Выбрать главу

Крывічанін адчыніў перад ёй дзьверы машыны. Яна кінула пад ногі свой плавальны касьцюм, мас­ку, ласты. Сваю рыбіну скуру. Выгляд у Крывічаніна быў заклапочаны. Ня хочацца адпускаць рыбу назад у мора. Глядзіць на неба — так, быццам яно і праўда цямнее, абяцаючы буру.

Калі яны крануліся зь месца і панесьліся ўніз па камяністай дарозе, яна азірнулася.

Дом глядзеў на яе так, быццам яна ў ім нешта забыла.

“Мне трэба пераапрануцца”, — сказала Касія, але ён не зразумеў. Яна знакамі паказала, што ёй трэба нарэшце зьняць гэтыя шорты, майку, лёгкі швэдар, Алесіны рэчы, якія прыйшліся акурат на яе, і зноў улезьці ў сваю марскую экіпіроўку. Ён махнуў рукой у напрамку берага: там.

Маторка была гатовая. Ён адвярнуўся, насыпаў у руку каменьчыкаў — яна скінула чужое адзеньне і нацягнула касьцюм. Флэшка і паперка былі на­дзейна схаваныя пад чорнай матэрыяй, у адмысловым мяшэчку на грудзях.

“Гэй, — паклікала яна. — Можам ехаць”.

Адразаючы хвалям іхныя пышныя шэрыя хвас­ты, маторка, нібы востра заточаны электрычны нож, правяла цераз бухту імклівую, толькі небу бачную лінію і выйшла ў адкрытае мора.

11.

Касія, Касія, думала бабка ды ўспамінала русалчыну скуру сваёй ратаўніцы. Дык што: усторкнулася тая госьця неўзабаўная ды паехала. Выцягнула яе, старую, з таго сьвету — а нашто? Туга ахапіла Бя­ніг­ну. Добрая, здаецца, тая Кася, але андартальскі лес каго хочаш з дарогі саб’е. Дзела яснае, што дзела цёмнае... Ці перадасьць Каця ейнае пісьмо? Або ўжо даўно жаніху ейнаму аддала: паглядзі, што матка твая піша. Чэсная ж дзеўка, падманваць ня любіць. Па вачах відаць. Аддала жаніху пісьмо сваё, пра тое, што тут яе дзяржаць. А Максім прачытаў, можа, ды ашалеў ад злосьці, што глядзіць ягоная бабка ў лес, як той воўк, а зь ім заставацца ня хоча.

Не было жаніха ў доме ўсю ноч, а калі зьявіўся, дык на вочы бабцы не паказваўся. Іншым разам падумала б бабка, што засаромеўся — калі б такі хлопец шалёны мог сорам мець. Адно добра: давялося жаніху бабчынаму, Максім Крывічаніну, адкласьці іхнае д’ябальскае вясельле. Ох, надта раззлаваўся ён, відаць, на старую: і за тое, што тая забіцца вырашыла, у моры ўтапіцца, і за пісьмо, мабыць, таксама. І чужаніца гэтая, Каця, ці Кася, ці як тую дзеўку звалі, папсавала жаніховы намеры ды клопату нарабіла.

Але рэч была зусім ня ў бабцы. Зьявілася ў Максіма ейнага Крывічаніна важная справа, якую ён хацеў разьвязаць як мага хутчэй.

Ня ведала пра гэта бабка, ляжала ў адчаі сваім ледзяным ды сьнежным сьне, чакала, калі ўжо яе бог да сябе забярэ. Замарылася яна думаць — і жыць замарылася. Ціха было ў доме, цішыня стаяла на ўсім востраве, толькі мора шумела сабе, нікога ня слухаючы, песьню сваю нязмоўкную пела. Ніхто не заходзіў да бабкі цягам цэлага дня, толькі ўнучка Алеся раз завітала, каб пакар­міць. І тут раніцай раптам заходзяць яны: жаніх ды таўстун гэты, абодва пры парадзе, ды кажуць баб­цы зьбірацца.

Затрапятала Бянігніна сэрца — няўжо пакіне яна нарэшце востраў? Не чакала бабка такога павароту. Сабралася паслухмяна ды з дому выйшла. Пасадзіў яе Крывічанін у знаёмы вазок ды пакаціў угару. А калі яны да долу шырокага дакаціліся, чакаў іх там той самы белы самалёт. Толькі цяпер бабка зразумела, які ён малы. Зацягнулі яе ў самалёт ды рамянём прышпілілі.

“Налётаешся ты, бабка па сьвеце”, — пасьміхнуўся Максім зь нейкім дакорам. Налётаешся... А хіба ж яна прасілася?

Разагнаўся белы аэраплан ды кінуўся проста ў сьвітальную імглу. Разам з бабкай Бянігнай, жаніхом ейным ды таўстуном, такім змрочным, нібы ў яго памёр хто. А пілотам той самы барадач . Усё памятала бабка, дарма што старая, як спарахнелы пень. Мо і лягчэй ёй было б, калі б забыла яна, што зь ёй стала. Ды ўпарцілася яе памяць, як малое дзіця, не хацела спаць класьціся.

Праляцелі яны зусім блізка ад сонца, такога ўжо прыўкраснага, што вачэй не адвесьці, а калі пачалі спускацца, пабачыла бабка ўнізе вялікі горад, напалову з рудое цэглы, а напалову зь белага каменю. Вось ужо і машыны, і людзей, і караблі на рацэ відаць. Можа, хто і забраў бы зь іх бабку ад злога жаніха, ды што тут паробіш: яны там, на зямлі, пра яе і не здагадваюцца. Самалёт ім не цікавы, а бабка і пагатоў. Бачыць іхнае вока аб’ект лятаюшчы, ды ляціць бабка высока...

Хацела б старая Бянігна паверыць, што гэта Мінск пад яе нагамі клубкі свае размотвае, але хоць і старая была, ды не такая дурная, каб чужы горад з караблямі за Мінск прыняць. Кінуўся іхны самалёт на зямлю, як каршак, здабычу ў траве пабачыўшы, ды вывелі бабку з самалёта на асфальтавае поле. Няўжо ж у горадзе цяпер яны з жаніхом ды слугамі ягонымі жыць будуць?