І было адчуваньне, што мы запісаныя з табой на іх,
На тых кружэлках
і на старых касэтах.
Быццам яшчэ жывыя яны, магнітафоны мінулага,
Каханьні, піва, марозіва, убогія магазіны,
Быццам старая мроя не падманула нас,
Быццам сьвет яшчэ вольны, амаль беларускі, яшчэ нявінны.
Быццам яны яшчэ жуюць сваю шакалядную стужку й ня давяцца.
Быццам з намі ніколі
нічога
ня здарыцца.
Апрача песьняў, апрача мроі.
Мроі ды мора на два пакоі.
З намі нічога ня здарыцца.
Гэта краіна ня зьменіцца.
Мы не ажэнімся.
Не разьвядземся
І не састарымся.
Мроя прымроіцца.
Мы не сустрэнемся.
Некуды дзенемся.
Да настальгіі памалу дажыць — так сабе дасягненьне.
Горад — як гімн перамозе і гімн гігіене.
Платныя зьзяюць сваёй чысьцінёй прыбіральні.
Слухаць старыя гіты значыць нішчыць паціху рэальнасьць.
Што ж ты, блін, лезеш, быццам там цукрам пасыпана?
Чорт. Мроя. Вольскі. І мы. Аж ня верыцца.
Проста нядзеля, лета, другога ліпеня.
І год быў з нулём і са страшнаю двойкай наперадзе.
VI.
Сьлед
1.
І вось аднойчы ён памёр.
Уначы, у горадзе, які ён не любіў, на вуліцы, назву якой ён не запомніў.
Ён запомніў толькі назву гатэлю.
“Розэнгартэн”.
Ружавы сад.
Назва, як калючая шчэць, вымытая бясплатным кветачным мылам.
На аранжавых шпалерах у калідоры — сьляды нечых пазногцяў. Зялёныя дываны ў бурых плямах, падобныя да геаграфічных мапаў. Жоўтыя запраныя фіранкі. Зламаны ліфт з заклеенымі паласатай стужкай дзьвярыма. Пах падгарэлай фасолі.
Тут можна было зьняць пакой за трыццаць марак. Безь сьняданку, затое з душам: тры хвіліны цеплаватай вады, якая яшчэ доўга стаяла ў прыдоньні кабінкі. У ёй можна было нават вымыць парачку рэчаў. Ён так і зрабіў — і сілаў у яго больш не засталося.
Пастаялец мог толькі ляжаць, курыць і глядзець у акно. Часам ён прыўзьнімаўся на локці, намацваў на падлозе бутэльку таннага рому і заходзіўся ў глытку. Рому ў бутэльцы рабілася ўсё меней, а недапалкаў у плястыкавым кубачку ўсё болей. З этыкеткі на пастаяльца пазірала дзяўчына, падміргвала, клікала пайсьці за сабою. Узяць яе за руку і рушыць проста ў намаляваныя хвалі. Аднекуль вынырнула даўно забытае слова: мулатка. “Мулатка”, — сказаў пастаялец і ціхенька засьмяяўся, настолькі лягчэй раптам яму зрабілася ад гэтага слова. У бутэльцы калыхаўся акіян: мутны, саладжавы, цяжкі, як адрыжка. Пастаялец плыў на сваім ложку проста да поўні, слухаў плёскат нябачнай вады і глядзеў у акно.
Стаяла цёплая і смаркатлівая эўразіма, месяц фэбруар, час, калі пупышкі на дрэвах баляць, як смочкі. Калі кожнае дрэва мучыцца ад бяссоньня, калі кожны дзень падобны да даўгога тунэлю, канец якога хаваецца ў густым тумане.
Дыхаць было цяжка — але перастаць дыхаць яшчэ цяжэй.
Гэта быў ягоны пяты “Розэнгартэн”. А можа, і дзясяты. Магчыма, што ўсе яны мелі нейкія іншыя назовы, але гэта было ўжо ня важна. Памяць больш ня слухалася яго. Прыціскаючыся шчакой да падушкі, такой сырой, быццам у яе нядаўна нехта плакаў, ён ляжаў у танным гатэлі, і дзіўныя рэчы прыходзілі яму ў галаву.
Некалі, у мінулым жыцьці, ён быў знаёмы з жанчынай, што ўмела прадказваць лёс. Калі гэта было? У 2020-м? У 2030-м? Дзіўны быў час. Хуткі, поўны знаёмстваў, якія абрываліся, так і не завязаўшыся ў вузлы, так і павіснуўшы пасярод ягонага жыцьця каляровымі ніткамі кароткіх сустрэч. “Ты шчасьлівы, — казала яна. — Ты памрэш далёка адсюль і няскора. Ты памрэш як шчасьлівы чалавек, у сьне, прахалодным досьвіткам, у садзе, між кветак і пчолаў”.
А можа, і не было ніякай жанчыны. Можа, гэта ягоная памяць пісала вершы, бо сам ён ужо ня мог. Нават такія.
Напэўна, яму ня трэба было здымаць тут нумар.
Але халера на вас! — ён ня мог больш спаць на вуліцы. І вось ён ляжаў на ложку, чысты, вымыты з галавы да ног, увесь нейкі цяжкі, нібы трымаў сам сябе за валасы. Бэрлінская ноч гарэла. “Какой огромный умывальник, как солнце парит горячо...” Ён ляжаў, з асалодай выцягнуўшы рукі, выпрастаўшы сьпіну — і паміраў.
Гэтага ня бачыў ніхто — і нікому ва ўсім горадзе не было цікава, хто ён такі, дзе ён знаходзіцца і што зь ім адбываецца. Нават калі б ён зараз закрычаў, ніхто не адгукнуўся б. Гатэль “Розэнгартэн” быў такім месцам, дзе крычалі кожную ноч, хто ў сьне, хто наяве, а часьцей за ўсё блытаючы два гэтыя станы, тут галасілі п’яныя мужчыны, лямантавалі, як малпы, жанчыны, енчылі забытыя ўсімі дзеці, да крыкаў тут прызвычаіліся, як да птушыных сварак ці скрыгату і жалезнага перастуку гарадзкой электрычкі. Кожны, хто зьняў тут нумар, мог крычаць што заўгодна і на любой мове.