“Сіла... З такой сілай паспрабуй яшчэ паспрачайся. Цябе б супраць любога з гэтых мудрацоў паставіць — ты б і паказала, каму ракам стаяць, а каму зімаваць...”
Ён уцягнуў у сябе бабчын пах, прыплюшчыў вочы і потым прысунуў свой нос проста да ейнага, так што яны на імгненьне даткнуліся:
“Выйдзеш за мяне, бабка?”
Маўчала Бянігна, бо што ты тут скажаш. Кіўнеш — дык супраць чалавечага розуму пойдзеш, а хітнеш галавою — маўляў, не, дык мо раззлуеш толькі беднага дурачка.
“Выйдзеш? Я жаніх добры. Ты мяне ня бойся. Я для сьветлых справаў цябе сюды паклікаў. Як жа яшчэ тыя сьветлыя справы рабіць, як ня цёмнай сілай, такой, якую ты маеш, бабка ты мая залатая. Цёмнай, лясной, спрадвечнай...”
Прыкацілі аднекуль вазок бальнічны, крэсла інваліднае, пасадзіў жаніх Бянігну ў яго і на мужчын сваіх цыкнуў:
“Сам павязу! Што вы зь ёй як з бабкай старой, нелюдзі. Гэта ж нявеста мая. Лебедзь мая чорная, дзікая, пекната мая лясная. Скарб ненаглядны. Так што папярэджваю — каб былі ёй ад вас толькі павага і гонар. А лепш наогул да яе ня суньцеся, а то сапсуяце мне бабку сваёй драбязой, вы для сябе прасіць мастакі, а пра справу ніхто ня думае. Чулі? А то мігам са сьпісу вылеціце, апосталы вы мае...”
І павёз яе жаніх па дарожцы, што вілася сярод поля. Было відаць, што нячаста яму даводзілася бабак у вазках бальнічных вазіць. Ледзь спраўляўся ён з тым мэханізмам, трэсла Бянігну ў вузкім крэсьле, так што яна за ручкі хапалася, часам здавалася, вытрасе зараз жаніх бабку, як гарох зь меху. Пыхкаў яе небарака, задыхаўся, нагой ззаду на сьпінку націскаў, але рот ягоны не закрываўся:
“Дык выйдзеш за мяне, бабка? Дарагая ты мая, бясцэнная... За столькі кілямэтраў да мяне прыляцела, не пабаялася... Ты мяне і праўда ня бойся. Мы тут мірна жывем, пад сінім небам, сэрцам адданыя, працуем сабе паціху, устаем рана, кладземся позна, цану мазалю знаем, і пацехі таксама не цураемся...”
Мужчыны ішлі за імі сьледам, і ніхто не наважваўся жаніху ейнаму дапамагчы. Ішлі і маўчалі, і хруст іхных баязьлівых крокаў па пясчанай дарожцы адбіваўся ў бабчыных вушах. Дарожка пайшла ўгару, жаніх яе абліваўся потам, але ўсё роўна гераічна цягнуў бабку на ўзгорак, быццам крыж на сьпіне валачыў. Цягнуў і задыхаўся гарачым гучным шэптам, што гайдаўся над бабчыным чорным вухам:
“Тут, бабка, толькі на першы погляд усё чужое, а насамрэч — усё на сьвеце паўсюль аднолькава, лес ды вада, ды людзі, ды бяда... Вось жа як я з табой загаварыў, сам сабе дзіўлюся... Гэта твая сіла на мяне дзейнічае. Цёмная, чорная, густая... Я цябе, бабка, так сабе і ўяўляў. Калі мне тваё фота скінулі, я нават глядзець ня стаў — раптам расчаруеш. Раптам на чалавека будзеш падобная. Як жа было б крыўдна... Чалавек нудна выглядае. І чым далей, тым нудней. А ты вось якая... У сто разоў лепшая, чым на фота... Шматкроць прыгажэйшая, залатая мая бабка, супэрбабка, сэксібабка, лепшая за любую дзеўку... Пацярпі, бабка, вунь ужо дом наш... Дом у мяне вялікі, ты ў такім не жыла ніколі, вось пажэнімся, і ён увесь твой будзе...”
Адчувала Бянігна, што зараз вытрасе ён зь яе жыцьцё, але трывала, бо што ты тут яшчэ зробіш. Трэба было даць хлопцу выгаварыцца. Мо выгаварыцца, яму і палягчае. Палягчае — ды кручкі тыя шалёныя, што ў мозак яму нехта ўсадзіў, аслабнуць, мо і папусьціць тады вар’ята.
“Зараз адпачнеш, мая ты бабка... Мая, мая, мая ўласная... Сапраўдная, жывая... Зажывем мы з табой... Ты, галоўнае, не памірай, ты ж не для таго праз граніцы, моры і горы сюды ляцела, каб я цябе тут у зямлю закапаў. Ты пацярпі, бабка, пацярпі, мы тут табе работу знойдзем, ты ж добрая бабка, павінна разумець... Усё разумець, што дзяліцца трэба тым, што маеш... Як ты і раней дзялілася... Ты ня бойся...”
Так і дакаціў яе, у вазок ейны запрэжаны, да самага дому. Паглядзеў на мужчын строга, пот з ілба выціраючы, тыя і пайшлі сабе, не азіраючыся, і такая палёгка была ў іхных сьпінах, што Бянігна зноў адчула сябе вінаватай.
А жаніх яе засьмяяўся толькі. На руках Бянігну ў дом той занёс і на падлогу апусьціў. І на канапу паваліўся, ледзь жывы. Але шчасьлівы, як дзіця. Босыя ногі на столік паклаў, рукі за галаву — і ў яе ўтаропіўся, вочы прымружыўшы. Кучарашкі па галаве віюцца, на лоб спаўзаюць, румянец па шчоках гуляе, рот задаволена скрывіўся — зараз сок пацячэ. Прыгожы хлопец, нічога ня скажаш. А ўсё ж сынкі яе прыгажэйшыя. Прыгадала Бянігна Антона ды Мішу, ды сьціснулася яе сэрца ад тугі ды ўспамінаў, ды так, што яна таксама на канапу прысела.
Дом, у якім яна апынулася, быў напраўду вялікі. Доўгі калідор вёў некуды ў ягоныя нетры, а дзе яны сканчаліся, цяжка было сказаць — Бянігна пачала дзьверы лічыць ды хутка зьбілася. Шырокая лесьвіца, пад якой стаяла канапа, ішла на другі паверх. У канцы пакоя зьзяла марскім срэбрам вялікае акно — у такое, мабыць, увесь Мінск памясьціўся б. На сьценах віселі карціны, але што там на іх, Бянігна не змагла б сказаць: быццам нехта вырашыў неандартальскі лес намаляваць, ды заблукаў у ім, ды кінуў гэтую справу — так і засталіся на карцінах тых адны плямы, ды палосы, ды пісягі: дым, шум ды гам не скарыстаных як сьлед фарбаў.