Трымаючыся за сьцены, ішла старая Бянігна па даўгім калідоры, што ніяк не сканчаўся. Сьпяваў дом, усімі сваімі скразьнякамі, усімі шчылінамі, усімі скрыпучымі дзьвярыма. Трымцелі сьцены, і білася недзе над галавою фортка. Выцягвала душу з нутра дзіўная музыка, і басавіты малады голас ліха ды ўзрушана выводзіў:
“Гэй, крывічы, гэй,
Крумкачы!”
У бібліятэцы знайшла старая Бянігна жаніха свайго, Крывічаніна. Ляжаў ён на падлозе і падпяваў, як мог:
“Гэй, крывічы, гэй,
Крумкачы, гэй!”
Паглядзеў на бабку з інтарэсам — нібы адкрылася яна яму з зусім іншага боку, нібы памаладзела яна, ці што, і стомлена ўсьміхнуўся:
“Музыкі... Вось чаго не хапала гэтаму востраву. Музыкі. Свайго Вагнэра. Не змагароў трэба было браць, не пісацялёў... А толькі бабку старую — ды добрага музыку... Напішу ў фэйсбук пра гэта”.
Бабка пацягнулася далей, але ён дагнаў яе, разам зь песьняй, што вылецела з адчыненых дзьвярэй ды грымела цяпер на ўвесь дом. Дагнаў ды абняў:
“Пара, бабка, пара! Пара нам з табой жаніцца! Сёньня ж і згуляем вясельле! Гатова, бабка?”
Засьмяяўся і адпусьціў старую. Выйшла Бянігна на ўзгорак, ды не змагла сама ўзабрацца, упала тварам у зямлю, ляжыць ды слухае, як у вострава сэрца стукае. Хворы востраў, бальная зямля. Няшчасны ты, жаніх бабчын. Куды ж цябе дарожанька твая завяла? Палячыць бы цябе — перад тым, як на той сьвет адыходзіць.
Ляжала бабка і слухала, і падавалася ёй, што чуе яна з таго боку зямлі, як недзе кот мяўкае, ды лес шуміць, ды едзе па гразі веснавой машына, і галасы знаёмыя зьвіняць глуха, як лыжка ў місе:
“Памагіте нам, бабушка!”
Негр, негр, негрытос,
Не грызі сябе за нос.
Доўга ляжала Бянігна ў траве, ротам у зямлю, сама як зямля, а ўвечары падхапіў яе жаніх ды ў вазок пасадзіў.
“Паехалі, бабка, Крыўю бараніць ды Алесю тваю ўнучаньку зь бяды выручаць”.
Пацягнуў яе на ўзгорак, нагамі падпірае, рукі трашчаць, ня надта ён дужы, яе жаніх, а востраў не дапамагае, як з боку назірае і насьміхаецца.
“Каб зь імі згаварыцца, трэба жалезнага бобу зьесьці”, — злосна крыкнуў бабцы на вуха Крывічанін, таўхаючы вазок.
“Але я боб жэрці ня буду, я з бабкай ажанюся, вось жа крута ім давядзецца...”
У небе над востравам зьявіўся самалёт, праляцеў над імі нізка-нізка, зрабіў некалькі колаў, махнуў крылом белым ды паляцеў назад. Крывічанін спыніўся і правёў яго вясёлым позіркам. “Бачыш, бабка? І тут здрада. І тут набрыдзь, а што рабіць? Хто чысты ў сьвеце застаўся? Толькі мы з табою...” — абышоў вазок, упаў галавой на бабчыны калені, курчастая галава, валасы на сонцы выгаралі, сядзіць бабка з галавою, як Юдыта, а служанкі ў яе няма, няма каму сказаць, каб схавала тую галаву, самой яе берагчы трэба... Паднялася галава, зірнула мутна, ды зноў сваю песьню завяла, шэптам:
“Гэй! Гэй!”
Гэй, гэй, гэй — яны пакацілі ўніз па камянях, да дамоў, дзе расьсяліліся прыхадні. Крывічанін спыніўся паміж хатаў, выставіў бабку і крыкнуў:
“Алё, вы, нелюдзі! На два словы!”
Выйшлі двое, сталі наводдаль, чакаючы.
Паказаў ім Максім Крывічанін на мора і закрычаў на іх, як на сабакаў.
“Тут вам нельга жыць! Нельга, дэбілы! Гэта гнілы востраў! Вы тут падохнеце ўсе!”
Тады яшчэ двое выйшлі, ды яшчэ, ды яшчэ тры разы па пяць. А зь імі Алеся — стаіць за сьпінамі, на Максіма Крывічаніна глядзіць, як не пазнае. Кінуўся да яе гаспадар, схапіў за руку і да вазка з бабкай пацягнуў. Дагналі яго мужыкі з племені, штурхнулі ў сьпіну, ён і паваліўся ў пыл. Падняўся, зноў па Алесю кінуўся, ды выцяў яго нехта па калене, а нехта ў жывот нападдаў. І пасыпаліся на Крывічаніна тычкі ды ўдары, а нехта ў яго каменем кінуў, ды так трапна, што ў галаву папаў. Добра, што не да сьмерці, парадавалася Бянігна ды да жаніха свайго пакульгала. Як толькі зрабіла пару крокаў, адступіліся ад яго тыя чэрці. Падняўся ён, хістаючыся, падхапіў вазок ды дамоў бабку пацягнуў. Едзе вазок, віхляецца, а Крывічанін ледзь ручкі трымае ды хрыпіць на ўсё горла:
“Гэй, крывічы, гэй,
Крумкачы!”
Давёз яе да мора і ў ваду сеў, галаву прамачыць. Ды толькі вазок з рук выпусьціў, ды так, што пакацілася бабка старая на пясок. Пясок цёплы, добра сонцам нагрэты. Закапала яна ў яго свой чорны сухі твар дый задрамала, як коўдрай захінутая. Толькі й чула, як жаніх яе, Крывічанін, побач улёгся, як сабака пабіты.
З пасёлку тым часам грукат чуўся, не сьціхаў, грукат інструманту цясьлярскага ды дзіцячы плач — абжываўся на краі андартальскага лесу чалавек, і ніякі яму закон быў ня пісан. Так пад грукат ды песьню дзіцячую і заснула.