Некалі цягнікі Intercity лічыліся адным з самых камфартабэльных відаў транспарту. Цягнік ехаў плаўна, пасажыры не адчувалі ні найменшай трасяніны, і пры гэтым хуткасьць захоўвалася прыстойная. За вокнамі пасажыры назіралі краявіды, лясы зьмяняліся пусткамі, пусткі — рэкамі, цягнік імкліва каціўся па раўніне, падымаўся на горы, залятаў, нібы страла, у сэрцы тунэляў, і выходзіў, пакідаючы сьвет жывым. Краявід быў часткай чыгуначнага падарожжа. У часы Тэрэзіюса Скімы Intercity дасягнулі сваёй дасканаласьці — у пасажыраў было такое адчуваньне, нібы цягнік стаіць на месцы, а ён у гэты час ляцеў наперад, карыстаючыся найсучасьнейшай энэргіяй, і толькі перад тым, як спыніцца на нейкай станцыі, цябе крыху прыціскала да сядзеньня. Паўсотні гадоў таму з Бэрліну да Гамбургу можна было даехаць за дзьве гадзіны — цяпер дарога займала толькі сорак хвілін. Усё, чым давялося ахвяраваць — гэта краявіды. Хуткасьць сьцерла іх і скруціла ў рулён, цяпер глядзець у вокны падчас падарожжа зрабілася страшнавата. Таму на вокнах купэ былі адмысловыя фіранкі: на іх карцінка засталася такой, як раней, і можна было цешыць сябе ілюзіяй, што час нечалавечых хуткасьцяў яшчэ не надышоў, і ўсё як раней, усё спакойна і разьмерана, памяркоўна і натуральна... Гэтая ілюзія прымушала пасажыраў Intercity паводзіцца адпаведным чынам: расьсеўшыся па вагонах, людзі рабіліся такімі ветлівымі, чулымі, далікатнымі і крышку па-старамоднаму цырымоннымі, што гэта выклікала ўсьмешку і стварала атмасфэру ўсеагульнае згоды.
Тэрэзіюс Скіма любіў цягнікі.
Тэрэзіюс Скіма не любіў алькаголь.
Сёньня раніцай ён вярнуўся ў той раён, дзе ягоны кліент аддаў богу душу. Кіёск, у якім памерлы пастаялец “Розэнгартэну” купіў сваю апошнюю ў жыцьці бутэльку рому, быў вызначаны ім беспамылкова. Ён знаходзіўся зусім недалёка ад гатэлю — смурнаваты курд, які сядзеў за прылаўкам, не адразу зразумеў, чаго ад яго хоча Скіма, але потым наморшчыў патрэсканы, як камень, лоб, і прыгадаў: так, ён памятае таго мужчыну, які пазаўчора купіў у яго цыгарэты і бутэльку белага рому за дзьве маркі, мужчына быў такі стомлены, такі змучаны, што размаўляў ледзьве ня шэптам, што ён сказаў? — “Бутэльку рому і пачак “Галюазу”, вось што ён сказаў, майнфройнд, і тыцнуў пальцам на паліцу, палец дрыжаў, ён зьмерз, гэты небарака, а больш нічога не магу пра яго сказаць, майнфройнд, ну так: вочы, яны засьвяціліся, калі ён хаваў бутэльку ў свой мокры заплечнік, і яго неяк зрабілася шкада... Ён размаўляў з акцэнтам? — Тут у нас усе гавораць з акцэнтам, майнфройнд, усе думаюць, што гавораць па-нямецку, і ўсе ў думках клянуць гэтую цяжкую, цяжкую, цяжкую мову, не, майнфройнд, больш я нічога не магу пра яго сказаць. Можа, ён быў падобны да рускага? Не, майнфройнд, я б так не сказаў, ён быў падобны да валацугі, а валацугі ўсе з адной краіны, Валацуглянду, але ён меў дзьве маркі на ром і адну на цыгарэты, а значыць, у яго яшчэ была надзея... So geht das Leben, meinfreund...
Тэрэзіюс Скіма дастаў кнігу, што засталася ад нябожчыка, і даў ёй разгарнуцца на той старонцы, дзе яна хацела. Старыя кнігі маюць такі фокус: калі іх адкрываеш, у большасьці выпадкаў трапляеш на нейкую пэўную старонку. Словы незнаёмай мовы зноў далі яму цьмянае адчуваньне чагосьці блізкага, нібы ён іх ужо некалі ведаў, але забыўся. Кірыліца — падманлівыя літары, якія могуць значыць як тое, што яны значаць у цывілізаваным пісьме, так і нешта зусім, зусім іншае. Ён дастаў пляншэт, адкрыў расейскі альфабэт і чарговы раз паспрабаваў учытацца ў тэкст, параўноўваючы і спрабуючы ўгадаць, дзе тут дзеяслоў, дзе назоўнік, дзе імёны... Уначы ён атрымаў заключэньне перакладчыка з расейскай, якому былі дасланыя сканы ўсіх старонак гэтай дзіўнай кніжкі: зьмешчаныя ў ёй тэксты былі вершамі і — яны былі напісаныя не па-расейску, але на нейкай блізкай мове або дыялекце.
Гэта, вядома, ускладняла задачу. Канечне, лінгвіст даў бы рады такой загадцы, але кансультацыя лінгвістаў у такім малым аддзеле, як ED, не была прадугледжаная. Ім і перакладчыкаў давалі без асаблівай ахвоты, перакладчыкі патрабавалі высокія ганарары, а бюджэт у службы ідэнтыфікацыі быў мізэрны. Білеты ў Гамбург і назад — вось і ўсё, што магла аплаціць яму служба ў справе “Чалавека з “Розэнгартэну”. І ўсё ж Тэрэзіюс Скіма ня страчваў надзеі.
Ён неяк адразу паверыў, што нябожчык і праўда быў паэтам.
Ён ведаў, што нябожчык меў пры сабе кнігу, якую, магчыма, напісаў сам.
Ён ведаў, што нябожчык насіў з сабой старое гусінае пяро — і гэта была яго асаблівая прыкмета.