Колца круцілася. Кампутар вісеў. Я мог пакласьціся толькі на сваё чаканьне і сваю цярплівасьць. Я ведаў, што калі паддацца спакусе і выключыць кампутар, я ўжо не змагу напісаць тое, што атрымалася ў мяне сёньня. Я падумаў, што калі праблема вырашыцца і ўзьнікне патрэба яшчэ раз напісаць слова “Крыўя”, я зраблю гэта спакойна і бяз страху. Я ня мог паказаць ім, што баюся.
Пакінуўшы колца круціцца, а кампутар вісець, я апрануўся і пайшоў у краму. З узгорка я бачыў, што да прыстані пад’ехаў паром. Зараз горад напоўніцца людзьмі. І праўда, калі я ішоў назад з крамы, на вуліцах было поўна незнаёмых твараў. Паўсюль хадзілі турысты, фатаграфавалі, гучна размаўлялі на зусім незнаёмых мне мовах. Я не разумеў іх, затое ведаў што такое Крыўя. Яны не падазравалі пра існаваньне Крыўі — і ня мелі праблем ні з камунікацыяй, ні зь мітамі, ні з добрым настроем. Так бывае — калі ты ўсходнеэўрапеец.
Вядома, можна было папрасіць дапамогі ў некага з калегаў: магчыма, яны былі абазнаныя ў кампутарах лепш за мяне. Але мая ангельская была кепская, я баяўся, што мяне не зразумеюць, а калі і зразумеюць, дык пасьмяюцца.
Па дарозе я сустрэў Юхана. Перакладчыка з ісьляндзкай на фарэрскую, ці з саамскай на фрыскую. Нешта такое.
“Паром прыехаў”, — сказаў Юхан.
“Так, я бачыў”.
“Ты прыйдзеш сёньня на вячэру?”
“Не, я буду працаваць”.
Калі я вярнуўся, ніякіх зьменаў не адбылося. Папярэджаньне не зьмянілася. Возможно. Возможно. Возможно. А может, и нет. Ад мяне нічога не залежала. Змрочна жуючы каўбасу і запіваючы яе халодным чырвоным віном, я глядзеў на колца, на свой расталы, ледзь бачны ў бледным тумане тэкст, у акно, на шэры сьнег, чырвоныя дахі, тутэйшы сьцяг, што заўжды супакойваў мяне сваім архаічным выглядам. Не, сюды яны не дабяруцца.
Сьцямнела. Пад маім акном таптаўся нейкі тып, які рабіў выгляд, што фатаграфуе мора. Я выйшаў, закурыў і дэманстратыўна стаў зусім блізка ад яго. Я быў усходнеэўрапеец і мог сабе гэта дазволіць. Ён спужаўся і ўцёк. Я глядзеў на горад і бачыў, як па горадзе расьцякаецца вясёлы натоўп турыстаў. Узяў кнігу. Тоўстую старую кнігу пра тое, як абыходзіліся са старымі ў Спарце. Спартанскія законы абавязвалі паважаць старых. Але толькі ня тых, што не стварылі сям’і. Нежанатыя і бязьдзетныя старыя мусілі ўзімку хадзіць голыя па рынкавых плошчах і сьпяваць адмысловыя песьні пра тое, якія яны дурныя і як іх заслужана пакаралі за бязьдзетнасьць. Вядомы выпадак, калі нейкі юнак не саступіў месца знакамітаму палкаводцу Дэркілідасу, нахабна заявіўшы: “Ты не нарадзіў сына, які пазьней мог бы саступіць месца мне”. І грамадзтва ўхваліла разумнага юнака.
Блакітнае колца не спынялася. Мой кампутар паціху паміраў, але я ня з тых, хто губляе надзею. Выпіўшы віно і дачытаўшы разьдзел, я адчуў патрэбу пайсьці да людзей. Паставіў ноўт на падзарадку, накінуў штосьці і рушыў на кухню. Усе ўжо сабраліся. Юхан заўважыў мяне і ўскінуў бровы:
“Вы ўжо знаёмыя? Гэта Анья”
Ён падвёў мяне да новапрыбылай.
“Першы раз тут?” — спытаў я ня надта прыязна.
“Так, першы”.
“Анья прыехала на пароме”, — сказаў Юхан, які ў размове са мной заўжды стараўся гаварыць як мага больш кароткімі фразамі, таму што я быў яму сымпатычны.
“Мая мама — артыстка цырку”, — успомніў я і прамовіў гэта Аньі проста ў твар.
“О”, — ветліва сказаў Юхан.
“Ю ар хэпі”, — сказала Інга.
“Кул”, — сказалі ўсе.
Усе, апрача Аньі.
За вячэрай я выпіў яшчэ бутэльку віна. Колца круцілася. Кампутар вісеў. Возможно, гэта быў канец раману. Я ведаў, што больш такога не напішу.
Яе пасялілі ў суседнім пакоі. Калі ўсе разышліся спаць, я сядзеў перад сваім кампутарам і слухаў, як яна ходзіць: ад сьцяны да сьцяны.
Так яна і хадзіла — усю ноч. Чакала, пакуль я засну. Магчыма, яна пісала верш або перакладала — з гуарані на суахілі, з сардынскай на падляскую — але я прыслухоўваўся да крокаў на калідоры. Я ня мог больш нічога рабіць. Толькі слухаць. Мне падавалася, варта мне задрамаць, як яна адчыніць дзьверы і апынецца тут. Тут, у маім пакоі, мяне насьцігне кара.
Раніцай я задрамаў, а калі прачнуўся, выключыў усё нахрэн і з асалодаю лёг пад коўдру. Тэкст, напісаны ў той дзень, перастаў існаваць. Вядома, я паспрабаваў стварыць яго наноў, але стасункі аўтара і тэксту вельмі інтымныя: як усё інтымнае, яны не паўтараюцца. Ніколі не паўтараюцца.