А ён, Нільс, ужо на вакзале ў Бялай Падлясцы бульбу фры жарэ — а пад’еўшы, на шашу і наперад, на захад. І вось ён ужо ў кабіне вялікай фуры, і кіроўца-кракавяк пытаецца, кім ён хоча быць.
“Паэтам”.
Не, вядома, ён сказаў гэта значна пазьней. І не кіроўцу: курвамаць! — парыкваў той з вышыні свайго Volvo Globetrotter XXL на легкавікі.
Не, Нільс прамовіў гэта самому сабе — і спалохаўся сваіх словаў. У прыбіральні бэрлінскага вакзалу. Празь некалькі гадоў. Тады ён ведаў ужо чатыры мовы, а слова, прамоўленае перад люстэркам, усё роўна атрымалася на нейкай іншай:
Поэтому.
Тады ён ужо ўсіх прачытаў: ад Шэксьпіра да Бахман, ад Фроста да Фрэі Стоўн, ад стогадовага Бродзкага да Івана Блядскога, пецярбурскага клясыка з 2017 году. Нільс ужо ведаў, што хоча гаварыць са сьветам так:
Як па-эта.
Але яшчэ не здагадваўся, што пра гэта лепш нікому не расказваць.
Нільс быў паэт, а у мяне пакет у руцэ. І калі тэлефон звоніць, пакет трэба трымаць нагамі, каб кнопку націснуць.
“Алё”.
“Здравствуйте, я по поводу пакета...
“Так, так, — бадзёра загаварыў я, а суседзі з “Суседзяў” сунулі мне ў твар свае паснулыя пысы. — Я ўжо на месцы, даўно вас чакаю, дзе вы?”
“Извините, — а галасок быў жаночы, малады, лісьлівы, ласкавы, ласы да гульняў з тэмбрамі, — Машина сломалась, жара, не могли бы мы с вами попозже договориться?”
“Маглі б, — змрочна сказаў я, марна спрабуючы трапіць у вузкую палоску ценю, пакінутую мне чалавецтвам. — Могли бы. Да. А где?”
“Возле цирка, — пасьпешліва і вінавата сказала яна. — Вам нормально возле цирка?”
І тут перада мной вырасла яна. Дзенежка.
“Вам нормально? Слышите меня?”
“Это вы? — сказала Дзенежка, не зьвяртаючы ўвагі на тое, што я па тэлефоне гавару. — Ой, это и правда вы...”
За сьпінай у Дзенежкі стаяў хмуры пацан і трымаў за руку пацаня.
“Вы пропали... Слышите меня? Я перезвоню?” — плакаў голас у трубцы. Я крыкнуў, затрымліваючы Дзенежку позіркам:
“Во сколько? Я там могу быть через полчаса где-то”.
“Нет, я не успею, давайте через два часа. Хорошо? Вам подходит? Извините, что так получилось”.
“Ладно”, — сказаў я.
У меня в трусах прохладно.
Каб жа ж. Пекла там было, пекла. Смажаныя яйцы на абед лету. Пот, пот, пот, джэк-пот для містэра Джулая.
А Дзенежка стаяла і разглядвала мяне з такім зьдзіўленьнем, што хацелася ўцячы.
“Это и правда вы”.
“Праўда”.
“А что вы здесь делаете?” — яе зьдзіўленьне было непадробным. Мяне проста бесяць такія пытаньні. Сустракаеш кагосьці са старых знаёмых, а яны пытаюцца так, быццам ты ня ў Мінску нарадзіўся, быццам ніколі ня жыў тут: что вы здесь делаете? Быццам шанец сустрэцца ў людзей, якія жывуць у адным горадзе, роўны нулю.
“Чалавека чакаю... Чакаў, дакладней, — я запнуўся. — А ты тут жывеш недзе паблізу?”
“Ага, — яна ўсё разглядвала мяне з-пад капелюша. Пляжнага такога. Які ёй пасаваў, вельмі добра пасаваў, ёй заўжды ўсё пасавала. — Живу вот в том доме. Родители мужа там квартиру нам купили. А вы? Тоже здесь где-то?”
“Неа, я ў Малінаўцы, — схлусіў я. — А тут па справах. Так. Ага. Вось”.
“Познакомьтесь, это мой муж, Витовт, а это Франтишек, сын”, — сказала Дзенежка, адступіўшы на крок.
Хмуры пацан працягнуў мне руку.
“Где твоя панамка? — Дзенежка шырока расплюшчыла вочы і зірнула на сына. — Панамка где? У тебя солнечный удар будет!”
“Не хочу панамку”.
“Надень сейчас же! Скажы ему, чтобы надел, слышишь, Витя?”
“Панамку надень”, — глуха сказаў Віця і пачаў насоўваць на галаву пацаняці белую з малпамі панаму.
“Ну, як у цябе, Дзенежка? Усё добра?” — я падхапіў пакет, паказваючы, што мне трэба ісьці.
“Да... — сказала яна, глыбока ўздыхнула і паўтарыла:
“Да! А я почему-то думала, что вы... Мне сказал кто-то...”
“Что? Что, Денежка?”
“Мама, а почему он тебя денежкой называет?”
“Где твоя панамка?”
“У папы”.
“Витя, ну я ж тебе сказала, надень ему панамку, ты что, не видишь, жара какая?”
“Франак, надевай панаму!”
“Не буду!”
“Мне сказали, что вы умерли”.
Я недаверліва засьмяяўся.
“Хто?”
“Не помню. На встрече выпускников. Вы же тогда не пришли, а мы всех учителей звали. И вам звонили. Много раз. И кто-то узнавал... И нам сказали, что вы... Глупо получилось. А что вы здесь делаете?”