі, і пакуль ён ішоў, Бянігна адчувала, што ніхто яе не дакарае, ніхто ня ганіць. Усіх іх, старыкоў, гэты фільм мірыў, усе яны там жылі, па кухнях хадзілі, у спальнях стаялі і цягнуліся да маладых крывымі пальцамі, каб дапамагчы. А як інакш? Такі там быў сюжэт, што не адарвацца. Так і хацелася бабцы да іх пайсьці і ўсім добрым людзям дапамагчы, а астатнім расказаць, што яны няправільна робяць. Хай бы папрасілі яе, бабку, пашаптаць крыху, яна б нікому не адмовіла, усяму б рады дала.
Так і сядзела старая Бянігна, асьветленая экранам, і чорныя рукі яе трэсьліся ад бясьсільля. Хто ж такія фільмы прыдумляе? Камусьці ж трэба, каб чалавек так мучыўся, у экран гледзячы. Так мучыўся, каб усё на сьвеце забываў. Бачыла Бянігна і раней сэрыялы, даўно, калі яшчэ тэлевізар рабіў, але што ў тых сэрыялах было, забылася. Няўжо і пра гэты забудуся, дзівілася яна, з ранку пачынаючы чакаць вечара, каб даведацца, што ж там злая кабета Элізабэта выкіне і як Джон зноў Мэры сваю падазраваць пачне. Вечар прыходзіў, і зноў усё сканчалася на самым цікавым месцы. Такі быў фільм — як самое жыцьцё. Мабыць, за гэта яго і любілі — бо ён усё пра сапраўдных людзей паказваў, а не пра нейкіх выдуманых.
Чым скончылася гісторыя Джона, Мэры і злой кабеты Элізабэты, старая Бянігна так і не даведалася. Бо неяк рана, яшчэ сонца над Мінскам ня ўстала, пабудзіў яе Мішка і сказаў зьбірацца. Антон ёй чаю гарачага прынёс, але яна і дапіць не пасьпела, толькі вусны сабе апякла. Павялі яе хлопцы ў ліфт, адтуль на двор, да машыны сваёй, да чорнай сьвіньні падобнай.
Ішла Бянігна па мокрай вуліцы, адчуваючы, як пахне вясной сырая гарадзкая зямля, як сьвяжэе з кожным удыхам вецер, як выпростваецца кожная травінка на ўзбочыне чорнага бліскучага асфальту. Па дарозе вецер ганяў пустыя пакеты, над пад’ездамі ліхтары выдзімалі ў ноч сваё слабое сьвятло, але не далятала яно да ночы, падала пад ногі, расьцякалася лужынамі. Мінск шоргаў сьмецьцем, кашляў і грэўся каля сваіх бясконцых заводаў. Бянігна кацілася да стаянкі, справа ішоў Антон, зьлева Міша, і яны падтрымлівалі яе пад рукі — ці то баяліся, што ўцячэ, ці то думалі, што паваліцца яна зараз тут, скандалу наробіць, а скандал ім быў непатрэбны. Міша і Антон думалі, што ніхто іх ня бачыць, але гэта было ня так. Неспакойны старэчы сон, нядоўгі, з сухімі снамі, і няма такога ложка, каб у ім мог выспацца стары чалавек. З вокнаў дому насупраць на Бянігну і яе хлопцаў глядзелі вочы мінскіх дзядоў і бабак, глядзелі і не міргалі.
Неспакойная ты, бабка. І куды цябе цягне сярод цёмнай ночы, куды ты сабралася ў пяць часоў утра. Не даеш ты сваім хлопцам паспаць. І сабе спакою знайсьці ня можаш. Вазьмі нас з сабой, бабка. Не пакідай адных. Ідуць па нас дактары з Чорнай паліклінікі, нясуць уколы, мераюць нам зьмерзлыя рукі, пішуць у картачкі. А ты ўцякаеш. Думаеш, ня знойдуць?
Чуеш? А, бабка? Як цябе там... Бянігна. Ня вымавіць. Бянінга ты з Бэніну, нездарма ты сама ўся чорная, вось і прыцягваецца да цябе ўсё начное, незразумелае, няправільнае. Неандартальскае. Як у цябе малады закахацца мог, калі б ты была нармальная? Як такое магчыма, што нас сьмерць чакае, а цябе жаніх? Ня стыдна?
Бабка на б.
Бабка, бля.
Бабка Афрыка.
Вазьмі нас з сабою.
5.
Пакуль яны зь Мінску выяжджалі, дык Бянігна яшчэ ў акно глядзела, на шырокія, як палі, вуліцы, на аранжавыя камізэлькі людзей, якіх раз-пораз выхоплівалі з гарадзкіх прыцемкаў фары, на высокія дамы, па якіх караскаліся, узьбіраючыся да самай поўні, каляровыя агні. А калі выехалі на прастор, яна неўпрыкмет задрамала, думаючы, як дзіўна пахне скурай ад Мішкавай курткі з капюшонам. У Мінску людзі пахнуць па-свойму, усе пахі намагаюцца адзін аднаго падмануць. І сама яна пачала тут зусім інакш пахнуць — не зямлёй, а нечым гарэлым. Ніколі Бянігна не задумвалася, як яна пахне, а цяпер, на старасьці гадоў, зразумела, што мае свой пах. Дробная, нікому не патрэбная бабка — а таксама пахне. І неяк сорамна ёй зрабілася. Хто яна такая, каб людзям сабой пахнуць?